Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Димитар Талев:Димитар Талев (1898 ж. 1 қыркүйек - 20 қазан 1966) - болгар жазушысы, журналист, саяси тұтқын және Болгария Ұлттық Ассамблеясының мүшесі.
Bulgarian writer and member of the Bulgarian National Assembly (1898 1966)
Dimitar Talev (1 September 1898 – 20 October 1966) was a Bulgarian writer, journalist, political prisoner, and member of the Bulgarian National Assembly.
Өмірбаян
Осман империясының Манастыр вилайеті (қазіргі Солтүстік Македония) Прилеп қаласында туған Талев Салоникидегі болгар ерлер орта мектебінде, Скопьедегі болгар педагогикалық мектебінде, кейін Стара-Загора мен Битолада оқыды. Ол Загреб пен Венада медицина мен философияны, София университетінде славян филологиясын оқыды (1925). Талев Македония газетінің бас редакторы, "Зора" газетінің редакторы және құрастырушысы болды. Біріншісі Іван Михайловтың Ішкі Македониялық революциялық ұйымының оң жақ қанатының органы болды. Сол кезде Талев Болгария патшалығының шекарасында Македония үшін тарала бастады. Ол 1941 жылы Вардар Македониясын Болгарияның басып алуын Македония күресінің сәтті аяқталуы деп қарастырды. 1944 жылғы коммунистік төңкерістен кейінгі жаңа саяси жағдай Болгарияның Македония мәселесіне қатысты саясатын өзгертті. Талев "фашист" және "Ұлы Болгария шовинисі" деп жарияланды. Коммунистік билік оны тұтқындап, София орталық түрмесіне, кейіннен мәжбүрлі еңбек лагеріне жіберді. Талев Болгария Жазушылар одағынан шығарылды және 1948 жылдан 1952 жылға дейін Луковитке жер аударылды. Валько Червенковтің орнын Тодор Живков басқарғаннан кейін, Талев жаңа үкімет тарапынан заңсыз қуғынға ұшыраған деп жарияланды, кейіннен кешірілді және оңалтылды. Оның авторлар одағына мүшелігі қалпына келтіріліп, оның басқарушы кеңесінің мүшесі болып сайланады. Живковтың үкіметі Талевке 1959, 1963 және 1966 жылдары әдебиет саласындағы үш сыйлықты берді. 1966 жылы Талев 31-ші Народное Собраниеге (Болгария Парламенті) депутат болып сайланды. Антарктиканың Грэм жеріндегі Талев мұздықына Димитар Талевтің есімі берілген.
Born in Prilep, in the Manastir Vilayet of the Ottoman Empire (present day North Macedonia), Talev studied at the Bulgarian Men's High School of Thessaloniki, the Bulgarian pedagogical school of Skopje and later in Stara Zagora and Bitola. He studied medicine and philosophy in Zagreb and Vienna, and Slavic philology in Sofia University (1925). Talev was the managing editor of the Macedonia newspaper, and a contributor and editor in the Zora newspaper. The former gradually became an organ of the right wing of Ivan Mihailov's Internal Macedonian Revolutionary Organization. At that time Talev began to propagate for a Macedonia within the borders of the Kingdom of Bulgaria. He viewed the occupation of Vardar Macedonia by Bulgaria in 1941 as a successful end to the Macedonian Struggle. The new political situation after the 1944 communist coup changed Bulgaria's policy on the Macedonian issue. Talev was declared a "fascist" and a "Greater Bulgarian chauvinist. He was arrested by the communist authorities and was sent to the Sofia Central Prison and later to a forced labour camps. Talev was expelled from the Bulgarian Writers' Union and from 1948 to 1952 he was exiled to Lukovit. After Valko Chervenkov was replaced by Todor Zhivkov, Talev was declared by the new government as unlawfully repressed and was subsequently pardoned and rehabilitated. His membership in the author's union was restored and he would be elected to its governing board. Zhivkov's government awarded Talev three awards in the field of literation in 1959, 1963 and 1966, respectively. In 1966 Talev was elected as MP in the 31st Narodno Sabranie (Bulgarian Parliament). Talev Glacier on Graham Land, Antarctica is named after Dimitar Talev.
Әдеби шығармашылық
Талев өзінің алғашқы әңгімесін 1917 жылы Скопьедегі "Родина" газетінде жариялады. Кейіннен ол өзінің әдеби мәтіндерін Болгария мен шетелдегі мерзімді басылымдарда жариялауды жалғастырды. Оның "Анамның көз жасы" атты алғашқы кітабы 1925 жылы жарық көрді. Бұл балалар үшін әңгімелер мен аңыздар жинағы еді. Ол тағы бірнеше кітап жариялады, атап айтқанда "Темір шам қойғыш", "Преспаның қоңыраулары", "Илиден" және "Мен сіздің дауыстарыңызды естимін" деген тетралогиясын жариялады. 2016 жылы Болгарияның Мәдениет министрлігі Македония Республикасының билігіне жеке баспахананың Талевтің тетралогиясының бөліктерін аударып жариялауына қатысты авторлық құқық бұзушылықтар бойынша сұрау салу жіберді. Димитар Талевтің романдары оншақты беттерден кесіліп, мәтіндегі "болгар" сөзін "македониялық" сөзбен ауыстырып аударылды. Бұл мәселе Еуропалық парламентке де жетті. 2021 жылы Болгария президенті Румен Радев тетралогияның түпнұсқа көшірмелерін Солтүстік Македонияға жіберіп, болгар кітаптарын қудалау және олардың жалғандығы өткенде қалпына келмейтін күйде қалуы керек деп мәлімдеді.
Talev published his first story in 1917 in the newspaper "Rodina" (Motherland), Skopje. Later he continued to publish his literary texts in periodicals in Bulgaria and abroad. His first book, "The Tears of my Mother" was published in 1925. It was a collection of stories and tales for children. He published several more books, notably his tetralogy "The Iron Candlestick", "The Bells of Prespa", "Ilinden" and "I Hear Your Voices". In 2016, the Ministry of Culture of Bulgaria sent an inquiry to the authorities in the Republic of Macedonia due to copyright violations regarding the translation and publication of parts of Talev's tetralogy by a private publishing house. The novels of Dimitar Talev were translated with dozens of pages cut out and replacement of the word "Bulgarian" with "Macedonian" in the text. The case reached the European Parliament. In 2021, Bulgarian President Rumen Radev sent original copies of the tetralogy to North Macedonia, stating that the persecution of Bulgarian books and their falsification must remain irretrievably in the past.