Бристоль "Центавр" қозғалтқышы: 1930 жылдарғы британдық поршеньді авиациялық қозғалтқыш

Кіріспе

1930 жылдардағы британдық поршеньді авиациялық қозғалтқыш

Centaurus – «Бристоль мотор компаниясының» гильза клапанды радиалды авиациялық қозғалтқыштар сериясының соңғы жетілдірілген үлгісі. Centaurus – 18 цилиндрлі, екі қатарлы конструкциялы қозғалтқыш, ол соңында үлкен қуаттылыққа ие болды. Бұл қозғалтқыш Екінші дүниежүзілік соғыстың соңында қолданысқа енгізілді және қызметте болған ең қуатты ұшақ поршеньді қозғалтқыштарының бірі саналды.

Жобалау және әзірлеу

Басқа Бристольдің қолғапты клапанды қозғалтқыштары сияқты, «Центавр» да бұрынғы конструкциядан алынған тәжірибелік білімге негізделген, осы жағдайда – «Бристоль Персей» цилиндрі. «Центавр» 18 «Персей» цилиндрін пайдаланды. Осы цилиндр сол кездегі 14 цилиндрлі «Геркулес» қозғалтқышында да қолданылды, ол «Центавр» дизайны басталған кезде өндіріске енгізілуде болған. «Центавр» цилиндрінің жұмыс көлемі шамамен американдық «Wright R 3350 Duplex Cyclone» үлкен радиалды қозғалтқышының көлеміне жуық болды, бұл «Центаврды» өндіріске енгізілген ең ірі ұшақ поршеньді қозғалтқыштарының біріне айналдырды, ал «Геркулес» көлемі шамамен 40 пайызға артық болды, бұл соққы ұзындығын ұлғайту және жеті цилиндрдің екі қатарынан тоғыз цилиндрдің екі қатарына өту арқылы қол жеткізілді. «Центавр» диаметрі «Геркулес» диаметрінен бар болғаны 6 пайыз ғана үлкен болды, бірақ жұмыс көлемі әлдеқайда көп. Цилиндр бастары кері тілгіленген цилиндр сияқты ойысқа ие болды, олар қабырғалы болған, бірақ осы ойысқа жеткілікті мөлшерде ауа жіберіп, басты тиімді салқындату қиын болды. Дамыту барысында «Бристоль» компаниясы «ICI Metals Division» (Бирмингем) компаниясына жоғары жылу өткізгіштігі бар мыс-хром қорытпасының жоғары температурадағы беріктігі осы мақсатқа қолдануға болатынын сұрап хабарласты. Бірдей цилиндр көлемімен және жаңа материалды пайдалану арқасында цилиндрдің қуаты артты. «Бристоль» 1938 жылдан бастап «Центаврды» типтік сынақтан өткізді, бірақ өндіріс 1942 жылға дейін басталмады, себебі «Геркулесті» өндіріске енгізу және қозғалтқыш желісінің сенімділігін жақсарту қажет болды. Еуропадағы соғыс аяқталған кезде «Бристоль» компаниясы «Центаврдың» шамамен 2500 данасын өндірді. «Центаврдың» кеңейтілген көлемді нұсқасын сэр Рой Федден жобалады; осы қозғалтқыш үшін цилиндрлер өндірілді, бірақ ол ешқашан құрастырылмады. «Bristol Orion» деп аталған бұл конструкция екі қатарлы, 18 цилиндрлі қолғапты клапанды қозғалтқыш болды, оның жұмыс көлемі шамамен американдық «Pratt & Whitney R 4360 Wasp Major» төрт қатарлы, 28 цилиндрлі радиалды қозғалтқышының көлеміне тең, ол ең көп жұмыс көлеміне ие авиациялық радиалды қозғалтқыш болып саналады.

Like other Bristol sleeve valve engines, the Centaurus was based on the design knowledge acquired from an earlier design, in this case the Bristol Perseus cylinder. The Centaurus used 18 Perseus cylinders. The same cylinder was in use in the contemporary 14 cylinder Hercules, which was being brought into production when the design of the Centaurus started. The Centaurus had a cylinder swept volume of , nearly as much as the American Wright R 3350 Duplex Cyclone large radial, making the Centaurus one of the largest aircraft piston engines to enter production, while that of the Hercules was The nearly 40 per cent higher capacity was achieved by increasing the stroke from and by changing to two rows of nine cylinders instead of two rows of seven. The diameter of the Centaurus was only just over 6 per cent greater than the Hercules in spite of its much greater swept volume. The cylinder heads had an indentation like an inverted top hat, which was finned, but it was difficult to get air down into this hollow to adequately cool the head. During development, Bristol contacted ICI Metals Division, Birmingham, to enquire whether a copper chromium alloy with higher thermal conductivity would have sufficient high temperature strength to be used for this purpose. With the same cylinder volume and using the new material, the horsepower per cylinder was raised from to
Bristol maintained the Centaurus from type testing in 1938, but production did not start until 1942, owing to the need to get the Hercules into production and improve the reliability of the entire engine line. By the end of the war in Europe, around 2,500 examples of the Centaurus had been produced by Bristol. A projected enlarged capacity version of the Centaurus was designed by Sir Roy Fedden; cylinders were produced for this engine, but it was never built. Known as the Bristol Orion, a name used previously for a variant of the Jupiter engine and later re used for a turboprop, this development was also a two row, 18 cylinder sleeve valve engine, with the displacement increased to } , nearly as large as the American Pratt & Whitney R 4360 Wasp Major four row, 28 cylinder radial, the largest displacement aviation radial engine ever placed in quantity production.

Нұсқалар

Centaurus 34 нұсқада өндірілді, Centaurus I-ден бастап Airspeed Ambassador авиалайнері үшін соңғы Centaurus 663-ке дейін. Қызметке түскен ең қуатты нұсқалары Centaurus 170, 173, 660, 661 және 662 болды.