Кіріспе

Италиядағы Рим-католик архиепископиясы Гаета архиепископиясы (Archidioecesis Caietana) - Латын шіркеуінің шіркеулік аумағы немесе Лацио аймағындағы Гаета қаласында орналасқан католик шіркеуінің архиепископиясы. Архиепископтың кафедрасы С.С. Эразм мен Маркиан және Гаета епископтық орнында Мәриямның көкке көтерілуі. Архиепископтық епархия метрополиттік емес, ол бірден Киелі орынға жатпайды.

Тарих

Рим папасы Григорий I-нің тапсырмасымен 590 жылдың қазан айында Формия епископы Бакудастың өтініші бойынша рухани қызметкерлер мен адамдар мүлдем жоқ болған Минтурно (Минтурне) епархиясы Формияның қарауына қосылды, ал Минтурне кірісі, құқықтары мен артықшылықтары Формияның қарауына берілді. 597 жылы сәуірде епископ Бакаудас қайтыс болғаннан кейін папа Григорий Террацина епискобы Агнеллді Формияның апостолдық қонағы етіп тағайындады. Оған дін қызметкерлері мен халықты мұрагерді сайлауға шақыруды тапсырды және Формия епархиясында қолайлы кандидат табылмаса, епархиядан тыс жердегі діни қызметкерді сайлауға болмайды деп мәлімдеді. 598 жылы қазан айында ол базилика салу үшін шейіт болғандардың қасиетті орындарын пайдалануға рұқсат алды. Гаетаның маңыздылығы 846 жылдан басталады, онда Формия епискобы Константин қашып барып, өзінің резиденциясын орнатқан. 999 жылы немесе одан кейін көп ұзамай Гета епископы Бернард Траетто епархиясын өзіне қосып алды. Гаетадағы ең көне шіркеу - 8 немесе 9 ғасырда салынған Санта-Люсия, бірақ 986 жылға дейін жазба жазбада кездеспейді. Келесі көне - S. Maria del Parco (S. Maria Assunta), онда 842 жылы S. Эразмның сүйектері сарацендер тарапынан арамдалудан сақталған. Марцелдің сүйегі Сиракузадан жасырын түрде, сол себепті, және С. Мария дель Паркода жасырынған; және, құпия 917 жылы ашылған кезде, пәктігі мен патриотизмі Епископ Бонусты және Гипати, Джованни мен Доцибилисті кішкентай С. Мария дель Парконың орнына роман стиліне сай, әлдеқайда қолайлы және таңғажайып базиликаның құрылысын бастауға итермеледі. Соборды 1106 жылы 3 ақпанда Папа Паскаль II жеке өзі бағыштады. Папа Паскаль 1118 жылы қаңтарда қайтыс болды, ал оның мұрагері Папа Геласий II (Джованни Гаетани) 24 қаңтарда сайланғаннан кейін жаңа папа Франгипане отбасының зорлық-зомбылығынан қаладан қашуға мәжбүр болды. Тибр өзенінің бойымен папалық топ Портоға жетті, бірақ содан кейін теңізге қарай Террачинаға және одан Гаетаға дейін қиын сапарға шығуға тура келді. 1118 жылы 10 наурызда Гаетада папа болып тағайындалды. Пап соты оразаның қалған уақытында Гаетада болды, бірақ Пасханы 14 сәуірде Капуада атап өтті. 1231 жылы 1 маусымда басталған үлкен жер сілкінісі Римнен Капуаға дейінгі ғимараттарға қатты зақым келтірді, ал епископ Петрдің басшылығымен 1255 жылы соборды қайта салу қажет болды, бұл жобаға Папа Александр IV 50 унция алтын сыйлады. Жаңа собор ескі соборды "қос собор" түрінде біріктірді. Соборда төрт мәртебелі (әулие діни қызметкер басқарған) және он алты каноннан тұратын бөлім жұмыс істеді және басқарылды. Трент соборының жарлықтарына сәйкес, екі канон теолог және пенитенциар деп аталды.

