Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Фэн император (өлді 23 ақпан 499), формалды атауы Ю император (幽皇后, сөзбе-сөз "жалғыз император"), - Қытайдың Шианьбей бастаған Солтүстік Вэй әулетінің император қызы. Ол император Сяо Вэннің екінші патшайымы болды.
Empress Feng (died 23 February 499), formally Empress You (幽皇后, literally "the lonely empress"), was an empress of the Xianbei led Chinese Northern Wei dynasty. She was the second empress of Emperor Xiaowen.
Ерте өмір
Фэн ханшайымның қай жылы дүниеге келгені белгісіз. Ол Чанли ханзадасы Фэн Си () қызы, күшті Ұлы император жесір Фэннің ағасы, император Вэньчжэннің әйелі және оның ұлы император Сяньвэнь мен немересі император Сяовеннің регенті. (Ол сол себепті әкесі арқылы Солтүстік Ян императоры Фэн Хонның немересі болды.) Оның анасы Фэн Сидің күңі Чанг ханым еді. Ол 13 жасында Ұлы император жесір Фэн оны және оның бір әпкесін император Сяовеннің кәнизактары болуға таңдады. Екеуі де император Сяовеннің ықыласына ие болды, бірақ оның әпкесі көп ұзамай аурудан қайтыс болды, ал өзі ауырып қалды (бәлкім, шаян аурудан) және үйіне қайтарылды. Кейін ол буддалық монах болды, бірақ осы уақыт аралығында жыныстық азғындыққа түскен деп айтылады. 493 жылы 19 мамырда Фэн ханшайымының басқа анадан туған кіші әпкесі (бәлкім Фэн Сидің әйелі Болинг ханшайымы), болашақ император Сяовенфэй император Сяовеннің император қызы болды. Кейіннен император Сяовен, мүмкін император әйел Сяовенфэй арқылы, Фэн ханымның ауруынан айыққандығын біліп, оны сол жақтың Жаойи (左昭儀) атағымен патша сарайында император жұбайы ретінде қабылдады. Ол қайтадан император Сяовеннің сүйіктісі болды. Фэн Чжаойи император Сяовеннің бұрынғы кәнизагы және үлкен әпкесі болғандықтан, ол император Сяовенфэйге мойынсұнудан бас тартты және император Сяовенфэйдің император ретінде позициясын әлсіретуге тырысты, оның ішінде император Сяовенфэйді император Сяовеннің қытайландыру режимін орындамаған деп айыптады. 496 жылдың тамызында император Сяовен императрица Сяовенфэйді биліктен құлатты. 497 жылы 22 тамызда ол Фэн Чжаойиді император етіп тағайындады.
It is not known when Lady Feng was born. She was a daughter of Feng Xi (馮熙) the Prince of Changli, who was a brother of the powerful Grand Empress Dowager Feng, the wife of Emperor Wencheng and regent over his son Emperor Xianwen and grandson Emperor Xiaowen. (Through her father, she was therefore also a great granddaughter of the Northern Yan emperor Feng Hong.) Her mother was Feng Xi's concubine Lady Chang. When she was 13, Grand Empress Dowager Feng selected her and a sister of hers to be Emperor Xiaowen's concubines. Both were favored by Emperor Xiaowen, but her sister soon died of an illness, and she herself grew ill (maybe of smallpox) and was sent back to her home. She subsequently became a Buddhist nun, but was said to have been sexually immoral during this timespan as well. On 19 May 493, Lady Feng's younger sister by a different mother (probably Feng Xi's wife Princess Boling), the future Empress Xiaowenfei, became Emperor Xiaowen's empress. Subsequently, Emperor Xiaowen, perhaps through Empress Xiaowenfei, found out that Lady Feng had recovered from her illness, and took her back into the palace as an imperial consort, with the title Zhaoyi of the Left (左昭儀). She became Emperor Xiaowen's favorite again. Because Feng Zhaoyi was Emperor Xiaowen's concubine earlier and was an older sister, she refused to submit to Empress Xiaowenfei and tried to undermine Empress Xiaowenfei's position as an empress, including accusing Empress Xiaowenfei of disobeying Emperor Xiaowen's Sinicization regime. In August 496, Emperor Xiaowen deposed Empress Xiaowenfei. On 22 August 497, he created Feng Zhaoyi empress.
