Вергина: Ежелгі Македония астанасы

Кіріспе

Вергина жұлдызы немесе Македония жұлдызы – археологиялық орын және түпнұсқа Македонияның астанасы.

Вергина (Βεργίνα, Vergína) – Солтүстік Грекиядағы шағын қала, Орталық Македонияның Иматиядағы Верия муниципалитетіне қарасты. Вергина 1922 жылы Лозанна шартынан кейін халық алмасудан кейін құрылды және 2011 жылға дейін жеке муниципалитет болды, содан кейін Калликратис жоспары бойынша Вероямен біріктірілді. Вергина ежелгі Айгай (Αἰγαί, Aigaí, латынша: Aegae) қаласы ретінде танымал, ол Македонияның алғашқы астанасы болды. Б.з.д. 336 жылы Филипп II Айгай театрында қаза тауып, оның ұлы Ұлы Александр патша болып жарияланды. 1977 жылы Македония патшаларының бірнеше жерлеу орындары табылды, соның ішінде Филипп II қабірі де бұрын тоналмаған күйінде сақталған. Ежелгі қалада кең патша сарайы да болған. Вергинаның археологиялық мұражайы осы жерден табылған барлық жәдігерлерді сақтауға арналған және Грекиядағы маңызды мұражайлардың бірі. Айгай ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне «Еуропалық өркениеттің маңызды дамуының ерекше куәсі, классикалық қала-мемлекеттен эллиндік және римдік кезеңдердің императорлық құрылымына өту кезеңінде» деп енгізілді. Б.з.д. VII ғасырда Теменидтердің үстемдігі македониялықтардың жергілікті халықты кеңейтуіне және бағындыруына әкелді. Ежелгі дереккөздер Аргеад әулетінің тегі туралы қайшылы мәліметтер береді. Александр I – алғашқы тарихи тұлға және мұрагерлік желіге сүйене отырып, македониялық әулеттің басталуы дәстүрлі түрде б.з.д. 750 жылға дейін саналады. Геродот Аргеад әулетінің б.з.д. 650 шамасында Аргостан қашқан Пердикка I басқарған ежелгі грек патшасының әулеті болғанын айтады. Айгай – бірнеше ежелгі грек қалаларының атауы (Егей теңізі#Этимология). Олардың аты көбінесе аңыз бойынша негізін қалаушы Эгейдің есімінен шыққан. Бұл қалаға қатысты Диодор Сицилий б.з.д. Пердикка I-нің кеңесімен, өзінің патшалығының астанасын құруға кеңес берген Пифиялық діни қызметкер әйелдің есімімен аталғанын хабарлайды. Археологиялық дәлелдер Айгайдың тайпалардың аристократиялық құрылымын кеңістікте бейнелейтін ауылдардың ұйымдасқан жиынтығы ретінде дамығанын көрсетеді. Ол бүкіл тарихы бойында солай болды. Шындығында, Айгай ешқашан үлкен қалаға айналмады және оның тұрғындарының көпшілігі айналасындағы ауылдарда өмір сүрді. Айгайдың орталығында қабырғалы астия (акрополь) салынған. Айгайдан македониялықтар Македонияның орталық бөлігіне таралып, жергілікті пирилерді ығыстырды. Б.з.д. 513 жылдан 480 жылға дейін Айгай Парсы империясының құрамына кірді, бірақ Аминтас I өзінің салыстырмалы тәуелсіздігін сақтап, сатрапиядан аулақ болып, иелігін кеңейтті. Б.з.