Кіріспе
Хорват сербінің саясаткері Хаджичке соғыс қылмыстары мен адамзатқа қарсы қылмыстар жасады деген 14 айып тағылды. 2011 жылы Сербия билігі Хаджичті тұтқындады. 2014 жылы оның миында қатерлі ісік бар екені анықталды. Екі жылдан кейін 57 жасында қайтыс болды.
Hadžić was charged with 14 counts of war crimes and crimes against humanity. The Tribunal's last remaining fugitive, Hadžić was captured by Serbian authorities in 2011. In 2014 he was diagnosed with terminal brain cancer; he died two years later at the age of 57.
Ерте өмір
Хаджич Пачетин ауылында дүниеге келді, ол кезде СР Хорватия, СФР Югославия; Жас кезінде Югославия Коммунистер Лигасының мүшесі ретінде саяси белсенді болды. 1991 жылы 25 маусымда шығыс славян сербтерінің бір тобы конгресс ұйымдастырды (Velika narodna skupština Slavonije Baranje i Zapadnog Srema), онда олар "Серб автономиялы облысын" (SAO) құру туралы шешім қабылдады. Хаджич ұйым үкіметін басқаруға кандидат ретінде сайланды. 1995 жылдың тамызында "Шорт" операциясынан кейін шығыс Славониядағы РСК-ның кейбір бөліктері хорват үкіметінің бақылауынан тыс қалды. 1996-1997 жылдар аралығында Хаджич Срем-Баранья округінің президенті болды, содан кейін аймақ Ердут келісімінің ережелеріне сәйкес Хорватияға бейбіт жолмен қайта қосылды. Кейіннен Хаджич Сербияға, Югославия Федеративтік Республикасына көшіп барды. 2000 жылы Белградта айып тағылған соғыс қылмыскері Желько Ражнатович Арканның жерлеу рәсіміне қатысып, оны "үлкен батыр" деп атады.
Хорватиялық соғыс қылмыстары үшін айыптау
Хаджич екі айып бойынша Хорватияда сотталды: 1995 жылы ол Шибеник пен Водицеге зымыран шаққанда 20 жылға бас бостандығынан айырылды; 1999 жылы ол Осиекке жақын Теньяда соғыс қылмыстары үшін сотталды және қосымша 20 жылға бас бостандығынан айырылды. 2001 жылы Интерпол оны ең іздестірілген қашқындар тізіміне енгізді және Қызыл бұрыш хабарламасын шығарды. 2002 жылы Хорватияның мемлекеттік прокуроры Хаджичке, Вуковар Үшіншісіне (Веслин Шливанчанин, Миле Мркшич және Мирослав Радич) және Югослав Халық Армиясының жоғары лауазымды қолбасшыларына қарсы тағы бір айыптау актісін шығарды. Хаджичке 1991 және 1993 жылдар аралығында Хорватия Республикасынан мыңдаған хорват азаматтарын күштеп әкетуге және өлтіруге қатысы бар деп айыпталған соғыс қылмыстары мен адамзаттың қаны үшін 14 айып тағылды. Оның айыптау актісінде 1991 жылы Вуковар ауруханасында 250 негізінен хорватты өлтірген Вуковар қырғыны; Дальж, Эрдют және Ловас қырғындары; Стажицево, Бегежчи және Сремска Митровица лагерлеріне қатысы; Дальж, Эрдют, Ловас, Товарник және Вуковардағы үйлер мен діни және мәдени ғимараттарды жояды. Воеводинаның Социал-демократтар лигасының жетекшісі Ненад Чанак 2006 жылы Хаджич Фрушка тауының бір жерінде монастырда жасырынғанын мәлімдеді. Бір кезде оның Беларусьте жасырынып жүргені туралы да хабарлар тарады. 2007 жылдың қазан айында Сербияның ұлттық қауіпсіздік жөніндегі үкіметтік кеңесі Хаджичті тұтқындауға әкелетін ақпарат үшін 250 000 евро ұсынды. 2010 жылы "Әділет үшін сыйақы" бағдарламасы Хаджичті тұтқындауға әкелетін ақпарат үшін 5 миллион АҚШ долларына дейін сыйақы ұсынды. 2010 жылы Сербия Хаджичті тұтқындағаны үшін 1,4 миллион АҚШ долларына дейін сыйақы көтерді. Баспасөздің Хаджичтің сотын ICTY-ден көшіруге бола ма деген сұрағына хорват серб саясаткері Милорад Пуповац Сербия Хаджичті соттау керектігін айтты. Сербия полициясы 2009 жылдың 9 қазанында Хаджичтің үйіне шабуыл жасап, оның кейбір заттарын тәркіледі, бірақ операциядан кейін ешқандай мәлімдеме жасамады. 2010 жылы Еуропалық Одақ Кеңесі Хаджичтің отбасына ЕО-ға кіруіне кедергі жасады. Соғыстық қылмыстардан қашқан соңғыдан кейінгі қашқын Ратко Младичті тұтқындап, экстрадициялаудан кейін Еуропалық Одақ Хаджичті тұтқындап, Гаагаға сот алдында ұстап беруді талап етті. Ол өзінің қашқындар мәртебесі Сербияның осы ұйымға мүшелігін тоқтататынын айтты.
Сот және өлім
Хаджичтің алғашқы сотқа шақырылуы 25 шілдеде болды және 15 минутқа созылды. Ол Хорватиядағы соғысқа байланысты айыптауларға қарсылық білдіруден бас тартты. Оның қызметтегі кеңесшісі Владимир Петрович Хаджичтің "бүгінде өтініш жасамағанын" айтты. Ол өзіне берілген құқықтарды пайдаланады" деп мәлімдеді Хаджич 24 тамыздағы екінші сот отырысында. Прокурорлар 141 куәгерді шақыратынын, олардың жетіні сарапшылар деп жариялады, олардың есептері кейін беріледі. Сонымен қатар 82 куәгердің куәліктері жарияланды, олардың 20-сы сот алдында жауап береді. Қалған 62 адамның куәлік жазбалары дәлел ретінде ұсынылатын болады, ал қорғаушылар куәгерлерді кейінірек қарсы тергеуге мүмкіндік алады. Прокурорлар куәгерлер мен сарапшыларды тергеу үшін 185 сағат уақыт алды. Сот 2012 жылдың 16 қазанында басталды. Прокуратура 2013 жылдың қарашасында істі аяқтады, ал 2014 жылдың ақпан айында трибунал Хаджичтің сот процесінің ортасында айыру туралы өтінішін қабылдамады. Hadžić прокурор айыптау үшін жеткіліксіз дәлелдер ұсынды деп дәлелдеді. Содан кейін Хаджичтің қорғанысына қатысуы қажет болды.
Hadžić pleaded not guilty at his second appearance before the tribunal on 24 August. The prosecutors announced they would call 141 witnesses, seven of them experts whose reports would be submitted later. Also announced was testimony from 82 fact witnesses, 20 of whom would give evidence in court. Transcripts of testimonials from the remaining 62 would be submitted into evidence, and the defense would have the opportunity to cross examine the witnesses later. Prosecutors received a total of 185 hours to examine the witnesses and experts in chief. The trial began on 16 October 2012. The prosecution completed its case in November 2013, and in February 2014 the tribunal rejected Hadžić's mid trial motion for acquittal. Hadžić had argued that the prosecutor had produced insufficient evidence to convict. Hadžić was then required to put on his defense.