Қазанлық Тракиялық қабірінің суреттері

Кіріспе

Казанлақтың фракиялық қабірі (Kazanlǎška grobnica) – Орталық Болгариядағы Казанлак қаласының жанында орналасқан күмбезді кірпіштен салынған "ұя" (толос) қабірі. Бұл қабір – фракиялық билеушілердің алқабындағы үлкен фракиялық некропольдің бір бөлігі, олардың ежелгі астанасы Сеутхополис қаласының маңында, мыңнан астам фракиялық патшалар мен аристократия мүшелерінің қабірлері табылған аймақта. Ескерткіш б.з.д. IV ғасырына дейін сақталып келген және 1979 жылдан бері ЮНЕСКО-ның қорғауындағы Дүниежүзілік мұра тізіміне енген. Бұл кішкентай қабірдегі суреттер – эллинистік дәуірдегі Болгарияның ең жақсы сақталған көркем туындылары. Қабірге тар дәліз арқылы кіріп, дөңгелек, күмбезді бөлмеге жетесіз, ол жерлеу үшін қажетті өлшемде салынған. Екі жағы да фракиялық жұптың жерлеу рәсіміндегі бейнесімен суреттелген және әшекейленген. Қабырғадағы суреттер фреска техникасында орындалған. Қабырғалар сангуин немесе қою қызыл түске боялған. Бұл қабірдегі күмбезді суретте бір-бірінің білегін ұстап отырған жұп бейнеленген, ал қалғандары табақтар мен түрлі заттармен, сондай-ақ қатысушылармен процессиямен келеді. Жұбайлар әр түрлі әшекейлі орындықтарда отырған. Болгар өнер тарихшысы Людмила Живкова орталық тұлғалар арасындағы ортақ қимылды нежность пен теңдіктің белгісі ретінде түсіндіреді, бірақ бұл түсіндірме барлық мамандармен бөлісілмейді. Суретте мүйізді аспаптарда ойнайтын музыканттар процессиямен келе жатқандары көрсетілген. Қабырғадағы суретте аттардың әртүрлі жағдайлары бейнеленген: мінген аттар жетелеуде немесе мінсіз ұсталады, бір қызметші күтіп тұрған күймеге жегілген аттар тобын ұстап тұр, ал күмбездің жоғарғы бөлігінде күйме жарысы көрсетілген. Бұл күмбезді төбедегі қабырға суретінің негізіндегі шекарада мүйіздеріне матадан жасалған шапандар оралған сиыр бассүйектері бейнеленген, олар гүл ретінде түсіндірілетін теңқабырлы крест суретімен кезектеседі. Күмбезді қабырға суретін бөліп тұратын басқа шекаралардың арасында әшекейлеудің бір жолағы эллинистік стильдегі жұмыртқа және тікбұрыш үлгісін қамтиды, ал қалғандары жолақтар, тістер және белгілі бір мәдени немесе отбасылық мағынаға ие болуы мүмкін бейнелерді көрсетеді. Нағыз суреттерді сақтау үшін қабір жұртшылыққа жабық, бірақ оның толық көлемді және дәл көшірмесі жақын жерде орналасқан және жұртшылыққа қолжетімді.

The Thracian Tomb of Kazanlak (, Kazanlǎška grobnica) is a vaulted brickwork "beehive" (tholos) tomb that is located near the town of Kazanlak in central Bulgaria. The tomb is part of a large royal Thracian necropolis in the Valley of the Thracian Rulers near their ancient capital of Seuthopolis in a region where more than a thousand tombs of royalty and members of the Thracian aristocracy can be found. The monument dates back to the fourth century BC and has been on the UNESCO protected World Heritage Site list since 1979. The paintings in this small tomb are Bulgaria's best preserved artistic masterpieces from the Hellenistic period. The site consists of a narrow corridor leading to a round, domed chamber of the size required for the burial. Both are painted and decorated with murals representing a Thracian couple at a ritual funeral feast. The murals were created in fresco. The walls were painted with a sanguine or dark reddish color. The dome mural in this tomb shows a seated couple grasping each other's wrists as others approach in a procession with trays and various items as well as attendees. The couple is seated separately on differing ornate chairs. Bulgarian art historian Lyudmila Zhivkova interprets the shared gesture between the central figures as indicative of a moment of tenderness and equality, but that interpretation is not shared by all specialists. Horn musicians are shown playing their instruments as they walk in the procession. The mural shows horses in several situations: saddled horses are being led or held without riders, an attendant holds the team of horses drawing an awaiting chariot, and a chariot race in progress is depicted at the top of the dome. The main border at the foundation of this dome ceiling mural features cattle skulls that are draped with scarfs of material across their horns that alternates with images of an equilateral cross design interpreted as a flower. Among other borders that are dividing the dome mural, one band of ornamentation contains an egg and dart pattern of Hellenistic style while others display stripes, dentation, and imagery that may have had specific cultural or familial significance. To preserve the delicate paintings, the tomb is not open to the public, however, a full size and exact replica was built nearby for public access.

Қазіргі мәдениетте

Қабір суретінде отырған әйел 2005 жылы шығарылған болгарлық 50 стотинка монетасының екінші жағында көрсетілген.