д. 5 ғасырдың бірінші жартысында Айгай Македонияның астанасы болды. Өмірдің рахатты деңгейі бұрын-соңды болмаған деңгейге жетті және бүкіл көне әлемнен келген сарай саудагерлерінің қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін Айгайға хош иісті заттар, ою-өрнек пен зергерлік бұйымдар сияқты құнды тауарларды әкелді. Қала қабырғасы б.з.д. 5 ғасырда, мүмкін, Пердикка II тұсында салынған. Б.з.д. 5 ғасырдың соңында Архелай I бүкіл грек әлемінен суретшілерді, ақындар мен философтарды өзінің сарайына шақырды; мысалы, Эврипид өзінің соңғы трагедияларын Айгайда жазып, қойды. Б.з.д. 4 ғасырдың басында Архелай Македония астанасын солтүстік-шығысқа, орталық Македония жазығындағы Пеллаға көшірді. Дегенмен, Айгай Македония патшалығының қасиетті қаласы, дәстүрлі құлшылық орталықтарының, патша сарайы мен патша қабірлерінің орны ретінде өз рөлін сақтады. Осы себепті Филипп II өзінің қызы Клеопатраның Епир патшасы Александрмен некелесуіне қатысып жатқанда, театрдағы өзінің жансақшыларының біреуінен қаза тапты. Оның жерлеу рәсімі Грекияда өткен ең сәнді жерлеу рәсімі болды. Алтын мен пил сүйегінен жасалған, баға жетпес алтын емен гүлшоғырын киіп, патшаны жаңа Геркулес сияқты, жерлеу бағанасына тапсырды. Б.з.д. III ғасырда Александрдың мұрагерлері арасындағы қатал күрес қалаға кері әсер етті; б.з.д. 276 жылы Пиррдің галл жалдамалылары көптеген қабірлерді тонады. Б.з.д. 168 жылы Македония патшалығын римдіктер құлатып, ескі және жаңа астаналар жойылып, қабырғалар құлатылып, барлық ғимараттар өртелді. Біздің заманымыздың 2-5 ғасырларында халық біртіндеп Пьер тауларының етегінен жазыққа көшіп барды, ал қалғандары тек шағын елді мекен болды, оның есімі ғана Палатиция (сарай) оның бұрынғы маңыздылығын көрсетті. Қазіргі Вергина елді мекені 1922 жылы екі бұрынғы ауылдың арасында, «Кутлеш» (Κούτλες, Koútles) және «Барбес» (Μπάρμπες, Bármpes) арасында құрылды, бұлар бұрынғыда Палатиция Осман бейлігінің құрамына кірген. 19 ғасырда Кутлеш және Барбес екеуі де Осман империясының Бер казысындағы грек ауылдары болды. Екі ауылдың бірнеше тұрғындары 1821 жылғы грек көтерілісіне қатысты. Александр Синве (Les Grecs de l'Empire Ottoman. Etude Statistique et Ethnographique) 1878 жылы Барбаста 120 грек тұрғанын жазды. Васил Канчовтың («Македония. Этнография және статистика») мәліметтері бойынша, 1900 жылы Кутлеште 60 грек христиан және Барбесте 50 адам тұрды. Вергина қаласы Лозанна шартынан кейін Грекия мен Түркия арасындағы халық алмасу барысында Азия Минорынан келген грек отбасыларымен қоныстандырылды. «Вергина» атауы Верия митрополитінің ұсынысы болды, ол солтүстік Халиакмоннан билік еткен және Палатицияның жанында жазғы сарайы болған аңыз бойынша Вергина (Бергина) патшайымынан алынған. Вергина 1922 жылдан 2011 жылға дейін жеке муниципалитет болды, содан кейін Верояға қосылды. 2011 жылғы Вергина муниципалитетінің халқы 2464 адамды құрады, оның ішінде Вергинада 1242 адам тұрды.

