Кіріспе

Құрылыс немесе басқа құрылыстар негізінен топырақтан жасалған. Топырақ кеңінен тараған материал болғандықтан, оны ежелден бері құрылыс жұмыстарында қолданады. Оны басқа материалдармен біріктіруге, қысылған және/немесе күшейту үшін пісіруге болады. Топырақ әлі де көптеген қолданбалар үшін экономикалық материал болып табылады және құрылыс кезінде де, одан кейін де қоршаған ортаға әсері аз болуы мүмкін. Жер құрылымы материалдары саз сияқты қарапайым болуы мүмкін немесе саз сабанмен араласып, шөптесін жасауға болады. Қатты үйлер шөптен немесе шөптесінен де салынуы мүмкін. Топырақты әк немесе цементпен тұрақтандыру және оны жермен тығыздау мүмкін. Құрылыс алдын ала жасалған саз балшықтан немесе балшық кірпіштерден, қысылған топырақ блоктарынан, топырақтан немесе отталған балшық кірпіштерден жылдам жүргізіледі. Жер құрылысының түрлеріне жер қоршаулары жатады, онда тұрғын үй толығымен немесе ішінара жерге енген немесе топыраққа салынған. Американың жер бетіндегі тума жерлер мысал болып табылады. Wattle және daub үйлері саз қабырғаларды тұрақтылықпен қамтамасыз ету үшін таяқтармен тоғысқан бағаналардың "wattle" -ін қолданады. Сод үйлері Еуропаның солтүстік-батыс жағалауында, ал кейінірек Солтүстік Америка далаларында еуропалық қоныстанушылармен салынған. Адоб немесе саз кірпіш ғимараттары бүкіл әлемде салынған және үйлер, пәтер ғимараттары, мешіттер мен шіркеулер бар. Фуцзянь түлегі - Қытайдың оңтүстік-шығысындағы 80 отбасы тұратын, қамалдан жасалған, жермен қапталған үлкен ғимарат. Жер құрылыстарының басқа түрлері діни мақсаттар үшін пайдаланылатын үйінділер мен пирамидалар, бөгеттер, механикалық тұрақтандырылған жерді ұстап тұратын қабырғалар, форттар, траншеялар және бөгеттер.

Топырақ

Топырақ химиялық немесе физикалық әсерден зақымдалған, тасымалдалған, жиналған және тұндырылған тау жыныстарынан құрылады. Топырақ бөлшектеріне құм, балшық және балшық жатады. Құм бөлшектері диаметрі бойынша ең үлкені, ал балшық бөлшектері диаметрі бойынша ең кіші. Құм мен балшық негізінен инертті тау жыныстары, соның ішінде кварц, кальцит, фельдспат және мика. Балшық - әдетте, қабат тәрізді пішінді филосиликатты минералдар. Бұл өте кішкентай балшық бөлшектері бір-бірімен физикалық және химиялық әсер етеді. Тіпті кішкентай балшық та топырақтың физикалық қасиеттеріне күткеннен әлдеқайда көп әсер етеді. Каолинит сияқты балшықтар дымқылдағанда немесе кептірілгенде кеңеймейді немесе жиырылады және кірпіш жасау үшін пайдалы. Смектиттер сияқты басқалары ылғал немесе құрғақ болған кезде едәуір кеңейеді немесе жиырылады, сондықтан олар құрылыс үшін жарамсыз. Балшық - құм, балшық пен балшық қоспасы, онда ешқайсысы басым емес. Топыраққа құм, балшық пен балшықтың салыстырмалы мөлшеріне байланысты әртүрлі атаулар беріледі, мысалы "Силт-лоам", "Клай-лоам" және "Силти-глин". Бұл мақалада сөз болатын топырақтан жасалған құрылыс, яғни отқа күймеген қыш кірпіштерді қолданғанда, оны саздан жасалған құрылыс деп атайды. Ол Жерорта теңізі, Египет және Месопотамияның ерте өркениеттерінде, Индус, Ганг және Сары өзен аңғарларында, Орталық және Оңтүстік Америкада қолданылған. 2005 жылы 1,5 миллиардқа жуық адам саз балшықтан салынған үйлерде тұрды. Соңғы жылдары дамыған елдерде балшықтан жасалған құрылыстарға қызығушылық қайта жанданды. Бұл өндіріс кезінде қазба отынның пайдаланылуын және ластануды, әсіресе көмірқышқыл газын азайтудың және материалдың жоғары массасы мен жоғары сіңіруі арқылы жайлы өмір сүру ортасын құрудың жолы ретінде қарастырылады. Екі негізгі технология - таңбаланған немесе соққыланған жер, қыш немесе қыш, француз тілінде pise de terre деп аталады, және әдетте ыстық балшық пен сабан қоспасынан жасалған күн кептірілген кірпіштерді пайдаланады.

Материалдар

Құрылыс кезінде жерді өңдеу қажет. Оны сумен араластырып, саз балшық жасауға болады, сабан қосылуы мүмкін, жерді қатайту үшін әк немесе цемент сияқты тұрақты материалды қолдануға болады, ал жерді күшейту үшін тығыздауға болады.

