Кіріспе
Голландия тілінің фонологиясы Голландияның фонологиясы басқа Батыс герман тілдеріне, әсіресе африкаанс және Батыс фризи тіліне ұқсас. Стандарттық голланд тілінде екі негізгі де-факто айтылу стандарты бар: солтүстік және бельгиялық. Солтүстік стандартты голланд тілі - Нидерландыдағы ең беделді акцент. Бұл жоғары мәртебе, білім және байлықпен байланысты. Оның тілшілері негізінен Солтүстік Голландия, Оңтүстік Голландия және Утрехт провинцияларындағы Randstad аймағында тығыз орналасқан сияқты, бірақ оның тілшілері қай елде туып өскенін айту мүмкін емес, сондықтан оны Нидерландыда өңірлік диалект деп қарастыру мүмкін емес. Бельгиялық стандартты голланд тілін фламанд журналистерінің басым көпшілігі қолданады және кейде оны Фламанд аймағының ұлттық қоғамдық телеарнасы VRT-дан кейін VRT Nederlands ("VRT Dutch"; бұрын BRT Nederlands "BRT Dutch") деп атайды.
Dutch phonology is similar to that of other West Germanic languages, especially Afrikaans and West Frisian. Standard Dutch has two main de facto pronunciation standards: Northern and Belgian. Northern Standard Dutch is the most prestigious accent in the Netherlands. It is associated with high status, education and wealth. Although its speakers seem to be concentrated mainly in the densely populated Randstad area in the provinces of North Holland, South Holland and Utrecht, it is often impossible to tell where in the country its speakers were born or raised and so it cannot be considered a regional dialect in the Netherlands. Belgian Standard Dutch is used by the vast majority of Flemish journalists and it is sometimes called VRT Nederlands ("VRT Dutch"; formerly BRT Nederlands "BRT Dutch"), after VRT, the national public broadcaster for the Flemish Region.
Кедергілері
Глотальді тоқтау фонема емес, өйткені ол бірнеше нақты, болжамды ортада ғана пайда болады. Бұл жиі үндеуден кейін дауысты бастапқы сөздердің басында пайда болады. Глотальді тоқтату сонымен қатар IQ onderzoek, milieu imago, toe eigenen, coöperatie және beaam сияқты сөздердегі дауыстыларды бөліп алады. Бұл әсіресе екі элементтің де үтір шекарасында бірдей дауысты бар қосылыстар жағдайында жиі кездеседі, мысалы, хиппи идеал, меээтин, глижижиджзер, буи уитдовинг, кило ом, трувауто және на аппен. , басқа барлық альвеолярлық ырғақтар ламиналды болып табылады және Бельгияда дентиальвеолярлық болып жүзеге асырылады. және толықтай айтылған. голланд тілінің түпнұсқа фонемасы емес және тек goal ('goal') сияқты қарыз сөздерде кездеседі; дегенмен, фонема ретінде талданады, өйткені минималды жұптар бар. g. Гол және Кул ("көбік"). Сонымен қатар, жергілікті тілдерде, регрессивті дауыс ассимиляциясына ұшыраған кезде, аллофон ретінде пайда болады, мысалы, zakdoek Солтүстікте, көбінесе; қосылған дыбыстың сапасы әртүрлі түрде дауысты емес поствелярлық немесе вувулярлық фрикатив ретінде сипатталған. Оңтүстік аймақтарында және арасындағы айырмашылық әдетте веларлық немесе постпалаталдық болып сақталады. Кейбір оңтүстік тілшілер алдыңғы немесе кейінгі дауыстының артқа қарай веларлық және постпалаталдық артикуляция арасында ауысып отыруы мүмкін. Пост-велярлық және вувулярлық нұсқалар хард-г ("қатты г") деп аталады, ал пост-палатальдық және велярлық нұсқалар захте-г ("жұмсақ г") деп аталады. Сонымен қатар, үшінші нұсқа бар zwakke harde g "әлсіз қатты g", ол жүзеге асырылады және жүзеге асырылады және Зеландия мен Батыс Фландрияда қолданылады, олар h-мен құлату аймақтары, сондықтан ол глотталық нұсқалармен бірікпейді және Нидерландыда, соған сәйкес, солтүстік стандартты голланд тілінде сөйлейтін адамдар жоқ, олар голландтық голланд тілінің төменгі престижді түрлерімен (мысалы, Амстердамдық акцент) үнемі