Кіріспе
Асқазан-ішек жолдарының рефлекстік контурлары Ваговагалдық рефлекс - асқазан-ішек жолдарының рефлекстік контурларын білдіреді, онда вагус жүйкесінің афферентті және эфферентті талшықтары ішек тітіркендіргіштеріне жауаптарды мидағы дорсальді вагальды кешен арқылы үйлестіреді. Ваговагальдық рефлекс тамақпен жолдың тартылуына жауап ретінде асқазан-ішек бұлшық еттерінің жиырылуын басқарады. Бұл рефлекс асқазан-ішек жолдарына үлкен мөлшерде тамақ кіргізуге мүмкіндік береді. Сенсорлық афференттерден және парасимпатиялық эфференттерден тұратын бесік жүйкесі созылу рецепторларынан, осморецепторлардан және химиорецепторлардан сигналдарды арқалық бесік кешеніне жеткізеді, онда сигнал мидағы автономдық орталықтарға жіберілуі мүмкін. Содан кейін вагустың эфферентті талшықтары асқазан-ішек жолдарына сигналдарды көлденең жоғарғы қабаттың үштен екісіне дейін жеткізеді (екінші асқазан-ішек жолдарының бөлік нүктесімен сәйкес келеді).
Vagovagal reflex refers to gastrointestinal tract reflex circuits where afferent and efferent fibers of the vagus nerve coordinate responses to gut stimuli via the dorsal vagal complex in the brain. The vagovagal reflex controls contraction of the gastrointestinal muscle layers in response to distension of the tract by food. This reflex also allows for the accommodation of large amounts of food in the gastrointestinal tracts. The vagus nerve, composed of both sensory afferents and parasympathetic efferents, carries signals from stretch receptors, osmoreceptors, and chemoreceptors to dorsal vagal complex where the signal may be further transmitted to autonomic centers in the medulla. Efferent fibers of the vagus then carry signals to the gastrointestinal tract up to two thirds of the transverse colon (coinciding with the second GI watershed point).
Функция
Ваговагальдық рефлекс асқазанның тамақ жұтуға (асқазанға жету алдында) жауап ретінде қабылдаушы демалу кезінде белсенді болады. Азық асқазанға кіргенде "ваговагалдық" рефлекс асқазаннан миға, содан кейін асқазанға қайта оралады, бұл асқазан қабырғасындағы тегіс бұлшық еттің белсенді сергітуіне әкеледі. Егер вагальды иннервация үзілсе, онда асқазан ішіндегі қысым артады. Бұл іштің жақын маңдағы тегіс бұлшық еттерінің рецептивті сергітуден өту қабілетсіздігіне байланысты құсудың ықтимал себебі болып табылады. Ауыртпалық аференттер асқазанның асқазан және ішек түбі тамақ болзының кіруіне байланысты кеңейе бастаған кезде асқазанның асқазан фазасында белсенділенеді. Асқазан шырышты қабығында орналасқан механикалық рецепторларды ынталандыру бесік afferents ынталандырады. Рефлекстік контурды вагустық эфференттермен аяқтау постганглиондық мускулиникалық жүйкелерді ынталандыруға әкеледі. Бұл жүйкелер екі әсерді қозғайтын ацетилхолинді бөліп шығарады. Біріншіден, асқазандағы тері жасушалары Г+ шығару үшін ынталандырылады. Екіншіден, асқазанның ішкі жағындағы ECL жасушалары гистаминді шығару үшін ынталандырылады. Пептидергиялық нейрондардың бір мезгілде пайда болатын вагальді стимуляциясы гастринді босататын пептидтің бөлінуіне әкеледі. Ақырында, гастриннің босатылуын тежеу үшін дельта жасушалар ингибицияланады.