Vergina (Βεργίνα, Vergína ) is a small town in Northern Greece, part of Veria municipality in Imathia, Central Macedonia. Vergina was established in 1922 in the aftermath of the population exchanges after the Treaty of Lausanne and was a separate municipality until 2011, when it was merged with Veroia under the Kallikratis Plan. Vergina is best known as the site of ancient Aigai (Αἰγαί, Aigaí, Latinized: Aegae), the first capital of Macedon. In 336 BC Philip II was assassinated in Aigai's theatre and his son, Alexander the Great, was proclaimed king. In 1977, the burial sites of several kings of Macedon were uncovered, including the tomb of Philip II which had not been disturbed or looted, unlike so many of the other tombs there. The ancient town was also the site of an extensive royal palace. The archaeological museum of Vergina was built to house all the artifacts found at the site and is one of the most important museums in Greece. Aigai has been awarded UNESCO World Heritage Site status as "an exceptional testimony to a significant development in European civilization, at the transition from classical city state to the imperial structure of the Hellenistic and Roman periods". In the 7th century BC, the Temenids' dominance led to the Macedonians expanding and subduing local populations until the end of the 6th century BC, and establishing the dynasty at Aigai. Ancient sources give conflicting accounts of the origins of the Argead dynasty. Alexander I is the first truly historic figure and, based on the line of succession, the beginnings of the Macedonian dynasty have been traditionally dated to 750 BC. Herodotus says that the Argead dynasty was an ancient Greek royal house led by Perdiccas I who fled from Argos in about 650 BC. Aigai is the name of several ancient Greek cities (see Aegean Sea#Etymology). Their name is often derived from the name of a legendary founder, Aegeus. In the case of this city, it is also etymologized as "city of goats" (from αἴξ, aíks, "goat") by Diodorus Siculus, who reports it was named so by Perdiccas I who was advised by the Pythian priestess to build the capital city of his kingdom where goats led him. Archaeologic evidence shows that Aigai developed as an organized collection of villages, spatially representing the aristocratic structure of tribes centred on the power of the king. It remained so throughout its history. Indeed, Aigai never became a large city and most of its inhabitants lived in surrounding villages. The walled asty (acropolis) was built at the centre of Aigai. From Aigai the Macedonians spread to the central part of Macedonia and displaced the local population of Pierians. From 513 to 480 BC Aigai was part of the Persian Empire, but Amyntas I managed to keep its relative independence, avoid satrapy and extend its possessions. In the first half of the 5th century BC Aigai became the capital of Macedonia. Life reached unseen levels of luxury and to meet the needs of the court merchants from all over the ancient world brought to Aigai valuable goods including perfume, carved ornaments and jewellery. The city wall was built in the 5th century, probably by Perdiccas II. At the end of the 5th century Archelaus I brought to his court artists, poets, and philosophers from all over the Greek world; for example, it was at Aigai that Euripides wrote and presented his last tragedies. At the beginning of the 4th century BC, Archelaus transferred the Macedonian capital northeast to Pella on the central Macedonian plain. Nevertheless, Aigai retained its role as the sacred city of the Macedonian kingdom, the site of the traditional cult centres, a royal palace and the royal tombs. For this reason it was here that Philip II was attending the wedding of his daughter Cleopatra to King Alexander of Epirus when he was murdered by one of his bodyguards in the theatre. His was the most lavish funeral ceremony of historic times held in Greece. Laid on an elaborate gold and ivory deathbed wearing his precious golden oak wreath, the king was surrendered, like a new Hercules, to the funeral pyre. The bitter struggles between the heirs of Alexander in the 3rd century adversely affected the city; in 276 BC Gallic mercenaries of Pyrrhus plundered many of the tombs. After the overthrow of the Macedonian kingdom by the Romans in 168 BC, both old and new capitals were destroyed, the walls pulled down and all buildings burned. In the 2nd to 5th centuries AD the population gradually moved from the foothills of the Pierian range to the plain, and all that remained was a small settlement whose name alone Palatitsia (palace) indicated its former importance. The modern settlement of Vergina was established in 1922, between two preexisting villages, "Kutlesh" (Κούτλες, Koútles) and "Barbes" (Μπάρμπες, Bármpes), formerly part of the Ottoman Beylik of Palatitsia. In the 19th century, both Kutlesh and Barbes were Greek villages in the Ber Kaza of the Ottoman Empire. Several inhabitants of the two villages took part in the Greek uprising of 1821. Alexander Sinve (Les Grecs de l'Empire Ottoman. Etude Statistique et Ethnographique) wrote in 1878 that 120 Greeks lived in Barbas. According to the statistics of Vasil Kanchov ("Macedonia. Ethnography and Statistics"), in 1900, 60 Greek Christians lived in Kutlesh and 50 in Barbes. The town of Vergina was settled in the course of the population exchange between Greece and Turkey following the Treaty of Lausanne, by Greek families from Asia Minor. The name "Vergina" was a suggestion by the metropolitan of Veroia, chosen from a legendary queen Vergina (Bergina), who was said to have ruled somewhere north of the Haliacmon and to have had her summer palace near Palatitsia. Vergina was a separate municipality from 1922 until 2011, when it was incorporated into Veroia. The population of Vergina municipality as of 2011 was 2,464, of whom 1,242 lived in Vergina proper.

