Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ұшу маневрі
Flight maneuver
Авиацияда, көтерілу – ұшақтың биіктігін арттыру операциясы. Бұл сондай-ақ, ұшып шығудан кейін және круизге дейінгі стандартты ұшудың логикалық кезеңі (көтерілу кезеңі). Көтерілу кезеңінде биіктік белгілі бір деңгейге дейін өседі. Көтерілуге қарама-қарсы – түсу.
In aviation, a climb or ascent is the operation of increasing the altitude of an aircraft. It is also the logical phase of a typical flight (the climb phase or climbout) following takeoff and preceding the cruise. During the climb phase there is an increase in altitude to a predetermined level. The opposite of a climb is a descent.
Үстілеу операциясы
Тұрақты жоғары көтерілу, қозғалтқыштан шығатын итерме күші, ұшаққа түсетін қарсылық күшінен артық болғанда жүзеге асырылады. Ұшақ, артық итерме күші нөлге жететінше, тұрақты түрде жоғарылай береді. Жоғары көтерілу кезеңі, ұшып көтерілуден кейін және ұшудың круиздік кезеңінен бұрын жүреді. Көбінесе бір жоғары көтерілу кезеңі болғанымен, ұзақ ұшуларда, отын салмағы азайған сайын биіктік көтерілуіне байланысты, бірнеше жоғары көтерілу кезеңдері круиздік кезеңдермен кезектесе алады (сатылап көтерілу). Жоғары көтерілу барысында, ауа тығыздығының төмендеуіне байланысты итерме күші азаю себебінен, көтерілу жылдамдығы төмендейді. Бірте-бірте жоғары көтерілу, ұшақтың мұрнынан көрінуді жақсартады. Ұшақтар көтерілетін ауа аймағында да жоғары көтеріледі, бірақ мұндай аймақтардың орналасқан жері болжаусыз және қолайсыз болғандықтан, және олардың көпшілігі осы типтегі пассивті көтерілуге жарамсыздықтан, көбінесе желкенқұмарлар ғана мұндай көтерілулерге тұрақты түрде талпынады.
A steady climb is carried out by using excess thrust, the amount by which the thrust from the power plant exceeds the drag on the aircraft. The aircraft will climb steadily until the excess thrust falls to zero. The climb phase immediately follows take off and precedes the cruise phase of the flight. Although a single climb phase is typical, multiple climb phases may alternate with cruise phases, particularly for very long flights in which altitude is increased as the weight of fuel aboard decreases (see step climb). As the climb progresses, the rate of climb decreases as thrust reduces due to reducing air density. A gradual climb improves forward visibility over the nose of the aircraft. Aircraft also climb when flying in a zone of rising air, but since such zones are unpredictable and inconveniently located, and since most are poorly adapted to passive climbs of this type, only gliders attempt such climbs on a regular basis.
Қалыпты көтерілу
Кейбір юрисдикцияларда және белгілі бір жағдайларда, қалыпты көтерілулер ережелермен немесе процедуралармен анықталады және әуе қадамдары жүйелерін, әуе кеңістіктерін және құралдық процедураларды әзірлеу үшін пайдаланылады. Қалыпты көтерілулер – көптеген ұшақтардың көптеген жағдайларда қол жеткізе алатын стандартталған көтерілу жылдамдықтары болып табылады, және мұндай жылдамдықтарға байланысты процедураларды немесе құрылымдарды әзірлеу кезінде консервативті нұсқаулар ретінде қолданылады. Мысалы, навигациялық процедураны әзірлеу кезінде немесе әуежай терминалдық аймақтарындағы әуе кеңістігінің шектерін анықтау кезінде 20 метр/км (120 фут/теңіз милі) қалыпты көтерілу деп есептелуі мүмкін.
In some jurisdictions and under some conditions, normal climbs are defined by regulations or procedures, and are used to develop airway systems, airspaces, and instrument procedures. Normal climbs are simply standardized climb rates achievable by most aircraft under most conditions that are used as conservative guidelines when developing procedures or structures that are partially a function of such rates. For example, a normal climb of 20 meters per km (120 feet per nautical mile) might be assumed during the development of a navigational procedure or while defining airspace limits in airport terminal areas.