Саз

Құрлы саздан қабырға салу - қабырға салудың ең көне тәсілдерінің бірі. Дымқыл балшық қабырғаның негізін жасау үшін қолмен қалыптастырылады және кептіріледі. Қабырға толықтай салынып біткенше, одан әрі балшық қосылып, құрғатады. Құрғақ балшықпен қолына жасалған балшық формасы ылғал балшықпен толтырылады және кептіріледі. Иранда саздан жасалған қабырғаларды "кине" деп атайды. Әр тағам қалың және биік болады. Әдетте бұл әдіс бақша қабырғаларына қолданылады, бірақ үй құрылысына емес, мүмкін осылайша жасалған қабырғалардың беріктігіне байланысты. Бұл әдістің кемшілігі - әр тағамның кептіруін күту үшін көп уақыт жұмсалуы мүмкін. Ағаш көп жерде қолданылатын тағы бір әдіс - ағаштан жасалған үйді салу және оны негізінен оқшаулау үшін сазбен толтыру. Англияның кейбір жерлерінде осыған ұқсас әдіс кобпен қолданылған.

Қоян

Коб, кейде "монолитті қыш" деп аталады, топырақтан жасалған табиғи құрылыс материалы, оған саз, құм немесе кішкентай тастар және сабан сияқты органикалық материал кіреді. Коб қабырғалары әдетте курстарда салынады, минометпен жалғастырылмайды және топырақта 30% немесе одан да көп балшық қажет. Cob пост және арқалық ғимараттарды толтыру ретінде пайдаланылуы мүмкін, бірақ көбінесе жүк көтергіш қабырғалар үшін қолданылады және екі қабатқа дейін төзімді болады. Қабырғаның қалыңдығы кем дегенде бір қалыңдықты, ал ені мен биіктігінің арақатынасы оннан бірден артық болмауы керек. Ол әдетте ішкі және сыртқы жағынан әк, топырақ және құм қоспасымен сылатылады. Коб отқа төзімді, ал оның жылулық массасы үй ішіндегі температураны тұрақтандыруға көмектеседі. Сынақтар көрсеткендей, кобтың сейсмикалық белсенділікке төзімділігі бар. Алайда дамыған елдердің құрылыс кодекстері шөпті мақұлдалған материал ретінде танымауы мүмкін.

Саз немесе шөп

Жасалған кірпіштерді қабырғаға қатаң және берік етіп қаптауға болады. Бұл топырақ өзен түбінде өсетін, қатты шөп тамырлары бар топырақтан кесіледі. Құрылыс жұмыстарына пайдаланбай тұрып, кептіру үшін шетке қойылады. Солтүстік Америка даласындағы еуропалық қоныс аударушылар тоңу немесе жаңбырдың салдарынан нашарлайтын шөптің құрғақ шөптен келгенін анықтады. Бір кездері Ирландия, Шотландия және Исландияда үйлердің қабырғаларында газон кеңінен қолданылған, онда кейбір газон үйлер әлі де кездеседі. Егер қызарып жатқан климатқа сай үйді жақсылап күтіп алса, онда ол 50 жыл немесе одан да көп уақыт бойы тұрмыс кешуі мүмкін. Исландиялықтар Strengur - шөпті шөптің ең жоғары бөлігі - ең жақсы сапалы шөп деп есептейді.

Тұрақтандырылған жер

Балшық әдетте құрғақ кезде қатты және мықты болады, бірақ су сіңірген кезде өте жұмсақ болады. Құрғақ балшық қабырғаны бір-бірімен біріктіруге көмектеседі, бірақ егер қабырға жаңбырдың тікелей әсеріне ұшыраса немесе шатырдан ағып түсетін суға ұшыраса, ол толығымен толып қалуы мүмкін. Жерді ауа райына төзімді ету үшін "тұрақтандырылуы" мүмкін. Жерді тұрақтандыру үшін күйдірілген әк қосылады. Портленд цемент немесе битум құрылысқа арналған топыраққа қосылуы мүмкін, бұл күшейтеді, бірақ тұрақтандырылған топырақ отталған саз балшықтан немесе бетоннан мықты емес. Тұрақтандыру үшін цемент пен әк қоспаларын немесе поццолана мен әк қоспаларын да қолдануға болады. Топырақтың құм мөлшері 65% - 75% болуы керек. Топырақта балшықты мөлшері аз немесе 15% -дан аспайтын, қалың емес балшықты тұрақтандырылған топыраққа қолдануға болады. Егер бар болса, құм қосып, балшықтың пайызын азайтуға болады. Егер балшық 15%-дан көп болса, топырақты тұрақтандыру үшін 10%-дан астам цемент қажет болуы мүмкін, бұл шығынды арттырады. Егер топырақта балшықтың мөлшері аз болса және оның құрамында цементтің мөлшері 10% немесе одан көп болса, онда ол бетон болып табылады. Цемент қоршаған ортаға зиян келтірмейді, өйткені оны өндіру кезінде көмірқышқыл газы көп шығады. Төмен тығыздықтағы тұрақтандырылған жер қуысты және әлсіз болады. Сондықтан топырақты блоктар жасайтын машинамен немесе "жерді соққылау" әдісімен қабырғаға тығыздау керек.

