Кіріспе

Құстардың жойылып кеткен туысы Osteodontornis - құстардың жойылып кеткен туысы. Онда бір ғана атаулы түр бар, ол Osteodontornis orri (Orr's bony toothed bird, оның ғылыми атауын сөзбе-сөз аудару), ол Pelagornithidae (Pelagornis miocaenus) алғашқы түрінен бір ғасыр өткен соң сипатталған. О. orri Санта-Барбара табиғи тарих мұражайының палеонтологы Фил С. Оррдың есімімен аталған, ол үлгілердің маңыздылығын мойындаған. Түйе тісті немесе псевдозусты құстар бастапқыда Procellariiformes түріндегі альбатростармен байланысты деп саналған, бірақ шын мәнінде олар пеликан мен торғайдың немесе су құстарының жақын туыстары болып көрінеді және осы белгісіздікті түсіну үшін Одонтоптеригиформ түріне орналастырылған. Сондай-ақ, олардың ішкі таксономиясы жақсы шешілмеген. Бұрынғы кезде сипатталған псевдозум құсы, Ванкувер аралынан (Канада) Cyphornis magnus, эоцен дәуірінде өмір сүрген деп саналған, бірақ қазіргі кезде ол шамамен жиырма миллион жыл бұрын ерте миоценде өмір сүрген деп есептеледі, Кларендониялық (орта / кеш миоцен) О. orri. Остеодонторнис Cyphornis-тің кіші синоними болуы мүмкін.

Сипаттама

Қанаттарының ұзындығы және жерге түскенде биіктігі 0,7 м, Osteodontornis orri және ұқсас алып псевдозум құстары, тек Argentavis magnificens терраторны ғана басып өткен, ең үлкен екінші ұшқыш құстар болды. Басының ұзындығы - бауырынан құйрығына дейін шамамен 100 м, ал көздері - шамамен 100 м. Адамның арқа сүйегі ұзындығы шамамен адам денесіндей болса да, оның кеңдігі иық түбінде ғана болды. Мүсіннің төрт бұрышты сүйегі ең кең жерінен шамамен екі есеге дейін ұзын. О. orri де туыстары сияқты, қатты, бірақ өте жеңіл сүйекті денеге, оның судағы туыстары сияқты, бәлкім, қанатқа толы аяқтарға және альбатростың қанаттарына ұқсас ұзын және өте тар қанаттарға ие болды. Оның құйрығы бас ұзындығының төрттен үш бөлігін құрайды және қуыс немесе бәлкім, сүйекпен толтырылған тісті тістері бар. Оның құйрығы өте ауыр болғандықтан, қазіргі пеликанның құйрығы сияқты ұшып бара жатқанда оны иығының арасына ұстап жүретін. Оның сүйекті тістілерінің орналасуы осы тұқымға тән: әр үлкен жұптың арасында кішкентай нүктелер немесе одан да кіші "тістер" қапталған кішкентай "тіс" орналасады. Алайда псевдозум құстарының "тіс" үлгісі құстың ұзындығы бойынша өзгерді және тұқымдарды ажыратудың өте сенімді тәсілі болып