Кіріспе

"Жарлаған арыстандар қабірі" - ежелгі Веии қаласындағы археологиялық нысан. Бұл жер археологтардың пікірінше арыстандарды бейнелейтін төрт мысық тәрізді жануарлардың жақсы сақталған фрескаларымен танымал. Бұл қабір біздің заманымызға дейінгі 690 жылға дейінгі аралықта салынған, Батыс Жерорта теңізіндегі ең көне кесенелердің бірі деп саналады. Бұл қабірдің ашылуы археологтарға этруск халқының жерлеу рәсімдерін терең түсінуге мүмкіндік берді, сонымен қатар осы уақыт аралығындағы өнер қозғалыстарын түсінуге мүмкіндік берді. Қабір қабырғасындағы фрескалар сауда-саттық дамуының нәтижесі болып табылады, бұл Веиидегі суретшілерге әртүрлі мәдениеттерден, әсіресе Грекиядағы геометриялық өнер қозғалыстарынан шыққан сурет жасау әдістері мен сурет салу стильдерін танытуға мүмкіндік берді. Арыстандар бастапқыда арысланның карикатурасы деп есептелген, оларды бұрын-соңды шынайы жануарды көрген жоқ суретшілер жасаған. Фрескалық суреттерден басқа, қабірде көптеген маңызды артефакттар, соның ішінде урналар, брошкалар және безендірілген вазалар табылды. Ашу кезінде археологтар қабірдің иесі - жауынгер ханзада болған деген болжам жасаған, ал шыны мәрйендер алқасының болуы қабірде әйел адамның болғанын көрсетті, оның денесі ешқашан табылмаған. Фрескалар қабірдің артқы қабырғасында орналасқан. Фрескада төрт мысық бейнесі бейнеленген, олардың үшеуі солдан оңға қарай бейнеленген (бұл солға қараған бас, оңға қараған құйрық), ал төртіншісі қалған үшеуге қарай бұрылған. Сол кездегі басқа өркениеттерден айырмашылығы, оларды бір қала немесе басшы басқармаған, керісінше, Veiiмен өзара әрекеттесетін қалалар сериясы ретінде өмір сүрген, бұл қала ірі орталық деп саналатын, Арыстаған арыстандардың қабіріне жақын орналасқан. Этрусктер өз өнерлерімен, соның ішінде қабырғадағы қабырға фрескаларымен, сондай-ақ терракота керамикасымен танымал. Олар дінге деген терең құрметтерімен де танымал болды. Олар дінге қатты сенетін, сондай-ақ, төлшелікпен және күрделі рәсімдермен айналысатын. Этрусктер 509 жылы Римнен қуылды, ал Веи, Капена, Сутри және Непет қалалары шамамен 300 жылы Рим империясына қосылды. Бұл этрусктардың дәстүрі еді. Жерлеу кезінде өлген адамды зығыр матамен орап, жерленген саркофагқа салып, оны қабірге қояды. Бұл тәжірибе жергілікті тұрғыда жүзеге асырылды, сонымен қатар оларды басқа да мәдени топтармен тығыз байланыста ұстады. Кейінгі геометриялық шатырлар мен бооттық модельдер арыстандар үшін ең көп шабыт болды. Олар Веии айналасына Грекияны, Неаполь шығанағын және Оңтүстік Этрурияны байланыстыратын сауда жолдарынан келді.

Суретшінің жеке басы

Атақты фрескаларды суретке түсірген суретші туралы болжамдар айтылып келеді, алайда суретші ешқашан нақты анықталмаған. Осы кезеңдегі Вейидегі жергілікті суретші Нарце суретшісі деп аталды. Ол қабірден табылған вазалардың бірін суретке түсірді, бірақ атақты фрескаларды жасаған деп сенбейді. Нарцисс суретшісі арыстандарды фрескаларға басқаша суреттейді, бұл оларға жұқа, аз шығыңқы тіл береді. Сол сияқты, Нарце суретшісіне тиесілі су құстарының суреттері әртүрлі түрде берілген, олар "ұзын, төмен қарай иілген құйрықтарымен" суреттелген. Осылайша, Нарце суретшісі фрескалардың жасаушысы емес, оның өнерін ұстаздық еткен немесе фреска суретшісіне шабыт ретінде қызмет еткен адамның замандасы болуы мүмкін.