Жермен қапталған

Құрғылау - табиғи шикізатты, мысалы, топырақ, сазды, әктасты немесе қиыршық тастарды пайдалана отырып қабырға салу әдісі. Құрпақ қабырғасы ылғалды топырақты уақытша түрінде орналастыра отырып салынады. Топырақ қолмен немесе механикалық түрде тығыздалады, содан кейін қалыпты алып тасталады. Құрылыс кезінде су көп болмай, соған қарай құрғап кетеді. Ол ылғалға бейім, сондықтан ылғалдың көтерілуін тоқтататын жолға қою керек, үстінен суды ұстап тұру үшін төбемен немесе жабық болуы керек және қандай да бір гипс, бояу немесе қаптама арқылы қорғаныс қажет болуы мүмкін. Қытайда жермен қапталған қабырғаларды б.з.д. 2600-1900 жылдары Лонгшан халқы салған. Құластыра салған топырақтан жасалған қалың көлбеу қабырғалар бүкіл Гималайдағы дәстүрлі будда монастырларының ерекшелігі болды және Сикким сияқты Солтүстік Үндістан аймақтарында өте кең таралған болды. Бұл әдіс Таяу Шығысқа, Солтүстік Африкаға тарады, ал Карфаген қаласы соққыдан жасалған топырақтан салынған. Сол жерден бұл технологияны Еуропаға римдіктер алып келді. Жерге соғылған құрылыстар ұзаққа созылуы мүмкін. Қытайдың Ұлы қабырғасының көп бөлігі, Гранада корольдігінің Альгамбрасы сияқты, жермен қапталған. Солтүстік Еуропада жеті қабатты, екі жүз жылдық жермен қаланған ғимараттар бар.

Бетон

Римдіктер қабырғаларды көтеріп жүруге жеткілікті берік бетоннан жасады. Римдік бетоннан жасалған үйіндіде кірпіш пен тас қаланған. Оның қалыңдығына әсер еткен вулкандық материал - әк пен поцзолана бар. 80 жылы аяқталған Римнің Колосеум сияқты бетон құрылыстары әлі де бар. Олардың ұзақ өмір сүруінің себебі құрылысшылар қарапайым құрғақ балшық пен агломерация қоспасын пайдаланып, оны ауа қалталарын жою үшін ұрып-соғу арқылы тығыздаған. Бетон конструкциялар жер өнімдерінен алынған болса да, олар әдетте жер конструкциялары деп саналмайды.

Саздан жасалған кірпіш немесе ағаштан жасалған кірпіш

Адоб кірпіштері - бұл күн кептірілген балшықтан жасалған алдын ала жасалған модульді кірпіш, олар өркениеттің дамуы кезінде әлемнің әртүрлі жерлерінде әр түрлі уақытта ойлап табылған. Кірпішпен құрылыс әр түрлі саз балшық құрғаған кездегі кідірістерді болдырмайды. Қабырғалық кескіндемелерден көрінетіндей, б.з.д. 2500 жылы Мысырда қыш құмырасын өндірудің техникасы өте дамыған. Адобының құрылыстары бүгінде Африканың көп бөлігінде кең таралған. Адоб кірпіштері дәстүрлі түрде құм мен балшықтан сумен араластырылған пластикалық консистенциямен, сабанмен немесе шөппен біріктіріледі. Мұнда балшық дайындалып, ағаш формаларға салынады, содан кейін оны тығыздап, тегістеп, бірнеше күн бойы кептіру үшін қалыптан шығарады. Содан кейін кірпіштер бір ай немесе одан да көп уақыт бойы ауамен тазартылып, тұрып қалады. Құрама Штаттар мен Мексиканың оңтүстік-батысында саздан салынған ғимараттар қалың қабырғалармен жабдықталған, олардың биіктігі екі қабаттан аспайтын. Адоб миссионерлік шіркеулері ешқашан шамамен 35 футтан (11 метрден) аспайтын. Адобтың беті әлсіз болғандықтан, оны қорғау үшін қаптамалар қолданылады. Бұл жапсырмалар мезгіл-мезгіл жаңартылып отырады, мысалы, балшықтан жасалған гипс, әк гипс, ақтау немесе штукатур. Адоб қабырғалары тарихи түрде кірпіштерді саз балшығымен төсеу арқылы жасалды, ол ылғалданған немесе кептірілген, қыздырылған немесе салқындатылған кезде кірпіштермен бірдей қарқынмен үрлейді және кемиді. Қазіргі кездегі қыш бетонды цементпен тұрақтандырып, цемент ұнтақтарымен біріктіруге болады, бірақ цемент ұнтақтары тұрақсыз қыш кірпіштерді термиялық кеңею мен жиырылудың әртүрлі жылдамдығына байланысты нашарлайды.