1276 жылғы сайлау

Епископ Бартоломейдің 1276 жылғы 21 желтоқсандағы Бюллінің көшірмесі Гаетадағы епископтық сайлаудың жұмысы туралы пайдалы мәліметтерді ұсынады. Епископ Бенвенуто қайтыс болғаннан кейін, Гаетаның бас діни қызметкері және бөлімдері сайлаудың күнін белгілеп, қатысуға тиіс және қатысуға ниет білдіргендердің бәрін шақырды. Сол күні олар "Скрипттік жолмен" (Канондық құқықпен рұқсат етілген үш әдістің бірі) жүруге шешім қабылдады және үш тексеруші, екі канон және Гаетадағы С. Сильвинианның преоры өздерінің және басқа да дауыстарын жинап, оларды жариялауға сайлады. Капитулдың жиырма бір дауысы болды, ал Гаетадағы шіркеулердің төрт приоры да дауыс берді. Он жеті канон және төрт приор Гаета канондарынан бірі Бартоломейге дауыс берді; қалғандары канон Лео Прояға дауыс берді. Қаноник Петрус Бокатерела сайлау нәтижесі туралы жариялап, Бартоломейді сайланды деп жариялады. Кейбір жеңілген партия сайлауға қарсылық білдіру керек деп ұсынды, бірақ Канон Проя өз құқықтарын тастады. Нәтижелер 1276 жылы 8 қыркүйекте папа болып сайланған және сол кезде Витербода тұратын Папа Иоан XXI-ге жіберілді. Папа епископтың абыройын және оның сайлауының заңдылығын тексерді, ал сайлаудың расталуы керек деген қорытындыны қабылдады. Бұл бұқаша дұрыс дайындалды, оған қол қойылды және оның көшірмелері епископ Бартоломейге, архиерей мен Капитулға, Гаета епархиясының дін қызметкерлеріне және Гаета халқына жіберілді. 1409 жылы 5 маусымда Пиза кеңесі Рим папасы Григорий XII-ді биліктен шығарғанда, ол Цивидаледен Гаетаға қашып кетті. Ол сол жерде Неаполь патшасы Ладиславпен кездесулер өткізді. Ладиславты 1390 жылы 29 мамырда Гаетада папаның легаты кардинал Анджело Ацкайули таққа отырғызды және оның анасы тұратын сарайы болды. Осы уақыт аралығында папаның қызыл киіміне киінген Паоло папаның палата қызметкері Григорий XII-нің кейіпкері болып көрінді. Грегорий Гаетада 1411 жылға дейін, патша Ладислас оны жоққа шығарып, папа Иоанн XXIII-ді қабылдамайынша, қалды. Грегори Риминиде қауіпсіз орын іздеуге мәжбүр болды.

Наполеоннан кейінгі Италия

1806 жылы Гаетаны Наполеонның ағасы Жозефты Неапольдің патшасы етіп орнатуға жіберілген генерал Масенаның қолбасшылығындағы француз әскерлері басып алды. Гаета герцогы атағы Жозеф Бонапарттың қаржы министрі Шарль Годенге берілді. Француз заңдары патшалыққа қолданылды, бұл басқа да нәрселермен қатар, жалқаулық ордендерін жоюды және олардың шіркеулері мен монастырларын азаматтық мақсаттарға қайта тағайындауды білдірді. Француздар 1815 жылы қуып шығарылды. Наполеонның жеңілісі мен жер аударылуынан кейін, Вена конгресі және Папа Пий VII Францияда тұтқындалғаннан кейін, шіркеуде жақсы тәртіпті қалпына келтіру және әртүрлі Еуропа державаларымен бұрынғы конкордаттардың шарттарын қайта қарау қажет болды. Неаполь патшалығы қиын жағдайға тап болды, өйткені оның билеушісі папаның оңтүстік Италия мен Сицилияға феодалдық үстемдігін мойындаудан бас тартты. Ақырында, оның атын "Екі Сицилия Корольдігі" деп өзгертіп, ескі феодалдық бағыныштылықты жоққа шығарғаннан кейін, 16 ақпанда король Фердинандпен 1818 жылы конкордатқа қол қойылды, оны Папа Пий VII 1818 жылы 7 наурызда ратификациялады. Басқа да мәселелердің бірі - 1741 жылғы Конкордатта уәде етілген епархиялардың санын қысқарту іс жүзінде жүзеге асырылатыны туралы келісімге қол қойылды. Сол күні екі Сицилия патшасына жеке құжатпен патшалықтың барлық архиепископтары мен епископтарын тағайындау мәртебесі берілді. 1818 жылы 27 маусымда Пий VII "De Utiliori" бұқасына қол қойды, ол Конкордатта келісілген епархияларды қайта ұйымдастыру шарттарын жүзеге асырды. Фонди соборы шіркеуі басылып, оның қаласы мен епархиясы тұрақты түрде қосылды және Гаета епархиясына біріктірілді. Еуропаның басқа астаналары сияқты Рим де 1848 жылдың көктемінде төңкерістің зардабын бастан кешірді. Бірнеше рет Пьос IX-ға Италияның бірігуі үшін қозғалысты басқару ұсынылды, бірақ әр жолы ол бас тартты. 1848 жылы 15 қарашада Пьос IX-нің ішкі істер министрі граф Пеллегрино Росси өлтірілді. 24 қарашаның түні Пий қарапайым діни қызметкер болып маскировкаланып, Римнен қашып кетті. 29 қарашада ол екі Сицилия корольдігінің Гаета қаласында тұрып, келесі жазға дейін сонда тұрды. 1848 жылы 31 желтоқсанда Пий IX епархияны архиепископтық дәрежеге көтерді, бірақ суфрагансыз; бұл өзгеріс таза құрметпен жасалды. 1849 жылы 9 ақпанда Папа өзінің саяси лауазымынан Рим папасы мен Римнің егемендігіне ие болды, өйткені ол өзінің орнын тастады. Ол 1849 жылы 4 қыркүйекте Гаетадан Неапольге кетті.

