Кіріспе

Үндістан субконтинентіндегі театр мәдениетінің шолуы Үндістан театры - театрдың ең көне түрлерінің бірі. Музыка мен би салаларындағыдай, Үндістан театры да драмалық қойылыммен анықталады. Нрития - драманың санскрит сөзі, бірақ драмалық әңгіме, виртуоздық би және музыканы қамтиды. Кейіннен жергілікті құндылықтар мен идеяларды нығайтуға тырысқан ауыл театры бүкіл континентте 15-тен 19-ға дейінгі ғасырларда көптеген аймақтық тілдерде дамыды. Қазіргі заманғы үнді театры Британ империясының отаршылдық билігі кезінде, 19 ғасырдың ортасынан 20 ғасырдың ортасына дейін дамыды. XIX ғасырдың соңғы жартысынан бастап Үндістандағы театрлар саны мен өнерінің өсуін бастан кешірді. 1947 жылы тәуелсіздік алғаннан кейін театрлар бүкіл Үндістанға көңілді ойын-сауық құралдарының бірі ретінде тарады. Әртүрлі, көп мәдениетін қамтитын мемлекет ретінде Үндістан театры бір ғана біртекті бағытқа шектеліп қалмауы керек. Қазіргі Үндістанда театрдың басты бәсекелестігі - теледидар индустриясының өсуі мен "Болливуд" деп аталатын Мумбаиде (бұрынғы Бомбей) орналасқан үнді киноиндустриясында шығарылған фильмдердің таралуы. Қаржының жетіспеушілігі тағы бір үлкен кедергі болып табылады.

Дәстүрлі үнді театры

Кутияттам - ежелгі санскрит театрының сақталған жалғыз үлгісі. Біздің заманымыздың басында пайда болған деп есептеледі. Бұған қоса, үнді халық театрының көптеген түрлері бар. Бхавай (көшеюші ойыншылар) - бұл Гуджараттың халықтық театр түрі, ол біздің заманымыздың 14-ші ғасырында пайда болды. Бхаона және Анкия Наттар Ассамда 16 ғасырдың басынан бері қолданылып келеді. Жатра Бенгалияда танымал болды және оның шығу тегі ХVІІ ғасырдағы Бхакти қозғалысына байланысты. Харьяна, Уттар Прадеш және Мадхья Прадештің Малва аймағында танымал болған тағы бір халықтық театр түрі - бұл Сванг, ол қозғалысқа емес, диалогқа бағытталған және қазіргі түрінде 18-ші ғасырдың аяғында 19-шы ғасырдың басында пайда болды деп есептеледі. Яксагана - Карнатакада өте танымал театр өнері. Ол кем дегенде 16 ғасырдан бері әртүрлі атаулармен белгілі. Бұл жартылай классикалық сипатқа ие және музыка мен әндер, музыка, бай киімдер, Маха-Бхара-та мен Рамаянаға негізделген сюжеттер. Сондай-ақ, әндері арасында айтылатын диалогтар халықтық өнердің дәмін береді. Катхакали - Кералаға тән би-драма түрі, ХVІІІ ғасырда пайда болды, ол Кришнанаттам және Раманатттам атты ғибадатханалық өнер пьесаларынан дамыды.