Қысылған жер блогы

Қысылған топырақ блоктары (CEB) дәстүрлі түрде ағаш қалыпқа топырақты таяқпен соғу арқылы жасалатын. Бүгінде олар әдетте қолмен немесе электрмен жұмыс істейтін машинада қысылған жер қойнауынан жасалады. Дамушы елдерде қолмен жасалатын машиналар біркелкі құрылыс блоктарын жасау үшін тиімді шешім бола алады, ал күрделі және қымбат моторлы машиналар қолайсыз. ҚОБ-тың құрылысында көп жұмыс күшін қажет ететін болса да, материалдарды сатып алу мен тасымалдау шығындарынан аулақ болады. Блоктарды жасау машиналары, раствордың қажеттілігін азайту үшін, бір-біріне қосылған пішінді блоктарды құрауы мүмкін. Блокта тесіктер немесе саңылаулар болуы мүмкін, сондықтан бамбук сияқты таяқтарды жер сілкінісіне төзімділігін арттыру үшін енгізуге болады. Блокты біріктіріп, эрозияға қарсы тұру үшін жеткілікті балшықты, бірақ тым көп кеңеймелі балшықты емес, қолайлы топырақ пайдаланылуы керек. Блок цемент құрайтын тұрақтандырылған топырақтан жасалғаннан кейін бетонның қатуына үш апта уақыт беріледі. Осы уақыт ішінде блоктарды жинап, үстіне су шашып, құрғатудан сақтаңыз. Бұл су тапшылығы бар ыстық, құрғақ климаттарда қиындық тудыруы мүмкін. Блоктарды бір-біріне жақын етіп, полиэтилен жаймамен жауып қою судың жоғалуын азайтуға көмектеседі.

Жер торбалары

Жер қаптамасын салу - бұл табиғи құрылыс техникасы, ол бункерлер үшін тарихи әскери құрылыс техникасынан пайда болды. Жергілікті жер қойнауындағы кез келген құрамды жер пайдалану мүмкін, бірақ адобе қоспасы артық. Топырақ ылғалданғандықтан, оны полипропилен немесе арпа тоқылған қаптарға немесе түтіктерге салып, тұрақты құрылымға бөледі. Кейде пластмассадан жасалған тор қолданылады. Полипропилен (ПП) қаптар ең көп таралған, өйткені олар жабық болған кезде берік, арзан және кеңінен қол жетімді. Қаптарды әр қаптың арасында тікенекті сыммен бірге сүрінбеу үшін орналастырады. Әрбір тағамды салғаннан кейін тығыздалады. Пп-қапшықтардың құрылымы Adobe-ге ұқсас, бірақ икемдірек. Бұйымның құрылымы жермен қапталғандай. Жер торбалары күмбез тәрізді немесе тік қабырғалы ғимараттар жасауға пайдаланылуы мүмкін. Топырақты тұрақтандыру кезінде оларды қабырғаларды ұстап тұру үшін де қолдануға болады.

Жағылған қыш кірпіш

Балшықтан жасалған кірпіштерді пешке жағу әдісі б. з. д. 3500 жыл шамасында пайда болған. 1200 жылы Еуропа, Азия және Солтүстік Африка елдерінде берік тас қалау үшін отқа күйген кірпіштер қолданылды және әлі күнге дейін маңызды құрылыс материалы болып табылады. Қазіргі кездегі отталған қыш кірпіштер саз балшықтан немесе шиыршықтан жасалып, пішінделіп, содан кейін 900 °C температурада 8-12 сағат бойы пеште отталады. Нәтижесінде негізінен кремний және алюминий қышқылынан тұратын керамика пайда болады, басқа да ингредиенттер, мысалы, кварц құмы. Кірпіштің саңылаулылығы материалдан, пісіру температурасынан және ұзақтығынан байланысты. Кірпіштердің түсі қолданылатын материалдағы темір мен кальций карбонатының мөлшеріне және пештегі оттегі мөлшеріне байланысты өзгеруі мүмкін. Кірпіштің немесе оның тесіктеріндегі тұздардың кристалдануынан, мұзданудан және қышқыл газдардан кірпіш шіріуі мүмкін. Кірпіштерді портланд цемент, әк және құм қоспасымен біріктірілген минометпен біріктірілген курстарда салады. Бір кірпіш қалың қабырғаға ұзын, тар жақтары ашық, ал бас кірпіштері бір-бірінен қиылысқан таспа кірпіштер жатады. Кірпіш "облигациялары" немесе таспалар мен бас киімдердің үлгілері, соның ішінде ағылшын, голланд және фламанд облигациялары бар.