Императрица
Император Сяовен өзінің уақытын қарсыласы Оңтүстік Цымен күресуде өткізетіндіктен, ол Luoyang қаласындағы сарайда жиі болған жоқ. Сондықтан Фэн ханшайымы өзінің қызметшісі Гао Пусамен (高菩薩) қарым-қатынас жасады. Шуаң Мэн (雙蒙) евнук оны қорғап тұрғандықтан, аз адам бұл туралы білген немесе айтуға батылы жеткен. Қызметшісі Жу Пен (劇) оны романтиканы тоқтатуға кеңес беруге тырысқанда, ол бұған келіспеді, ал Джу қорқыныш пен ашу-ызадан қайтыс болды. Алайда, сол уақытта император Фэн император Сяовеннің қарындасы Пэнчэн ханшайымын (күйеуі Лю Чэньшу (劉承緒) қайтыс болғаннан кейін жесір қалған) өзінің ағасы Фэн Суға () үйленуге мәжбүрлеуге тырысты. Император Сяоуэн некеге келісті; Пэнчэн ханшайымы Фэн Суға үйленгісі келмегендіктен, ол Луояннан қашып, император Сяоуэнді майдан шебінде іздеп, оған император Фэннің Гаомен қарым-қатынасын ашып берді. Император Сяовен бұл айыптауларға сенгісі келмей, оны құпия ұстады. Бірақ император Фэн қатты қорқып, анасы Чан ханшайымымен бірге император Сяовенді өлімге қию үшін сиқыршыларды жалдады. Алайда, император Сяовен өлмеді, 499 жылы Луоянға оралғаннан кейін, Гао мен Шуанды тергеді, екеуі де мойындады. Содан кейін ол Фэн ханшайымын шақырып алды да, оған Гао мен Шуанның куәліктерін берді. Сұхбат аяқталғаннан кейін, ол ағалары Пэнченг князі Юань Шие мен Бейхай князі Юань Сяньды шақырып алып, оларға: "Ол сіздің қарындасыңыз болған, бірақ енді оған жолшыбай ретінде қараңыз, және сіз одан аулақ болудың қажеті жоқ" деп айтты. (Әдеттегі қытайлық әдет-ғұрып бойынша, қайын іні мен қайын апа бірге отырмауы немесе бір-бірімен сөйлеспеуі мүмкін.) Император Сяовен: "Бұл әйел менің қабырғаларыма пышақ іліп тастағысы келді. Ол Вэньминг ханшайымының қызы болғандықтан, мен оны биліктен ала алмаймын, бірақ бір күні ол ар-ұжданын жиып, өзін өлтіреді деп үміттенемін. Менің оған деген сезімдерім әлі де бар деп ойламаңыз". Екі ханзада шығып кеткеннен кейін, император Сяовен онымен соңғы рет қоштасып, оны енді көрмейтінін білдірді. Қалыңдықтар оны әлі де император ретінде қарсы алды, бірақ император Сяовен өзінің мұрагер ханзадасы Юань Кэге оны да қайта көрмеуді бұйырды. Император Сяовен өзіне белгілі бір мәселелер бойынша нұсқаулар беру үшін евнуктерді жібергенде, ол евнуктерді сөгіп, өзінің император екенін және евнуктерден нұсқаулар қабылдамайтынын айтты. Ашулы император Сяовен анасы Чанг ханшайымына таяқ жіберді, ал Чанг ханшайымы жаза ретінде Фенг ханшайымына таяқ ұстауға мәжбүр болды.
Because Emperor Xiaowen often spent his time on the frontlines battling rival Southern Qi, he was not often at the palace in the capital Luoyang. Empress Feng therefore carried on an affair with her attendant Gao Pusa (高菩薩). With the eunuch Shuang Meng (雙蒙) protecting her, few knew or dared to say anything about the affair. When her attendant Ju Peng (劇彭) tried to counsel her to stop the affair, she would not, and Ju died in fear and anger. At the same time, however, Empress Feng tried to force Emperor Xiaowen's sister Princess Pengcheng (who had been widowed after the death of her husband Liu Chengxu (劉承緒), to marry her brother Feng Su (馮夙). Emperor Xiaowen approved of the marriage; as Princess Pengcheng was unwilling to marry Feng Su, she escaped from Luoyang and sought out Emperor Xiaowen at the frontline, revealing to him Empress Feng's affair with Gao. Emperor Xiaowen was initially unwilling to believe the accusation and kept it secret. But, Empress Feng became nervous and, along with her mother Lady Chang, engaged witches to try to curse Emperor Xiaowen, who was already ill by this time, to death. However, Emperor Xiaowen did not die, and after he returned to Luoyang in 499, he interrogated Gao and Shuang, and both admitted. He then summoned Empress Feng and confronted her with Gao and Shuang's testimony—at an interrogation that no one else other than himself was at. After he finished the interrogation, he then summoned his brothers Yuan Xie the Prince of Pengcheng and Yuan Xiang (元詳) the Prince of Beihai, stating to them, "She used to be your sister in law, but treat her now as a passerby, and you need not avoid her." (By traditional Chinese custom, a brother in law and a sister in law may not sit together or speak with each other.) Emperor Xiaowen then stated, "This woman wanted to stick a knife in my ribs. Because she is a daughter of Empress Dowager Wenming's clan, I cannot depose her, but I hope that one day she will find her conscience and kill herself. Do not believe that I have any remaining feelings for her." After the two princes exited, Emperor Xiaowen gave her a final goodbye, indicating that he would not see her again. The concubines still greeted her as empress, but Emperor Xiaowen ordered his crown prince Yuan Ke not to see her again as well. When Emperor Xiaowen sent eunuchs to give her instructions on certain matters, she rebuked the eunuchs, stating that she was an empress and would not take instructions from eunuchs. In anger, Emperor Xiaowen sent a cane to her mother Lady Chang, and Lady Chang was forced to cane Empress Feng herself as punishment.
Өлім
Сол жылы император Сяоуэн қатты ауырып, Юань Сиге өзінен кейін Фэн ханшайымын өзіне қол жұмсауды, бірақ Фэн кланы үшін ұятқа қалмау үшін оны императорлық құрметпен жерлеуді тапсырды. Содан кейін ол қайтыс болды, ал Юань Ся сарай қызметкері Бай Чжэнді (白整) оған у беруге жіберді. Фэн патшайым: "Менің күйеуім мұндай бұйрық берген жоқ! Мені өлтіргісі келетіндер - ханзадалар". Бай оны ұстап алып, аузына улы қызылша құйып, өлтірді. Ол күйеуінің қасында патшалық құрметпен жерленді.
Later that year, Emperor Xiaowen grew seriously ill, and he left instructions to Yuan Xie to force Empress Feng to commit suicide after his own death, but to still bury her with imperial honors to avoid shame to the Feng clan. He then died, and Yuan Xie sent the palace official Bai Zheng (白整) to give her poison. Empress Feng refused to drink the poison, stating, "My husband did not make such an order! It is the princes who want to kill me." Bai seized her physically and forced poisonous peppers into her mouth, and she died. She was buried with imperial honors together with her husband.