Урду/Хиндустани театры

Урду драмасы Солтүстік Үндістанның таралған драмалық дәстүрлерінен пайда болды. Оның драмалық тәжірибелері Аға Хасан Аманнаттың әйгілі Индер Сабхасына әкелді, кейін бұл дәстүр парсы театрының түрін алды. Аға Хашар Кашмиридің "Иудейдің қызы" атты кітабы осы дәстүрдің басы болып табылады. Барлық тілдердің ішінде урду (алғашқы жазушылар оны хинди деп атады), гуджарати, маратхи және бенгал театрлары гүлденуді жалғастырды және драма әуесқойлары оның жазушылары мен суретшілеріне деген сұранысты азайта алмады. Парсы компаниялары орындаған урду театрының барлық алғашқы асыл тастары фильмдерге айналды. Шекспирдің ұлы шығармалары қазіргі урду дәстүріне үлкен әсер етті, өйткені үнді, иран, түрік әңгімелері мен халықтық шығармалар сахнаға қойылып, урду поэзиясының үлкен дозасымен бейімделді. Қазіргі заманда Имтиаз Әли Тадж, Рафи Пир, Кришан Чандр, Манто, Упендер Натх Ашк, Гулам Раббани, Профессор Мужиб және басқалар сияқты жазушылар бұл дәстүрді қалыптастырды. Сонымен қатар профессор Хасан, Ғұлам Жиелани, Дж.Н. Мужиб Хан, Джавед Сиддики, Саид Алам, Даниш Икбал, Анис Азми, Афтаб Хаснайн, Аслам Парвез, Анис Джавед, Икбал Ниязи, Сайед Сахил Аға және Захир Анвар сияқты қазіргі заманғы жазушылар - бұл урду драма саласында белсенді еңбек етіп жатқан бірнеше пост-заманауи драматургтар. Захир Анвар "Урду театрының" туын Калькуттада желбіретіп жүр. Алдыңғы ұрпақ жазушыларынан айырмашылығы, Даниялық Иқбал мен Захир кітапшалық пьесалар жазбайды, бірақ олардың шығармалары күшті орындау дәстүрінің өнімі болып табылады. Мумбайлық Икбал Ниязи урду тілінде бірнеше драма жазды. "Біздің үйіміз - Жалынбала бағуым" атты пьесасы. Ұлттық сыйлық, басқа да сыйлықтар алды. Сондықтан да Аманнат пен Аға Хашрдан кейін бұл кітапхана үшін емес, сахна үшін жазған жалғыз ұрпақ. "Атранги Питара" қоры" атты жаңадан құрылған топ Хиндустани театрын құтқаруда белсенділік танытып келеді. Олардың Даныш Иқбалдың "Анти-национал" атты шығармасын сахнаға қоюы Дели театрының сүйіктілеріне қатты ұнады. Топтың жетекшісі Кешав Райна Үндістанның бай тарихы мен мұрасын көрсететін "Хиндустани" шоуларын әзірлеуде.

Үндістанның қуыршақ театры

Яксагана - Карнатаканың жағалауындағы танымал жартылай классикалық театр өнері. Онда сәнді киімдер, музыка, би мен диалог қолданылады. Карнатаканың кей жерлерінде кукольдік шоулар рамаяна мен махабхаратадағы оқиғаларды бейнелеу үшін яксагананың барлық элементтерін қолданады.

Көшіп жүретін театр

Мобильді театр - бұл негізінен Ассамда кең тараған театр түрі. Театр ұжымдары өз спектакльдерін қою үшін әр түрлі жерге өз актерлерімен, әнші-күйшілерімен, музыканттарымен, бишілерімен және бүкіл ұжымымен саяхаттайды. Тіпті, шатыр мен көрермендерге арналған орындықтарды да алып кетеді. Мобильді театр алғаш рет 1963 жылы 2 қазанда Ассамның Патшала қаласында сахналанды. Ачют Лахкар - мобильді театрдың атасы. Шығыс Уттар-Прадеш штатының Салемпур Деория қаласындағы мобильді театр он бес жыл ішінде сахнада 900-ден астам рет қойылды. санскрит тілінде. Бұл - Шығыс Уттар Прадеш штатындағы жергілікті суретшілер арқылы Үндістанның бай мәдениетін насихаттаған жетекші мәдени ұйым. 2005 жылы құрылғаннан бері оның ең танымал классикалық музыкалық би драмалық шығармаларының бірі Санскрит Сангам Салемпур, Мегдут Ки Пураванчал Ятра Буджпуриде Калидасаның Мегдутаманың бейімделуі болып табылады. Оның шығармалары белгілі мифологиялық және тарихи тұлғалар мен оқиғалар, Рамаяна (7-9 күн ойнайды) 56 орын, Суринам, Гуана, Тринидад және Тобагодағы 9 күн, Кариб теңізіндегі елдер Багавата (7 күн ойнайды) екі орын, Кәбир (32 орын), Харишчандра Тарамати (32 орын), Уто Ахилия (36 орын) және Шри Кришна (үш орын) сияқты. Сондай-ақ, хинди әдебиетінің танымал пьесаларын орындайды, соның ішінде Каптан Сахаб (31), Корт Маршалл (1), Саян Бхае Котуал (22), Мувавадже (2), Бакари (2), Баде Бхаи Сахаб (63), Кафан ((12), Бхоларам ка жив (17), Сатгати (2), Бодхи каки (3), Каха га ка шакар (7), Жаго грахак жаго (3) және т.б. Мунши Премчанд, Бхикари Такур сияқты әдебиет қайраткерлері туралы баяндамалар бар. Манвендра Трипати осы мекеменің басшылығындағы команданың директоры .