Жерге баспана беру

Жерге баспана салу мыңдаған жылдар бойы энергия тиімді тұрғын үйлер жасау үшін қолданылып келеді. Әр түрлі конфигурациялар бар. Бір шетінде жер астындағы қоршалған үйлер орналасқан, ал ауласы ашық болса, ауа мен жарық болады. Үйдің бір немесе бірнеше жағында терезелер мен есіктер ашылып, қабырғалары жерге үйіліп, төбесінде топырақ салынады. 100 және 900 жылдар аралығында қазіргі АҚШ-тың оңтүстік-батысында Хохокам фермерлері жасаған шұңқырлы үйлер, жартылай оңтүстікке қарай қарайтын беткейлерге енген. Олардың табысты дизайны жүздеген жылдар бойы қолданылды. Тунистегі Матматада ежелгі үйлердің көпшілігі жер астынан салынған, ал аулалары төрт бұрышты болып салынған. Үйлерге туннельдер арқылы жетуге болатын. Жер асты, жартылай жер асты немесе жартасты мекендердің басқа мысалдары ыстық және суық климаттарда Түркияда, Солтүстік Қытайда және Гималайда және АҚШ-тың оңтүстік-батысында кездеседі. Хималаяның Тибет, Бутан, Непал және Солтүстік Үндістан сияқты аймақтарында жартастар мен үңгірлерге топырақтан және басқа материалдардан салынған буддалық монастырлар жиі қауіпті орналасады. 1970 жылдан бастап бұл техникаға қызығушылық дамыған елдерде жанданды. Жерге топырақтан жасалған үйді орнату арқылы үй жылы мезгілде салқын, ал салқын мезгілде жылы болады.

Жер бетіндегі америкалықтардың үйі

Жер үйі - Солтүстік Американың кейбір түпкүлгі америкалықтары жасаған дөңгелек ғимарат. Олардың ағаштан жасалған бағаналары мен арқалықтары бар және күмбез тәрізді. Әдетте, ғимараттың ортасында төрт немесе одан да көп бағана орнатылып, олардың үстіне көлденең арқалықтар қойылады. Түтін саңылауын ортада ашық қалдырады. Орталық құрылыстың айналасында қысқа бағаналардың үлкен сақинасы болды, олар да көлденең арқалықтармен байланысқан. Қақпақтар орталық көлденең арқалықтардан сыртқы көлденең арқалықтарға таралған, содан кейін екіге бөлінген тақтайлар немесе арқалықтар көлбеу немесе тік бүйір қабырғаларды құрады. Құрылысты таяқпен, бұтамен немесе шөппен, ал оны ауыр топырақ немесе шөппен жауып тастаған. Кейбір топтар бүкіл құрылысты сазбен сылап, құрғатып, қабық жасады.

Жүгірткі және шүберек

Wattle and daub - бұл ескі құрылыс техникасы, онда жүзім бұталары немесе кішігірім таяқтар тік бағаналар арасында тоқылады, содан кейін сабанмен және шөппен араластырылған саз қабырғаға жабыстырылады. Бұл әдіс бүкіл әлемде, Нил өзенінің дельтасынан бастап бамбуктан ваттл жасалатын Жапонияға дейін қолданылады. Кейхокиа қаласында (қазіргі Иллинойс штаты, АҚШ) үйлер қабырғалары жер астына түсіріліп, қаптамамен қапталған. Бұл әдістің бір түрі Колумбияда баджареке деп аталады. Ағаштан жасалған ғимараттардың қабырғалары әлі күнге дейін қапталған. Жалпы, қабырғалар құрылымдық емес, және ішкі пайдалануда техника дамыған әлемде латтамен және гипсте, содан кейін гипс қабырға тақтасымен ауыстырылды.

Даладағы үй

Солтүстік Американың даласында құрылыс үшін ағаш жоқ болғандықтан, еуропалық фермерлер көбінесе кіреберісінің үстін жабумен төбе немесе ойыстың бойындағы үңгірде алғашқы үйлерін салады. Уақыт болса, топырақ үйін салатын. Ол жерді арамен кесіп, кірпішпен қаптағаннан кейін, оны қабырғаға қаптап қоятын. Бұл қабырғаға бір метрден аса қалыңдықты құрайтын үш қатардан тұратын, бөренелер сияқты, үш қатарға бөлінген. Қабырғаның бұрыштарын тік ұсталған таяқтармен бекітіп, есіктер мен терезелердің қоршауларын қоршап тұрды. Шатырдың төбесін шұңқырмен немесе бұтамен жауып, үстіне шөп салады да, содан соң оны сабанмен жауып қояды. Құралған үйлер берік, көп жағдайда ұзақ уақытқа созылатын, бірақ ішкі қабырғалары сылатылмай тұрса, ылғалды да кіршіксіз болатын. Шатырлар жиі суға толы болатын, кейде жаңбыр кезінде құлап кететін.