қарама-қарсы келеді. Нидерландыда, және тек ортадан төменгі сопақша сүргі болуы мүмкін, және көптеген голланд тілінде сөйлейтіндер үшін олар кері тартылады. Бельгияда олар ағылшын тілін көбірек ұқсайды және көбінесе палатализацияланған, альвеолопалатальді, постсальвеолярлық немесе ұқсас реализацияларға теңестіріледі. Бастау реті көбінесе теньюистік альвеолалық латын аффикаты ретінде немесе кейбір қарыз сөздер мен атауларды қоспағанда, дауыстылық аралық аялдама немесе фрикатив ретінде жүзеге асырылады. Бастау реті көбінесе теньюс альвеололық латын аффикаты ретінде немесе кейбір қарыз сөздер мен атауларды қоспағанда, үндеу немесе фрикатив ретінде интервокативті түрде жүзеге асырылады. Before , үнсіз постпалатальдық африкаты ретінде жүзеге асырылады, олар голланд тілінің аналық фонемалары емес және әдетте тек қарыз сөздерде кездеседі, мысалы, шоу және багаж "багаж". Сөйлеушіге және сөздегі орнына байланысты, олар кластерлердің ассимиляцияланған іске асырылуларынан ерекшеленуі немесе айырмашылығы болуы мүмкін. Егер олар ерекшеленбесе, олар жоғарыда көрсетілген іске асырулардың бірдей ауқымына ие болады. Ағылшын және неміс тілдерінен айырмашылығы, голланд тілінде дауыссыз аялдамалар барлық позицияларда демсіз: ағылшынша және немісше Tipp екеуі де, бірақ голландша ұшы демсіз.
Соңғы құлшылық ету және ассимиляциялау
Голландия тілінде сөздердің соңындағы барлық кедергілер жойылады, бұл ішінара орфографияда көрінеді. Көпшілік huizen-дегі "z" дауыстысы бірлікте huis ("үй") болады. Сонымен қатар, duiven duif ("көгілдір") болады. Басқа жағдайларда әрқашан дауыссыз дауыссыз жазылады, бірақ дауыссыз дауыссыз дауыссыз айтылады: көпшілік баардендегі "d" біртұтас әріпте сақталады, бірақ соңғысының айтылуы - , ал көпшілік риббенде біртұтас тірек бар, айтылады. Ассимиляция салдарынан келесі сөздің бастапқысы жиі де дауыссыз жазылады: het vee ("қой") басқа дауыссыздар үшін керісінше болуы мүмкін: ik ben ('Менмін').
Because of assimilation, the initial of the next word is often also devoiced: het vee ('the cattle') is The opposite may be true for other consonants: ik ben ('I am') .
Әуелі дауыстылар
Голландия тілінде он үш жай дауысты және кем дегенде үш дифтонгтан тұратын кең ауқымды дауыстылар бар. Ауыстыларды алдыңғы дөңгеленбеген, алдыңғы дөңгеленген, орталық және артқы болып топтастыруға болады. Олар дәстүрлі түрде ұзындығы немесе кернеулігімен ерекшеленеді. Ауыстылар төмендегі дифтонг кестелерінің бірінде енгізілген, өйткені Солтүстік стандартты голландша оларды дифтонгтар ретінде түсінеді, бірақ олар фонологиялық жағынан басқа ұзын монофтонгтар сияқты әрекет етеді.
Жақын дауыстылар
IPA символының каноникалық мәніне жақын Стандартты бельгиялық іске асыру да жақын деп сипатталған орта аймақтық стандартты голланд тілінде іске асыру әртүрлі болуы мүмкін: мысалы, Антверпенде ол жақын, көбірек сияқты , ал Дордрехт, Ниймеген, Батыс және Шығыс Фландрия сияқты жерлерде дауысты әдетте стандартты голланд тіліндегі аналогқа қарағанда ашық, көбірек сияқты Солтүстік стандартты голланд тілінің зардап шеккен тілшілері де осы дауыстыны қолдана алады. жақын алдыңғы , жақын кардинал Көпшілік көздер жақын орта орта деп санайды, бірақ Беверли Коллинз және Ингер Мис оны жақын орта алдыңғы деп санайды Винсент ван Хьювен мен Рус Генет жүргізген зерттеулер көрсеткендей, ана тілінде сөйлейтіндер символдың каноникалық IPA мәнін голланд дыбысына ең ұқсас деп санайды, және (тасымалдауға кірмеген дыбыс) каноникалық мәндеріне қарағанда әлдеқайда ұқсас. , және Бастауыш нүктелері бельгиялық стандартты голланд тілінде солтүстік стандартты голланд тілінен гөрі жақын болады. Сонымен қатар, бельгиялық стандартты голланд тілінде жүзеге асырылуы, әдеттегі