Археология

Археологтар 1850 жылдары Вергина маңындағы обаларға қызығушылық танытып, Айғай қаласының осы жерге жақын орналасқандығын болжады. 1861 жылы француз археологы Леон Гюзейдің жетекшілігімен, Наполеон III-нің қолдауымен қазба жұмыстары басталды. Палатица маңында Антигон III Досонның (б.з.д. 263–221) сарайларының бірі саналған, өрттен ішінара қираған үлкен ғимараттың қалдықтары табылды. Бұл ғимараттың атауында сарай туралы естелік сақталған. Дегенмен, безгек қаупіне байланысты қазба жұмыстары тоқтатылды. Қазба жұмыстарын жүргізуші бұл жерде ежелгі Валла қаласы орналасқан деген пікірді айтты, бұл көзқарас 1976 жылға дейін басым болды. 1937 жылы Салоники университеті қазба жұмыстарын қайта бастады. Ежелгі сарайдың тағы да қираған қалдықтары табылды, бірақ 1940 жылы Италиямен соғыс басталғандықтан жұмыстар тоқтатылды. Соғыстан кейін қазба жұмыстары жаңартылды, 1950-1960 жылдары патшалық астананың қалған бөлігі, соның ішінде театр да ашылды. Грек археологы Манолис Андроникос «Ұлы Тумул» (Μεγάλη Τούμπα) деп аталатын төбеде Македония патшаларының қабірлері жасырылған деген сенімге келді. 1977 жылы Андроникос «Ұлы Тумул» жерін алты апта бойы қазып, төрт қабір тапты, олардың екеуі бұрын ашылмаған. Андроникос бұл қабірлердің Македония патшаларына, оның ішінде Александр Ұлының әкесі Филипп II-ге (II қабір) және Александр Ұлы мен Роксананың ұлы Александр IV-ке (III қабір) тиесілі екенін мәлімдеді. Бұл пікірге кейбір археологтар күмәнді қарады, бірақ 2010 жылы жүргізілген зерттеулер, қаңқаларды егжей-тегжейлі зерттеуге негізделген, Андроникостың дұрыстығын растады. Зерттеу нәтижесінде ер адамның бас сүйегінің мүмкін жарақат салдарынан пайда болған бет пішінінің өзгеруіне қатысты дәлелдер табылды, бұл Филипп II тарихымен сәйкес келеді. 1987 жылдан бастап патшайымдардың қабірлері, оның ішінде патшайым Эвридиканың қабірі де табылды. 2014 жылдың наурыз айында Вергинада тағы бес патша қабірі табылды, олар, мүмкін, Александр I Македонский және оның отбасына немесе Кассандр Македонскийдің отбасына тиесілі болуы мүмкін. Вергинада қазба жұмыстары кезінде табылған кейбір артефактілер Азиялық мәдениеттің ықпалында болған немесе б.з.д. 6 ғасырдың соңы мен 5 ғасырдың басында Ахеменидтік Парсыдан әкелінген болуы мүмкін.