Саз кірпішпен салынған ғимараттар

Дүние жүзінде саз кірпішпен немесе балшықпен салынған ғимараттардың сансыз мысалдары бар. Малидің Тимбукту қаласындағы Джингуэребер мешіті алғаш рет 14 ғасырдың басында (хижрадан 8 ғасыр) дөңгелек саз кірпіштерден және тас саз қоспасынан салынған. Кейін бірнеше рет қайта салынған, көлемі бірте-бірте өсті. Малидің оңтүстігінде Сахелдің саз кірпіш архитектурасының керемет үлгісі - Джененнің Ұлы мешіті орналасқан. Бұл мешіт 1907 жылы 1280 жылы осы жерде салынған бұрынғы Үлкен мешіттің жобасына негізделіп салынған. Саз кірпіш жөндеуді қажет етеді, ал фундаменталистік билеуші Секу Амаду бұрынғы мешітті құлатуға жол берді. Casa Grande Руины, қазіргі таңда Аризонадағы ұлттық ескерткіш, қазіргі заманғы шатырмен қорғалған, бұл Хохокам халқы 1200 және 1450 жылдар аралығында салған төрт қабатты қыш құрылымы. Бұл үйді алғаш рет еуропалық иезуит діни қызметкер Еусебио Кино 1694 жылы аралап көрген. Ол кезде ол ұзақ уақыт бойы бос қалды. 1903 жылы уақытша шатыр орнатылған кезде, балшық ғимарат жүздеген жылдар бойы бос және күтіп-ұсталмаған күйде тұрды. Перудің солтүстігіндегі Хуака-де-ла-Луна - моче халқы салған үлкен саздан салынған ғибадатхана. Ғимарат бірнеше құрылыс кезеңдерінен өтіп, ақыр соңында шамамен 15 метр биіктікке дейін өсті, оның үш негізгі платформасы, төрт алаңшасы және көптеген кішігірім бөлмелері мен қоршаулары бар. Қабырғалар таңғажайып көп түсті фрезелермен жабылған; бүгінгі күні көрінетіндер шамамен б.з. 400-610 жылдарынан басталған.

Тулуз

Фуцзянь тулу - Қытайдың оңтүстік-шығысындағы Фуцзянь аймағындағы таулық аймақтағы Хакка халқының ауылдық тұрғын үйінің бір түрі. Олардың көбі 13-20 ғасырлар аралығында салынған. Тулу - бұл үлкен, жабық және бекіністі топырақтан жасалған ғимарат, төртбұрышты немесе дөңгелек, өте қалың жүк көтергіш, үш пен бес қабатты биіктіктегі топырақ қабырғалары бар. Бір тулуда 80 отбасы тұратын. Кішігірім ішкі ғимараттар жиі осы үлкен шеткі қабырғалармен қоршалады, онда залдар, қоймалар, құдықтар және тұрғын бөлмелер болуы мүмкін. Құрылымы шағын бекіністі қалаға ұқсайды. Қабырғалар тас, бамбук, ағаш және басқа да қол жетімді материалдармен араластырылған топырақты тығыздау арқылы қалыптасады және қалыңдығы 2 метрге дейін жетеді. Нәтижесінде жақсы желдетілетін, желге төзімді және жер сілкінісіне төзімді ғимарат пайда болады.

Үстірті мен пирамидалар

Зиггураттар - б.з.д. 4 мыңжылдықтың соңы мен б.з.д. Урдың Зигкуратында үш миллионға жуық кірпіш бар еді, олардың ешқайсысы ұзындығынан артық емес, сондықтан құрылыс үлкен жоба болған. Ең үлкен зиккурат Бабылда болған, кейбіреулер оны Киелі кітапта айтылған Вавилон мұнарасы деп санайды. Оны Ұлы Александр жойып жіберді, бірақ бастапқыда ол 91 метр биіктіктегі, ал негізі шамамен 201 метр шаршы метр болатын. Оның ішкі бөлмесі күн кептірген кірпіштен, ал сыртқы беті пешпен күйдірілген кірпіштен жасалды. Кірпіштерді бір-біріне балшықтан немесе битумнан біріктіріп ұстайтын. Көне Солтүстік Американың көптеген Колумбқа дейінгі түпкүлді американдық қоғамдары платформалы үйінділер деп аталатын үлкен пирамидалық жер құрылыстарын салған. Бұл құрылыстардың ең үлкені және ең танымалдары арасында 1100 жылы аяқталған, қазіргі Иллинойс штатындағы Кахокия жеріндегі Монахтар үйіндісі бар, оның негізі Гизадағы Ұлы пирамидадан үлкен. Көптеген үйінділер кезең-кезеңмен бірнеше рет үйінділер құрылысына ұшырады, кейбіреулері өте үлкен болды. Олар үйінділер тұрғызуда басты рөл атқарды деп есептеледі. Олардың қолданылуы туралы деректерге жартылай қоғамдық бас үй платформалары, қоғамдық ғибадатхана платформалары, мәйітхана платформалары, мәйіттер үйі платформалары, жер үйі / қала үйі платформалары, тұрғын үй платформалары, шаршы жер және ротонда платформалары және би платформалары кіреді. Мексиканың Теотиуакан қаласында орналасқан 207 фут (63 м) Күн пирамидасы біздің заманымыздың 100 жылы басталды. Тас бетіндегі құрылыста екі миллион тонна жер сыпырылған.