саналмайды. Жалпы өмір салты бойынша ол қазіргі альбатростарға, тропикалық құстарға және фрегат құстарына ұқсас болған, олардың ұзын, жұқа қанаттары ашық теңізде ұзын қашықтыққа ұшып жүруге бейімделген. Оның көлеміне байланысты құс өте жақсы бейімделген динамикалық ұшушы болған деп болжанады. Ол ұясын биік алаптарға немесе осыған ұқсас жерлерге салған болса керек. Бұл негізінен семіздік пен басқа да жұмсақ денелі жем-шөппен тіршілік ететін теңіз құсы еді; "тістері" балық жейтін саңырауқұлақтар (Merginae) қарнындағы мүйізді тістілерге қарағанда аз көрінді, керісінше, түзу төмен қарай және қазбалар жиі қатты амортизацияланған немесе сынған. Бұл "тістер" құлап бара жатқанда немесе жүзіп бара жатқанда судан ұстап алынған баспаяқтылар сияқты терісі жұмсақ, сырғанақ теңіз жануарларын қазып, ұстап тұру үшін өте қолайлы еді. О.оридің денесі жеңіл болғандықтан, ол жақсы суға секіруші болмаған және суға секіруді мүлдем мүмкін емес деп тапқан болуы мүмкін. Остеодонторнис - псевдозусты құстардың бірі, оның толықтай қалдықтары белгілі, бірақ басқа Одонтоптеригиформдардың жақсы қалдықтарының жоқтығы тұқымдар арасындағы тікелей салыстыруға мүмкіндік береді. Дегенмен, қазіргі тұқымның дистальды көкірек сүйегін (мысалы, Барстовияның Кэрн округі, Калифорниядан алынған LACM 50660) Одонтоптерикске уақытша тағайындалған кішірек және ескірек қалдықпен салыстыруға болады. Остеодонторнистің сыртқы кондилы мен эктепикондилярлық шығыңқы аралығы кең және терең, солардың арасындағы шұңқыр сүйектің ұшынан алыста, палеогендік түрлерге қарағанда. Оның төртбұрышты сүйегі Odontopteryx toliapica-дан тар тарланған арқалық басымен және үлкен және алдыға қарай бағытталған орбиталь процеспен ерекшеленді. Беттік буындағы жотаның алдыңғы ортасы жоғары және алға қарай созылады, ал птеригоидтық процесс Остеодонторнистің жоғарғы ортасына дейін айқын кеңейтіледі. Төрт бұрышты шүмектің тұйықтауы ортаңғы күйде, ал ұсақ басты біліктің бүйірлік жотасы түзу және өте жұқа. Құпия Pseudodontornis longirostris бас сүйегінің (біреулер Pelagornis-ке жатады деп санайды) квадратты өте жақсы сақталмаған; ол кең негізгі шахтадағы Odontopteryx-пен және тікелей негізгі шахта жотасындағы Osteodontornis-пен және оның жоғары қарай бағытталған вентральді артикуляциялық жотасының алдыңғы ортасында жасырынады. Әйтпесе, ол екеуінен де ерекшеленеді.

