Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Llyn Fawr ("үлкен көл" уэльс тілінде) - бұл Оңтүстік Уэльстің көмір алқаптарының солтүстік жартасын құрайтын мұздық цирктерінің бірін алып жатқан, Неат алқабы мен Синон алқабының басына қарап тұрған су қоймасы. Бұл жерде бронза дәуірінің соңы мен темір дәуірінің басындағы қару-жарақ пен құрал-саймандар сақталған. Бұл тау - Крейг-и-Ллиннің солтүстік жағында орналасқан. Батыс цирк Llyn Fach ("кіші көл") бар. Үкімет тұрғысынан алғанда, ол Ронда-Синон-Тафтың бірлік өкілеттігіне жатады, ал географиялық тұрғыдан алғанда ол Неат аңғарында орналасқан және оның артық сулары (ауыстырудан бұрын барлық сулары) Нант Гвреличке құяды, ол Глиннеатқа жақын Понт Уолбиде Неат өзеніне құяды. Оңтүстік-шығысқа қарай 1 км-ден аз жерде Ронда Фавр және Ронда Фах өзендерінің бастауы жатыр, ал оңтүстік-батысқа қарай 1,5 км жерде Корруг өзенінің бастауы жатыр.
Llyn Fawr ('large lake' in Welsh) is a reservoir that occupies one of a series glacial cirques that form the northern escarpment of the South Wales Coalfield uplands, overlooking the heads of the Vale of Neath and the Cynon Valley, South Wales. It is known as the site of an important hoard of weapons and tools from the late Bronze Age and early Iron Age. It lies on the northern flanks of Craig y Llyn, a mountain that is designated as a Site of Special Scientific Interest. The western cirque contains Llyn Fach ('small lake'). While in government terms, it falls in the unitary authority of Rhondda Cynon Taf, in geographic terms it is actually in the Vale of Neath and its excess waters (all its water before conversion) flow into Nant Gwrelych, which flows into the River Neath at Pont Walby near Glynneath. Less than 1 km to the southeast and south lie the headwaters of the Rhondda Fawr and Rhondda Fach rivers, while 1.5 km to the southwest lie the headwaters of River Corrwg.
Ауыз су резервуары
Көмiр кен орындарындағы өрлеу кезеңiнде оның тез және кең көлемде индустрияланғанынан (1851 жылы 951-ден 113,735-ке дейін халық саны өсті) шығыңқы таудың оңтүстік жағында орналасқан Ронда аңғары өз өзенінен алатын судың мөлшерінен асып түстi. 1909 жылы Ронда қалалық округтік кеңесінің Су жұмыстары бөлімі Ллин-Фаурды су қоймасына айналдыру үшін құрылысшыларды келісімшартпен қабылдады. Бастапқыда ауданы 11,927 акр (0,048 км2) болатын көл 25 фут биіктіктегі бөгетті және көл төбесін тереңдету арқылы кеңейтілді, жалпы сақтау көлемі 200,000,000 галлон (909 мегалитр). 1913 жылы аяқталған жұмыстар жаңа көлдің бетін 21,616 акр (0,087 км2) аумаққа берді, содан кейін 1970 жылдардың алдында 24,75 акр (0,100 км2) аумаққа қайта көбейтілді. Осыдан кейін шикі суды Крейг-и-Линь астындағы 1,25 мильдік туннель арқылы Тайневидтегі (Ронда) Тайн-и-Ваун су тазарту комбинатына дейін құюға болады. Бұл туннель әлі күнге дейін Уэльс суының инфрақұрылымының маңызды бөлігі болып табылады, ол Ронда аңғарының сумен қамтамасыз етілуінің басым бөлігін қамтамасыз етеді. Оның төменгі бөлігінде көмірдің құлдырауынан судың ортасына жиналуымен, судың төмендеуіне байланысты, оны тұрақтандыру немесе ауыстыру жолдары зерттелді.
Owing to its rapid and massive industrialisation during its coalfield boom (population increasing from 951 in 1851 to 113,735 in 1901), the Rhondda Valley, which lies on the south side of the escarpment, surpassed the supply of water it could source from its own river, so in 1909 the Water Works division of Rhondda Urban District Council contracted builders to convert Llyn Fawr into a reservoir. Originally having an area of 11.927 acres (0.048 km2), the lake was expanded, by the construction of a 25 foot high embankment dam and deepening of lake bed, to give a total storage volume of 200,000,000 gallons (909 megalitres). With work completed in 1913 giving the new lake a surface area of 21.616 acres (0.087 km2), which then was increased again to 24.75 acres (0.100 km2) sometime before 1970s. The raw water supply then being pumped through a 1.25 mile long tunnel under Craig y Llyn to Ty'n y waun water treatment works, in Tynewydd, Rhondda. This tunnel is still a critical part of Welsh Water's infrastructure, supplying the majority of the water supply for the Rhondda valley. Although it is subsiding due to collapsing coal working below, with water now pooling in the middle, investigation is being made into either ways to stabilise it or replace it.
Қола дәуірі қазынасы
1909 - 1912 жылдары көлдің тереңдеуі кезінде Ллин-Фор қоры табылды. Онда қола дәуірінің аяғындағы көптеген заттар бар, сонымен қатар бірқатар темір заттар, атап айтқанда Холштатт типіндегі темір семсер бар. Тағы екі темір құрал табылды - найза мен соқпақ. Қоладан жасалған бұйымдар арасында екі қазан мен балтаның ұштары болды. Бұл заттар көлдегі құрбандыққа қойылды. Бұл бұйымдардың қай уақытта табылғаны белгісіз, бірақ семсер шамамен б.з.д. Бұл Уэльсте табылған ең көне темір заты. Бұл қазына Ұлыбританиядағы қола дәуірінің соңғы кезеңі болып табылатын Ллин-Фор кезеңіне өз атын берді. Қазір бұл қазына Уэльс музейінің қолында.
It was during the deepening of the lake that the Llyn Fawr Hoard was discovered between 1909 and 1912. It contains many objects from the late Bronze Age, but also a number of iron objects, notably an iron sword of the Hallstatt type. Two other iron implements were found – a spear and a socketed sickle. Bronze items included two cauldrons and axeheads. The items appear to have been placed in the lake as votive offerings. The date of these items is uncertain because of the context of the finds, but the sword is thought to date from about 650 BC. It is the earliest iron object to have been discovered in Wales. The hoard gave its name to the Llyn Fawr Phase, which is the last phase of the Bronze Age in Britain. The hoard is now in the possession of Amgueddfa Cymru – Museum Wales.