Жер жұмыстары

Жер жұмыстары - топырақ немесе қалыптаспаған тау жыныстары көлемін жылжыту немесе өңдеу арқылы жасалған инженерлік жұмыстар. Бұл материалды басқа жерге көшіріп, белгілі бір мақсат үшін қажетті пішінге айналдыру мүмкін. Жағалар, бөгеттер және бөгеттер жер өңдеудің түрлері болып табылады. Су тасқыны немесе су тосқауыл - су деңгейін реттейтін ұзын табиғи жота немесе жасанды түрде салынған топырақ толтыру қабырғасы. Ол көбінесе топырақтан жасалған, көбінесе өзеннің ағысымен қатар, су тасқынынан немесе төменгі жағалаулар бойымен жүреді. Механикалық тұрақтандырылған жер (МТЖ) қоршау қабырғалары берекені бекіту үшін пайдаланылуы мүмкін. MSE қабырғалары бетонды тегістеу төсенішін, қабырғаға бет бұратын панельдерді, топырақты күшейтуді және таңдауды біріктіреді. Қабырғаға бет бұратын панельдердің әртүрлі дизайны қолданылуы мүмкін. Жазық төселгеннен кейін және бірінші қатар панельдер орналастырылып, бекітілгеннен кейін, қабырғаның артына топырақ толтырудың бірінші қабаты әкелінеді және тығыздалады. Содан кейін бірінші күшейткіштер топыраққа салынады. Арматуралар, олар кернеулі полимер немесе галванды металл жолақтар немесе торлар болуы мүмкін, бетпе-бет панельдерге бекітіледі. Бұл процесс панельдер, жер және арматураның бірінен соң бірі қайталанады. Осылайша панельдер топырақ беткейіне байланады, сонда тең салмақты кернеулер бар тұрақты құрылым жасалады. МЭС-тің негізгі қағидаларын қолдана отырып құрылыс салудың ұзақ тарихы болса да, МЭС қазіргі түрінде 1960 жылдары дамыған. Қолданылатын арматура элементтері әр түрлі болуы мүмкін, бірақ олардың ішінде болат пен геосинтетикалық материалдар бар. MSE термині әдетте АҚШ-та "Reinforced Earth" компаниясының сауда атауынан ажырату үшін қолданылады, бірақ басқа жерлерде Reinforced Soil жалпы қабылданған термин болып табылады. МЭҚ құрылысы салыстырмалы түрде тез және арзан, ал еңбекті көп қажет етсе де, жоғары біліктілікті талап етпейді. Сондықтан ол дамыған елдер үшін де, дамушы елдер үшін де қолайлы.

Қалдықтар мен орлар

Жер мыңдаған жылдар бойы бекіністер, соның ішінде қамалдар мен қабырғалар салу үшін қолданылған, олар көбінесе арықтармен қорғалған. Еуропадағы әуе фотосуреттері Рим дәуірінен және кейінгі ортағасырлық кезеңнен жер қорғандарының іздерін көрсетті. Оффаның қайырығы - Англия мен Уэльс арасындағы даулы шекара бойымен созылып жатқан үлкен жер қазбасы. Бұл кезең туралы немесе б.з. 796 жылы қайтыс болған Мерсия королі Офа туралы аз мәлімет бар. Ертедегі ағаштан және топырақтан жасалған бекіністі кейіннен сол жерде кірпіш немесе тас құрылыстар алмастыруы мүмкін. Қамауға алған әскерлер қамалға зымыраннан қорғалған кезде жақындау үшін орларды қолданған. Саперлер шабуылға ұшыраған бекіністі көздейді. Олар қазылған топырақты қорғану қабырғасы немесе габион жасау үшін үйіп қойды. Қазба тереңдігі мен габион биіктігі біріктірілгені мүмкін Кейде сок жер бетінен бірнеше метр тереңдікте қазылған туннель болған. Саперлер өте білікті және еңбекақысы жоғары болды, себебі олардың жұмысы өте қауіпті болды. Америкадағы Азамат соғысында (1861−1865) окоптар қорғаныс позициялары үшін қолданылды, бірақ соңғы екі жылдағы науқандарда маңызды рөл атқарды. Әскери жер қазу жұмыстары, бәлкім, 1914 жылдың соңында Швейцариядан Солтүстік теңізге дейін созылған Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде (1914-1918 жж.) салынған кең қазбалар желісінде аяқталды. Екі қазба бір-біріне қарама-қарсы тұрды, оларды солдаттар қорқынышты суық, ылғал және лас жағдайда өмір сүрді. Соғыс кезінде жағдай ең нашар болды. Немістер окоптарды ұзақ мерзімді позициялар ретінде қабылдауға дайын болды және бетон блоктарын жер астындағы қауіпсіз баспаналар үшін, көбінесе электр жарығы мен жылытумен бірге пайдаланды.