Қайта ұйымдастыру

Екінші Ватикандық собордан кейін және собордың Christus Dominus 40-тарауында көрсетілген нормаларға сәйкес, оңтүстік Италияның шіркеулік әкімшілік құрылымында үлкен өзгерістер жасалды. Бұл мәселеде епископтар мен басқа да діни қызметкерлермен кеңінен кеңестер жүргізілді. Алайда іс-қимыл кейінге қалдырылды, алдымен Папа Пауыл VI-нің 1978 жылғы 6 тамыздағы өлімімен, содан кейін Папа Иоанн Павел I-нің 1978 жылғы 28 қыркүйектегі өлімімен және Папа Иоанн Павел II-нің 1978 жылғы 16 қазандағы сайлауымен. Папа Иоанн Павел II 1979 жылы 30 сәуірде "Quamquam Ecclesia" деген жарлық шығарды, онда өзгерістер туралы бұйрық берілді. Үш шіркеулік провинция: Конза, Капуа және Сорренто провинциялары толығымен жойылды. Кейін Капуа архиепископтығының суфраган болып табылатын епархия кейіннен босатылды (яғни тікелей Папаға бағынады).

Аумақ және приходтар

Понтин аралдарын, сондай-ақ Лацио материгінің бір бөлігін қамтитын епархия 603 км2 аумақты алып жатыр. Қазіргі уақытта ол төрт округке бөлінген, олар Гаетаның өзінде және бұрынғы Фонди, Формия және Минтурно көрінеді. Гаетаның белгілі епископтары арасында: Франческо Патрицио (1460), Пий II досы, тоғыз кітаптан тұратын еңбектің авторы, Калабрия герцогы Альфонсоға арналған De Regno et De Institutione Regis; және Томасо де Вио, әйгілі Томас Каетан, доминикандық теолог және папа дипломаты.

Зерттеулер

Д'Авино, Винченцо (1848). Cenni storici sulle chiese arcivescovili, vescovili e prelatizie (nullius) del Regno delle Due Sicilie, Napoli 1848, 237 240 бет. ДОнофрио, М. (2003). "La Cattedrale di Gaeta nel medioevo", Л. Кардидің (ред. ), Пьо IX а Gaeta (25 ноябрь 1848 4 сентябрь 1849), Atti del Convegno di studi (Gaeta, 13 декабря 1998 24 октябрь 1999) Marina di Minturno 2003, 239 262 бет. Каппелетти, Джузеппе (1870). Италия шіркеулері олардың шығу тегінен біздің күнімізге дейін, Т. XXI, Венеция 1870, 334 - 345 бб. Камп, Норберт (1973). Сицилия Корольдігінің шіркеуі мен монархиясы. Просопографиялық негіз. Корольдіктің бистумері мен бишопы 1194 1266. 1. Жасырын Abruzzen und Kampanien, Мюнхен 1973, 81-87 бб. Кер, Пол Фридолин (1935). Италияның паптық, том. VIII, Берлин, 1935 ж., 80-92 б. Ферраро, Сальваторе (1901). Memorie Religiose e Civili della Città di Gaeta, Неаполь 1903 жыл.