Archaeologists were interested in the burial mounds around Vergina as early as the 1850s, supposing that the site of Aigai was in the vicinity. Excavations began in 1861 under the French archaeologist Léon Heuzey, sponsored by Napoleon III. Parts of a large building that was considered to be one of the palaces of Antigonus III Doson (263–221 BC), partly destroyed by fire, were discovered near Palatitsa, which preserved the memory of a palace in its modern name. However, the excavations had to be abandoned because of the risk of malaria. The excavator suggested that this was the site of the ancient city Valla, a view that prevailed until 1976. In 1937, the University of Thessaloniki resumed the excavations. More ruins of the ancient palace were found, but the excavations were abandoned on the outbreak of war with Italy in 1940. After the war the excavations were resumed, and during the 1950s and 1960s the rest of the royal capital was uncovered, including the theatre. The Greek archaeologist Manolis Andronikos became convinced that a hill called the Great Tumulus (Μεγάλη Τούμπα) concealed the tombs of the Macedonian kings. In 1977, Andronikos undertook a six week dig at the Great Tumulus and found four buried tombs, two of which had never been disturbed. Andronikos claimed that these were the burial sites of the kings of Macedon, including the tomb of Philip II, father of Alexander the Great (Tomb II) and also of Alexander IV of Macedon, son of Alexander the Great and Roxana (Tomb III). This view was challenged by some archaeologists, but in 2010 research based on detailed study of the skeletons, vindicated Andronikos and supports the evidence of facial asymmetry caused by a possible trauma of the cranium of the male, evidence that is consistent with the history of Philip II. From 1987 the burial cluster of the queens was discovered including the tomb of Queen Eurydice. In March 2014, five more royal tombs were discovered in Vergina, possibly belonging to Alexander I of Macedon and his family or to the family of Cassander of Macedon. Some artifacts excavated at Vergina may be treated as influenced by Asian practices or even imported from Achaemenid Persia in late 6th and early 5th centuries BC, which is during the time Macedon was under the Persian sway.

Филипп ІІ-нің патшалық қабірлері

1993 жылы ашылған Филипп II ескерткіш-құрылысының мұражайы қабірлердің үстіне салынған, оларды өз орнында қалдырып, қазба жұмыстарына дейінгі күйінде көрсетіп тұрады. Мұражай ішінде төрт қабір және Филипп II-нің қабір кешені үшін салынған шағын ғибадатхана орналасқан. Екі маңызды қабір (II және III) тоналмаған және мұражайдың басты құндылықтарын сақтайды. Александрдың әкесі Филипп II-нің II қабірі 1977 жылы табылып, екі бөлмеге бөлінген. Басты бөлмеде мәрмәр сандық болған, оның ішінде 24 каратты алтыннан жасалған, салмағы белгілі, Вергина Күн символымен әшекейленген Алтын Ларнакс орналасқан. Алтын саздың ішінде қайтыс болғандардың сүйектері, 313 емен жапырағынан және 68 емен бұтағынан жасалған алтын гүл шоғы, салмағы, сондай-ақ қабірде өлгендердің алтын және азу сүйегінен жасалған қару-жарағы, өте әсем өрнектелген қабір төсегі, кейін өртеліп, жерлеу тойына арналған тамаша күміс ыдыстар табылған. Сондай-ақ, алтынмен әшекейленген қару-жарақтар мен қоладан жасалған жерлеу ыдыстары да кездеседі. Алдыңғы бөлмеде тағы бір сандық болған, онда алтын түсті қызғылт матаға оралған әйелдің сүйектері, гүлдермен және эмальмен әшекейленген алтын тәж табылды, бұл патшайымның (вероятно, Филиптің фракиялық әйелі Меда) жерлеу рәсімінде өзін құрбан еткенін көрсетеді. Сонымен қатар, өртенген тағы бір қабір төсегі және оның үстінде мирт жапырақтары мен гүлдерін бейнелейтін алтын гүл шоғы болған. Қабірдің дорикалық кіреберісінің үстінде аң аулау көрінісін бейнелейтін керемет қабырға суреті салынған, ол атақты Филоксенос Эретрияның туындысы деп есептеледі және Филип пен Александрды бейнелейді деп саналады. Оның жанындағы I қабірде оның отбасының ерекше мүшесі (вероятно, Никесиполис, оның тағы бір патшайымы) бірнеше жыл бұрын табылған, өкінішке орай, тоналған. Қабірдегі жалғыз қабырға суреті Персефонаның жер асты құдайымен ұрлануын, үнсіз Деметрді және үш бейтарап Тағдырды, жандылар әлеміне жетекші Герместі және қорқынышты оқиғаға куә болған қорқынышпен қараған нимфаны бейнелейді. Бұл ежелгі сурет өнерінің бірегей үлгісі, ол белгілі суретші Никомах Фибскийдің туындысы деп саналады, сондай-ақ ежелгі мистикалық сенімдердің сақталған аз ғана суреттерінің бірі. 1978 жылы Филипптің қабіріне жақын III қабір табылды, ол Филипптің қазасынан 25 жыл өткен соң өлтірілген Ұлы Александрдың ұлы, Македониялық Александр IV-ке тиесілі деп есептеледі. Ол II қабірден сәл кішірек және ол да тоналмаған. Ол да екі бөлікке бөлінген, бірақ тек басты бөлмеде ғана күлге айналған дене болған. Тас тұғырынан жақсы сақталған күміс гидрия табылды, оның ішінде күлге айналған сүйектер және оның үстінде алтын емен гүл шоғы болған. Сондай-ақ, патшалық мәртебеге ие екенін көрсететін тамаша күміс ыдыстар мен қару-жарақтар да табылған. Қабір қабырғасын ұлы суретші салған көлік жарысы бейнеленген тар фриз әшекейлеген. Алтын мен азу сүйегімен әшекейленген ағаштан жасалған мәйіт төсегінің қалдықтары Дионистің флейташымен және сатирмен бірге көркем бейнеленгенімен ерекшеленеді. 1980 жылы табылған IV қабірде төрт дорикалық бағанасы бар есік болған, бірақ ол қатты зақымдалған және құндылықтарды қамтыған болуы мүмкін. Ол б.з.д. 4 ғасырда салынған және Антигон II Гонатқа тиесілі болуы мүмкін. Ұлы тумул б.з.д. үшінші ғасырдың басында (Антигон Гонат) бәлкім, кішігірім жеке тумулдардың үстіне салынған, патша қабірлерін одан әрі тонаудан қорғау үшін, шабуыл жасаған Галаттар зиратты тонап, жойғаннан кейін. Тумул материалдарында ертедегі көптеген жерлеу стелалары кездеседі.