Ембектегі бөгеттер

Плотиналық бөгет - бұл судың жасанды кедергісі. Ол әдетте топырақ, құм, саз және / немесе тау жыныстарынан тұратын күрделі жартылай пластикалық үйінділерді орналастыру және тығыздау арқылы жасалады. Оның бетінде жартылай тұрақты табиғи су өткізбейтін жабын және тығыз, су өткізбейтін өзегі бар. Бұл бөгет жер бетіндегі эрозияға немесе судың ағып кетуіне төзімді болады. Жағадан құйылған су бөгетінің салмағы бөгеттің іргетасына салмақ түсіреді. Бұл қосымша күш бөгеттің астындағы іргетасты бөгет пен оның өзен төбесі арасындағы интерфейсте тиімді тұйықтап, су өткізбейді. Мұндай бөгет бөлшектенген, тәуелсіз материал бөлшектерінен тұрады. Бөлшектердің сүрінуі мен өзара әрекеттесуі бөлшектерді цементтеуші заттың көмегімен емес, тұрақты массаға біріктіреді. Альбертадағы Синкруд Милдред көлі Тейлингс Дайк (Syncrude Mildred Lake Tailings Dyke) - бұл қапталған бөгет. Толық көлем бойынша 2001 жылы бұл әлемдегі ең үлкен жер құрылысы деп саналды.

Жер сілкіністеріне төзімділік

Жер сілкінісі қаупі төмен аймақтарда көбіне жер асты ғимараттары қауіпсіз, бірақ тарихи құрылыс әдістері көбінесе жер сілкінісі деңгейіне де төтеп бере алмайды, өйткені жер асты ғимараттарының сейсмикалық құрылыс материалы ретінде өте жағымсыз үш қасиеті бар: салыстырмалы түрде "әлсіз, ауыр және сымбатсыз". Алайда топырақтан жасалған ғимараттар сейсмикалық жүктемелерге төзімді болуы мүмкін. Сейсмикалық тиімділікті арттырудың негізгі факторлары - топырақтың беріктігі, құрылыс сапасы, берік орналасуы және сейсмикалық күшейтуі. Қатты топырақтан берік қабырғалар пайда болады. Adobe құрылысшылары қатты балшықтарды белгілі бір биіктіктен құлату арқылы немесе оларды рычагпен сындырып, беріктігін тексере алады. Жер қапшығы, шүберек немесе соққыланған жер сияқты жедел әдістерді қолданатын құрылысшылар тоңазытқышта кептіріліп, кішкентай рычагпен ұнтақталатын кішігірім үлгілерде шамамен ұнтақтау сынақтарын артық көреді. Құрылысшылар құрылыс процестерін жақсы білуі және берік ғимараттардың сапасы тұрақты болуы керек. Қатты орналасу дегеніміз - ұзын емес, шаршы және симметриялық емес L пішінді ғимараттар, сондай-ақ "жұмсақ" бірінші қабаттар (үлкен терезелері бар қабаттар, тірексіз бағаналардағы ғимараттар) жоқ. Жаңа Зеландияның топырақтан жасалған құрылыс нұсқаулықтары қабырға қалыңдығы, қабырға биіктігі, қабырға аралығы, шатыр, жер төбесінің және екінші қабаттың салмағы бойынша екі негізгі бағыттағы жеткілікті қабырға қабырғасының ұзындығын тексереді.

Сейсмикалық кедергілерге төзімді құрылыс техникасы

Құрылыс техникасы сынық емес, сымбат, мысалы, жер тортасының жер түрінде немесе жер кемелерінің дөңгелек қабырғалары сынық емес жерге қарағанда құлаудан жақсырақ сақталады. Құралған қиыршық тас негіздері негізді оқшаулау әлеуетін арттыруы мүмкін. Қабырғаларды қорғайтын материалдарды құлауға әкелетін материалды жоғалтуға қарсы тұру үшін Adobe сияқты әдістерге қосуға болады. Адобе үшін 0,3 г жер сілкінісіне қарсы тиімді, балшықтан жасалған қабырғалар үшін пайдалы болуы мүмкін. Қабырғаның беріктігін арттыратын арматураның көптеген түрлері бар, мысалы, пластик немесе сым тор және болат немесе шыны талшықтан немесе бамбуктан жасалған арматуралы таяқшалар. Жер қысылуға жақсы төтеп береді, бірақ бұрылғанда әлсіз болады. Тартылатын арматуралар зақымдануға әкелетін ықтимал нүктелерді қамтиды және жазықтықтың тұрақтылығын арттыру үшін жақсы бекітілуі керек. Қабырғалардың үстіндегі байланыстыру балкалары өте маңызды және қабырғаларға жақсы бекітілуі керек. Құрылысшылар қабырғаға салынған органикалық арматуралар ғимаратты қайта қалпына келтіруден бұрын жойылуы мүмкін екенін білуі керек. Арматураның бекіту бөлшектері жоғары күштерге төтеп беру үшін өте маңызды. Адобтың ең жақсы қию беріктігі тік арматураға тікелей бекітілген көлденең арматурадан келді. Құралған қабырғалардағы ағаш топырақ құрғақ шіріген немесе жәндіктер зақымдамаған жағдайда жер сілкінісі кезінде зақымдануды азайтады. Ағаштан жасалған қайырмаларға нәзік желбезекті дхаджи және басқа да түрлері кіреді.