Кіріспе
Лингвистикалық терминология Лингвистикада аргумент - бұл предикаттың мағынасын толықтыруға көмектесетін өрнек, соңғысы осы жағдайда негізгі етістік пен оның көмекші сөздеріне сілтеме жасайды. Осыған байланысты, қосымша - бұл тығыз байланысты ұғым. Көптеген предикаттар бір, екі немесе үш аргумент алады. Предикат және оның аргументтері предикат аргумент құрылымын құрайды. Предикаттар мен аргументтер туралы талқылау көбінесе (мазмұндық) етістіктермен және есімдіктермен байланысты, бірақ басқа синтаксистік санаттар да предикаттар мен аргументтер ретінде түсіндірілуі мүмкін. Аргументтерді қосымшалардан ажырату керек. Предикат өзінің мәнін толықтыру үшін аргументтерге мұқтаж болғанымен, предикатпен бірге пайда болатын қосымшалар ерікті; олар предикаттың мәнін толықтыру үшін қажет емес. Синтаксис пен семантиканың көптеген теориялары аргументтер мен қосымшаларды мойындайды, дегенмен терминология әр түрлі, ал бұл айырмашылық барлық тілдерде бар деп есептеледі. Тәуелдік грамматикасы кейде аргументтерді актент деп атайды, Лусьен Тесньердің (1959) нұсқасы бойынша. Предикаттардың, олардың аргументтері мен қосымшаларының табиғатын зерттейтін грамматиканың саласы валенттілік теориясы деп аталады. Предикаттардың валенттілігі бар; олар өз орталарында пайда болуы мүмкін немесе болуы тиіс аргументтердің саны мен түрін анықтайды. Предикаттардың валенттілігі субкатегориялау тұрғысынан да зерттеледі.
In linguistics, an argument is an expression that helps complete the meaning of a predicate, the latter referring in this context to a main verb and its auxiliaries. In this regard, the complement is a closely related concept. Most predicates take one, two, or three arguments. A predicate and its arguments form a predicate argument structure. The discussion of predicates and arguments is associated most with (content) verbs and noun phrases (NPs), although other syntactic categories can also be construed as predicates and as arguments. Arguments must be distinguished from adjuncts. While a predicate needs its arguments to complete its meaning, the adjuncts that appear with a predicate are optional; they are not necessary to complete the meaning of the predicate. Most theories of syntax and semantics acknowledge arguments and adjuncts, although the terminology varies, and the distinction is generally believed to exist in all languages. Dependency grammars sometimes call arguments actants, following Lucien Tesnière (1959). The area of grammar that explores the nature of predicates, their arguments, and adjuncts is called valency theory. Predicates have a valence; they determine the number and type of arguments that can or must appear in their environment. The valence of predicates is also investigated in terms of subcategorization.
Психолингвистикалық (аргумент пен қосымшалар)
Психолингвистикалық теориялар сөйлемді түсіну кезінде синтаксистік бейнелеудің қалай сатылы түрде құрылатынын түсіндіруі керек. Психолингвистикадан шыққан бір көзқарас - аргумент құрылымы гипотезасы (АШГ), ол аргумент пен қосымшаның қосылуы үшін ерекше танымдық операцияларды түсіндіреді: аргументтер лексикалық механизм арқылы қосылады, бірақ қосымшалар жалпы (лексикалық емес) грамматикалық білімді қолдану арқылы қосылады. бұл сөз тіркесі құрылымының ережелері немесе оған теңестірілген. Аргумент мәртебесі сөйлемнің дамуындағы синтаксистік бейнелеуге байланыстыратын когнитивтік механизмді анықтайды. Психолингвистикалық дәлелдер аргументтер мен қосымшалар арасындағы ресми айырмашылықты қолдайды, өйткені сөз тіркесінің аргумент мәртебесі туралы кез келген сұрақтар, шын мәнінде, лексикалық бастың үйренген ақыл-ой бейнелері туралы сұрақтар болып табылады.
Міндетті және ерікті аргументтер
Қосымша бөлініс аргументтер мен қосымшалар арасындағы шекараны бұзады. Көптеген аргументтер басқа диагностикаға, яғни диагностикалық қалдыруға қатысты қосымшалар сияқты әрекет етеді. Қосымша сөздерді әрқашан олар пайда болатын сөз тіркесінен, сөйлемнен немесе сөйлемнен қабылдауға болмайтын көрініс берусіз қалдыруға болады. Ал кейбір (міндетті) аргументтерді алып тастау мүмкін емес. Алайда, салыстырмалы диагностикалық клаузада аргументтер ретінде анықталған, бірақ олардан тыс қалуы мүмкін көптеген басқа аргументтер бар, мысалы, a. Ол ас үйді тазартты. b. Ол тазалады. ас үй - бұл ерікті аргумент. а. Біз Ларриді күтудеміз. b. Біз күтеміз. Ларри үшін бұл ерікті аргумент. Сюзан модельмен жұмыс істеп жүрді. Сюзан жұмыс істеп жүрді. модель бойынша - бұл ерікті аргумент. Салыстырмалы сөйлем диагностикасы аргументтер ретінде құраушыларды қалың әріппен анықтайды. Алайда, бұл жерде айтылмаған диагноз олардың міндетті аргументтер емес екенін көрсетеді. Олар, керісінше, ерікті. Демек, үшке бөлу қажет. Бір жағынан, аргументтер мен қосымшалар арасында айырмашылық бар, ал екінші жағынан, міндетті және ерікті аргументтер арасында қосымша бөлінуге мүмкіндік береді.