The museum of the tumulus of Philip II, which was inaugurated in 1993, was built over the tombs leaving them in situ and showing the tumulus as it was before the excavations. Inside the museum there are four tombs and one small temple, the heroon built as the temple for the burial cluster of Philip II. The two most important tombs (II and III) were not sacked and contained the main treasures of the museum. Tomb II of Philip II, the father of Alexander was discovered in 1977 and was separated in two rooms. The main room included a marble chest, and in it was the Golden Larnax made of 24 carat gold and weighing , embossed with the Vergina Sun symbol. Inside the golden larnax the bones of the dead were found and a golden wreath of 313 oak leaves and 68 acorns, weighing In the room were also found the golden and ivory panoply of the dead, the richly carved burial bed on which he was laid and later burned and exquisite silver utensils for the funeral feast. Other magnificent items include several gold adorned suits of armour, weapons, and bronze funeral utensils. In the antechamber was another chest with another golden larnax containing the bones of a woman wrapped in a golden purple cloth with a golden diadem decorated with flowers and enamel, indicating a queen (probably Philip's Thracian wife, Meda) who by tradition sacrificed herself at the funeral. Also included was another burial bed partially destroyed by the fire and on it a golden wreath representing leaves and flowers of myrtle. Above the Doric order entrance of the tomb is a magnificent wall painting measuring representing a hunting scene, believed to be the work of the celebrated Philoxenos of Eretria, and thought to show Philip and Alexander. Next to him in Tomb I a distinctive member of his family (probably Nicesipolis, another of his queens), was buried just a few years before in a cist grave, found unfortunately plundered. The only wall painting in the tomb pictures the Abduction of Persephone by the God of the Underworld, the silent Demeter and the three unprejudiced Fates with Hermes, the Guide of Souls, leading the way, and a scared nymph witnessing the horrifying event. This is a unique example of ancient painting, believed to be the work of the famous painter Nicomachus of Thebes, as well as one of the few surviving depictions of the ancient mystic views of afterlife. In 1978 Tomb III was discovered, also near the tomb of Philip, which is thought to belong to Alexander IV of Macedon, son of Alexander the Great, murdered 25 years after Philip's assassination. It is slightly smaller than Tomb II and was also not sacked. It was also arranged in two parts, but only the main room contained a cremated body. On a stone pedestal was found a fine silver hydria, which contained the cremated bones, and on it a golden oak wreath. There were also exquisite silver utensils and weaponry indicating royal status. A narrow frieze with a chariot race by a great painter decorated the walls of the tomb. The remains of a wooden mortuary couch adorned with gold and ivory is notable for an exquisite representation of Dionysos with a flute player and a satyr. Tomb IV, discovered in 1980, had an impressive entrance with four Doric columns though is heavily damaged and may have contained valuable treasures. It was built in the 4th century BC and may have belonged to Antigonus II Gonatas. The great tumulus was constructed at the beginning of the third century BC (by Antigonos Gonatas) perhaps over smaller individual tumuli to protect the royal tombs from further pillaging after marauding Galati had looted and destroyed the cemetery. The hill material contained many earlier funeral stele.