Тарату

Бұл түр жалпы Миоцен дәуірінің әртүрлі жерлерінде жақсы құжатталған, бірақ әдетте оның жұқа және жұмсақ сүйектеріне байланысты көп бөлшектенген қалдықтар. Ең бастысы, ол Солтүстік Тынық мұхиттың екі жағында да табылған. Osteodontornis қалдықтарының барлығы бір түрге жататыны белгісіз; өлшем айырмашылығы тұқымның өмір сүрген уақытында кейбір эволюция орын алғанын көрсетеді. Осылайша, кейбір қалдықтар тек Osteodontornis түріне ғана қатысты, оларды бұдан әрі осы түрге жатқызбайды. O. orri типтік үлгісі, SBMNH 309, негізінен із ретінде сақталған, сүйек бөлшектері және тіпті қауырсын іздері бар, өте толық табылған; ол Калифорнияның (АҚШ) Кларендон (соңғы миоцен) шихтасынан табылған. Кейіннен, мысалы, Барстовиан (орта миоцен) дөңгелек тау шелті немесе Монтерей формациясының соңғы миоцен ағындарында, Калифорнияда шамамен сол уақытқа жататын бірнеше қосымша үлгілер табылды. Жапониядағы Хараноян Тозаван шекарасынан шамамен қазіргі заманғы үлгілер сипатталды Чичибу, Сайтамадағы Орта Миоцендегі Нагура формациясынан толық оң квадраттық сүйек (NSM PV 18696), Мизатодағы Ой формациясынан табылған Ерте Миоцендегі оң жақ жақ сүйегінің бөлігі (Мизунами фоссилдік мұражайы (MFM) 28351) және Мизунамидегі Мизунами тобынан (Гифу) шамамен бірдей жастағы қосымша материалдар. Орегонның ерте миоцендегі Най формациясы мен орта миоцендегі Астория формацияларынан Остеодонторниске ұқсайтын бірнеше данасы белгілі. Осыған ұқсас қалдықтар Венесуэланың орта миоцендегі Кападар формациясынан және Перудің Писко формациясының соңғы миоценінен табылған; олар бөлек, бірақ тығыз байланысты тұқым болуы мүмкін, және сол кезде Панама аралығы әлі қалыптаспағанын есте ұстаған жөн, сондықтан Атлантикалық Пелагорниспен байланыс жоққа шығарылмайды. Біріншісі, Фалькон штатындағы Куэва-дель-Зумбадордан алынған MBLUZ P 5093 үлгісі - бұл өте үлкен өлшемді премаксилла ұшы; оның иесі өмірінде қанатының ұзындығынан асып кетуі мүмкін. Солтүстік Американың миоцендегі кейбір материалдары бастапқыда (ал кейде әлі де) Пелагорниске жатқызылса да, соңғы авторлар оларды қазіргі тұқымдастыққа жатқызған. Аргилорнис (= Дасорнис) деп аталғанымен, Орегонның (АҚШ) Эо Олигоцен шекарасынан алынған кейбір қанатты сүйектердің кәдімгі қалдықтары Остеодонторниске тән (олардың бөлшектенген күйінде айтылуы мүмкін) ерекшеліктерімен ерекшеленбейді және олар ескі туысқанынан болуы мүмкін. Олар Солтүстік Тынық мұхитының үлкен псевдозулы құстарының ең көне белгілі қалдықтары, бірақ егер сол аймақтағы жұмбақ Cyphornis magnus палеогенге дейін баратын болса, олар осы таксонға жатқызуға болады, олардың жүйелі қатысы қандай болса да, одан да асып кетеді. Қалыптылығы жеткілікті тікелей салыстырмалы сүйектер аз болғандықтан, Osteodontornis-тің басқа псевдозулы құстармен байланысы толық шешілмеген. Жоғарыда айтылғандай, бүкіл тұқым (көптеген түрлерді тануға қарамастан) Cyphornis кіші синоним болуы мүмкін. Жалпы, соңғы авторлар Атлантикадан келген үлкен неоген псевдозулы құс кәдімгілерді Пелагорниске, ал Солтүстік Тынық мұхит аймағынан келгендерді Остеодонторниске жатқызған. Бұл шығыс-батысқа бөлінуді растай алатындығын көру керек, бірақ биогеографиялық тұрғыдан ол, кем дегенде, жұмыс гипотезасы ретінде, терең зерттеу жүргізу үшін жеткілікті жақсы сақталған материал табылғанға дейін өте ақылға қонымды болып көрінеді. Оңтүстік жарты шардағы псевдозулы құстардың қалдықтары туралы не айтуға болатыны түсініксіз, олардың ешқайсысы ең алдын ала анықтауға жеткілікті толық емес. Біздің заманымыздың көптеген теңіз құстары, мысалы, альбатростар мен басқа Procellariiformes, экваторлық ағымдармен бөлінген Солтүстік және Оңтүстік жарты шарлар арасындағы филогенетикалық бөлінуді көрсетеді. Бұл Миоценнің жылы климатында да орын алды ма, жоқ па, белгісіз, бірақ Процелларий түрінде табылған жалпы филогенетикалық үлгілер солтүстік-оңтүстік бөлінісі көне екенін және Миоценнен бұрын да дамығанын көрсетеді. Жаңа Зеландияның неогенінен "Псевдодонторнис" стиртони сипатталды, ол өзінің қалған (күмәнді түрде жарамды) тұқымдасынан айырмашылығы палеоген Атлантика аймағынан емес. Ол монотиптік Neodontornis туысы ретінде ұсынылды, бірақ бұл кеңінен қабылданбады. Бұл әлі де жарамды болуы мүмкін, өйткені сүйектер өте кішкентай псевдозуба құсқа жатады; бірақ, көрінеу, Остеодонторнис үшін тым кішкентай болса да, егжей-тегжейлі салыстырулар түсінікті болуы мүмкін. Оның жюгальді доғасы шын мәнінде қысқа және алғы сүйектің орбитальді п�...