a. She cleaned the kitchen. b. She cleaned. – the kitchen is an optional argument. a. We are waiting for Larry. b. We are waiting. – for Larry is an optional argument. a. Susan was working on the model. b. Susan was working. – on the model is an optional argument. The relative clause diagnostic would identify the constituents in bold as arguments. The omission diagnostic here, however, demonstrates that they are not obligatory arguments. They are, rather, optional. The insight, then, is that a three way division is needed. On the one hand, one distinguishes between arguments and adjuncts, and on the other hand, one allows for a further division between obligatory and optional arguments.
Аргументтер мен қосымшаларды білдіру
Аргументтер мен қосымшалар арасындағы айырмашылық синтаксистік құрылымды бейнелеу үшін қолданылатын ағаш құрылымдарында жиі көрсетіледі. Фразеологиялық құрылым грамматикасында қосымша өзінің бас предикатының проекциясына "қосылады", оны осы предикаттың аргументтерінен ерекшелендіреді. Бұл айырмашылық X-барақ схемасын қолданатын теорияларда айқын көрінеді, мысалы, толықтыру аргументі X-бастың қарындасы ретінде, ал спецификатор аргументі XP-нің қызы ретінде пайда болады. Қосымша қосымшалар X немесе XP-дің жолақты проекциясына жалғасқан бірнеше позициялардың бірінде пайда болады. Синтаксис теориясы, олар сандық тармақталу құрылымдарын мойындайды, сондықтан синтаксистік құрылымды X-бар схемасымен байланысты қабатты құрылымдардан тегіс деп санайды, аргументтер мен қосымшаларды ажырату үшін басқа құралдарды қолдануы керек. Осыған байланысты кейбір тәуелділік грамматикасы жебелік конвенцияны қолданады. Аргументтер "әдеттегі" тәуелділік жиегін алады, ал қосымшалар жебе жиегін алады. Келесі ағашта жебе қосымшадан сол қосымшаның әкімшісіне қарай бағытталады: Ағаштың жебе жиектері төрт құрамдас бөлікті (= толық кіші ағаштар) қосымшалар ретінде анықтайды: Бір кезде, шын мәнінде, конгресс кезінде және ойын-сауық үшін. Қалыпты тәуелділік жиектері (= жебе емес) басқа құрамдас бөліктерді олардың басындағы аргументтер ретінде анықтайды. Осылайша, Сэм, қаз және оның конгресс өкілінің ауызша предикатының аргументтері ретінде анықталады.
The complement argument appears as a sister of the head X, and the specifier argument appears as a daughter of XP. The optional adjuncts appear in one of a number of positions adjoined to a bar projection of X or to XP. Theories of syntax that acknowledge n ary branching structures and hence construe syntactic structure as being flatter than the layered structures associated with the X bar schema must employ some other means to distinguish between arguments and adjuncts. In this regard, some dependency grammars employ an arrow convention. Arguments receive a "normal" dependency edge, whereas adjuncts receive an arrow edge. In the following tree, an arrow points away from an adjunct toward the governor of that adjunct:
The arrow edges in the tree identify four constituents (= complete subtrees) as adjuncts: At one time, actually, in congress, and for fun. The normal dependency edges (= non arrows) identify the other constituents as arguments of their heads. Thus Sam, a duck, and to his representative in congress are identified as arguments of the verbal predicate wanted to send.
Аргумент лингвистикасының тарихы
Аргумент құрылымы туралы түсінік алғаш рет 1980 жылдары үкіметте жұмыс істейтін зерттеушілер тарапынан аргументтер туралы дауларды шешуге көмектесу үшін жасалды.
Маңыздылық
Аргументтер мен қосымшалар арасындағы айырмашылық синтаксис пен грамматиканың көптеген теориялары үшін өте маңызды. Аргументтер қосымшалардан әр түрлі жолмен ерекшеленеді. Байланыс, үйлестіру, үздіксіздік, эллипстік теориялар және т.б. айырмашылықты мойындап, оны арттыруға тиіс. Синтаксистің осы салаларын зерттегенде, аргументтер әрқашан қосымшалардан өзгеше әрекет ететінін және айырмашылық болмаса, біздің осы құбылыстарды зерттеу және түсіну қабілетімізге айтарлықтай кедергі келтірілетінін байқаймыз. Аргументтер мен қосымшалар арасында көпшілік күнделікті тілде байқамайтын айырмашылық бар. Айырмашылық міндетті сөйлемдер мен сөйлемді көркемдейтін сөйлемдер арасында. Мысалы, егер біреу "Тим жабайы аңға соққы берді" десе, жабайы аң деген сөз тіркесі сөйлемнің негізгі бөлігі болғандықтан, дәлел болады. Егер біреу "Тим құшақталған жануарды қуанышпен ұрды" десе, қуанышпен сөйлем қосымша болады, өйткені ол сөйлемді ғана күшейтеді және сөйлем онысыз да өздігінен тұра алады.