Айгай сарайы

Ең маңызды ғимарат – монументалды сарай. Акропольдің төменгі жазығында орналасқан, екі немесе үш қабаттан тұратын бұл ғимараттың ортасында үлкен ашық аула бар, екі жағынан дорикалық колоннадалармен шектелген. Солтүстік жағында көрші театр сахнасы мен бүкіл Македония жазығына көрініс ашатын үлкен галерея орналасқан. Сарай мозаикалық едендерімен, боялған жабын қабырғаларымен және әдемі бедерлі плиткаларымен сәнделген. Құрылыс және архитектуралық элементтері жоғары сапалы мәрмәр штукатурамен жабылған. Археологиялық қазбалар оның құрылысын Филипп II билік еткен кезеңге жатқызады. Перистілдің оңтүстік бөлігіндегі фриз де қайта құрастырылды. 5000 шаршы футтан астам мозаикалар, Еуропаның әкелуі және табиғат мотивтері сияқты түрлі көріністерді бейнелейді, мұқият сақталған. Айгай сарайы – классикалық Грекияның ең ірі ғимараты және б.з.д. 336 жылы Ұлы Александр патша болып жарияланған орын. Айгай сарайы 16 жылдық толық қайта жаңартудан кейін 2024 жылдың қаңтарында көпшілікке қайта ашылды.

Басқа қабірлер

Осы жерде 500-ден астам оба бар, олардың кейбіреулері б.з.б. 11 ғасырға дейін сонатын зәрулікке толы. Ежелгі қаланың солтүстік-батысында Македония әулеті мен олардың сарайларының мүшелеріне тиесілі б.з.б. 6 және 5 ғасырлардағы маңызды қабірлер тобы орналасқан. "Патшайымдар тобына" Грек-Парсы соғыстары дәуіріне жататын тас және шұңқырлы қабірлер кіреді, олардың екеуі Александр I-нің анасы мен жұбайына тиесілі болуы мүмкін: толығымен алтыннан жасалған "Айғай әйелі" және оның туысы, оның жерлеу рәсімінде кем дегенде жиырма алты кішкентай терракотадан жасалған мүсіндер болған. Б.з.б. 340 жылға жатса, әсем мәрмәр тақпен бірі Филипп II-нің анасы Эвридикаға тиесілі болуы мүмкін. "Иониялық қабір" немесе қазба жұмыстарын жүргізген Константинос Ромайос есімімен аталған "Ромайос қабірі" – иониялық стилдегі төрт жапсарлы бағанадан тұратын және боялған гүлді ою-өрнекпен безенілген, бірақ қазір ауа райының салдарынан көрінбейтін қасбеті бар әдемі Македония қабірі. Оның ішінде сфинкстер тіреген қолы бар мәрмәр тақ орналасқан.