Кіріспе

Жоқ Жылқының Үндістан субконтинентінде болуы б.з.д. екінші мыңжылдықтың ортасынан басталған, Орталық Азияда отандық болып танылғаннан кейін екі мыңжылдықтан астам уақыт өткен. Жылқының ең алғашқы даусыз дәлелі Үндістан субконтинентінде ертедегі Сват мәдениетінен (б.з.д. Жылқының қалдықтары мен оған байланысты артефактілер Хараппанның соңғы кезеңдерінде (б.з.д. 1900-1300 жылдар) табылған, бұл жылқылар Хараппанның соңғы кезеңінде болған болуы мүмкін екенін көрсетеді, ал жылқылар Хараппан өркениетінде Веда кезеңінен (1500-500 жылдар) айырмашылығымен маңызды рөл атқарған жоқ. Индо-арийлер үшін жылқының маңыздылығын санскрит тіліндегі Ашва деген сөзден көруге болады, бұл сөз Ведаларда және индуистік жазбаларда жиі айтылады.

Палеолит дәуірі

Плейстоценнің соңғы кезеңінде Equus namadicus атты жылқының бір түрі субконтинентте өмір сүрді, бірақ ол Голоценнің басында жойылып кетті. Equus namadicus "стенониндік жылқы" деп саналады, яғни ол шынайы жылқыларға қарағанда зебралар мен есектерге жақын.

Үйге үйрету

Б.з.д. екінші мыңжылдыққа дейін жылқыны ояту оның туған мекені - Ұлы даламен шектелген көрінеді. Жылқының б.з.б. 3500 жылдары Еуразия даласында отандық етке айналдырылуына айғақтар көптеп кездеседі. Үйсіндірілген жылқыларға жатқызылған қалдықтар мен артефакттер Хараппанның соңғы кезеңінде ғана, яғни "Веда халқы субконтиненттің солтүстік-батыс бөлігінде қоныстанған кезде" болған болуы мүмкін. Сондықтан, жылқыны Хараппа қоғамында үнемі қолданған немесе маңызды рөл атқарған деген қорытынды жасауға болмайды. А.К.Шарманың айтуынша, Суркотада (б.з.д. 2400-1700 жылдар) орналасқан Хараппа жерінде табылған жылқылардың қалдықтары Equus ferus caballus деп аталды. Жылқы маманы Сандор Бёкёньи (1997) кейіннен осы тұжырымдарды растады және қазбадағы тіс үлгілерін "барлық ықтималдығымен шынайы жылқылардың қалдықтары [яғни Equus ferus caballus] деп санауға болады" деп мәлімдеді. Bökönyi, Б. Б. Лалдың айтуынша, "нағыз жылқының (Equus caballus L.) пайда болуы жоғарғы және төменгі жаак пен тістердің эмаль үлгісімен және қиыршық және фалангалардың (аяқ сүйектерінің) мөлшері мен пішінімен дәлелденді". Алайда, Meadow (1997) сияқты археологтар, Equus ferus caballus атты басқа Equus asinus (түйе) немесе Equus hemionus (түйеқұйрық) сияқты басқа жылқылардан ажырату қиын деген негізде келіспейді. Колин Ренфрю (1999) "аттың маңызы [ ] тым жоғары" деп атап өтті.

Веда дәуірі

BMAC кешені сияқты жерлер кем дегенде Хараппа жерлері сияқты жылқы қалдықтарымен кедей. Оңтүстік Азиядағы ең ерте кездескен ат қалдықтары Гандхара қабір мәдениетінен, сондай-ақ Сват мәдениетінен (б.з.д. Сват аңғарындағы қабірлердің ДНК-сын талдау "орта Азия даласының тұрғындары мен Үндістанның алғашқы Веда мәдениеті арасындағы байланыс" туралы дәлел келтіреді. Аттар индоевропалықтардың өмір салтында маңызды орын алды. Ашва деген санскрит тіліндегі ат деген сөз Ведаларда және басқа да бірнеше индуистік жазбаларда айтылған маңызды жануарлардың бірі болып табылады. Асвадан алынған оның туыстары санскрит, авестан, латын және грек (мысалы, бегемот және эквус) сияқты индоевропа тілдерінде кездеседі. Ведаларда жылқы туралы бірнеше рет айтылған (1500-500 б.з.б.). Әсіресе, Ригведада көбінесе күймемен байланысты көптеген ат үстіндегі көріністер бар. Ашвамедха немесе жылқы құрбандығы - Яджурведаның елеулі ырысы. Үндістанның климатында жылқыны өсіру қиын болғандықтан, оларды көбінесе Орталық Азиядан, сонымен қатар басқа жерлерден де көптеп әкелді. Аттар саудагерлері туралы Аттарваведаның 2.30.29-бабында айтылған. Ажантадағы суретте кемемен тасымалданған жылқылар мен пилдер бейнеленген. Траутманн (1982) осылайша жылқыны жеткізу және импорттау "әрқашан" үндістердің басты мәселесі болған және "бұл оның тарихының құрылымы, сондықтан Үндістан жылқы үшін әрқашан батыс және орталық Азияға тәуелді болған".