солтүстік стандартты голланд тіліндегі дауыссыздан айырмашылығы, толық дөңгелектенеді. Алайда, Жо Верховен бельгиялық стандартты голландша нұсқаларының ашық бастапқы нүктелерін хабарлайды, сондықтан бельгиялық және солтүстік стандартты голландша арасындағы негізгі айырмашылық осы тұрғыда тек , бірінші элементінің дөңгелектенуінде болуы мүмкін, бірақ толық дөңгелектенген нұсқаны кейбір голланд тілдерімен сөйлейтіндер, әсіресе ескі буын қолданады. Ол сондай-ақ Бельгияның көп бөлігінде де қолданылады. Консервативті Солтүстік стандартты голланд тілінде бастау нүктелері ашық ортада және соңғы екі дауыстылар жағдайында дөңгелектенді: Бельгиялық стандартты голланд тілінде бастау нүктесінің артқа қарай болуы әртүрлі түрде алдыңғы және орталықтандырылған алдыңғы деп сипатталған. Нидерландының кейбір аймақтарында (әсіресе Рандстад пен оның айналасында) сөйленетін Полдер голланд тілінде бастау нүктелері одан әрі төмендейді. Бұл әдетте бастау нүктелерін төмендетумен бірге жүреді. Олар ағылшын тіліндегі үлкен дауыстылар ауысуына ұқсас тізбекті ауысудың үлгісі болып табылады. Ян Строптың айтуынша, толық төмендетiлген варианты фонетикалық дифтонгпен бірдей, бұл bij 'at' және baai 'bay' толық гомофондарын жасайды. Солтүстік стандартты голланд тілінде бастау нүктесінің дөңгелене бастауы әртүрлі сипатталған. Дөңгеленбеген нұсқаның көптеген басқа да акценттерде, мысалы Лейден, Роттердам және кейбір бельгиялық тілдерде кездесетіндігі туралы хабарланған. Фонетикалық тұрғыдан, жергілікті дифтонгтардың соңғы нүктелері төмен және кардиналға қарағанда орталық, яғни көбірек ұқсас немесе тіпті (оған қарамастан, Жо Верховен Бельгияның стандартты голланд нұсқасының өте жақын соңғы нүктелерін хабарлайды), сондықтан бұл біршама өзгермелі болуы мүмкін. Бельгиялық стандартты голланд тілінде соңғы нүктелер Солтүстік стандартты голланд тілінен қысқа, бірақ екі түрінде де жылжу буынының маңызды бөлігі болып табылады. Сонымен қатар, Солтүстік стандартты голланд тілінде a және фонетикалық дифтонгтар арасында айтарлықтай айырмашылық жоқ, екі жиынтық та стандартты голланд тілінің кейбір аймақтық түрлерінде (Оңтүстік, Бельгияның аймақтық) дауыссыздарға жақын аяқталады. , ал Гааганың дәстүрлі диалектісінде олар таза монофтонгтар. Амстердамдықтар да монофтонгтауыш бола алады, бірақ ол әдетте қосылмайды, өйткені бұл дауыссыз Амстердамда кері іске асады. Тек Солтүстік стандартты голланд және Нидерланды стандартты голланд тілдерінде кездесетін болса да, стандартты голланд тілінің барлық түрлері дыбыстық дифтонгтарға ие. Фонемикалық жағынан олар Герт Боййдің реті ретінде және Беверли Коллинз мен Ингер Мистің моносиллабикалық реті ретінде қарастырылады (олар түсініктеме бермейді және). Бұл мақалада бірінші талдау жасалды. Солтүстік стандартты голланд тілінде екінші элемент лабиодентальдық болуы мүмкін. Бұл әсіресе дауыстылық аралық позицияларда жиі кездеседі. Солтүстік стандартты голланд және Нидерланды стандартты голланд тілдерінде , ортаңғы элементтерінің дифтонгизациясы , сондықтан олар екі жабылу элементі бар трифтонгтар болуы мүмкін (оның орнына , жабылу дифтонгы болуы мүмкін). Роттердамда фонетика бойынша , орталық бастапқы нүктесімен болуы мүмкін. Бойя бойынша бірінші элементтің көбірек көрінісімен және Коллинз мен Мис бойынша екі элементтің...
Стресс
Негізгі герман тіліндегі сөздердің көпшілігі (негізгі сөздіктің басым бөлігі) түбірлі сөз тіркесіміне баса назар аударады, бұл сөздің әдеттегі алғашқы сөз тіркесімі болып табылады. Германдық сөздер екінші немесе кейінгі ырғақта да баса айтылуы мүмкін, егер белгілі бір баса айтылмаған префикстер қосылса (әсіресе етістіктерде). Тамырсыз тіркестер қарыз сөздерде жиі кездеседі, олар әдетте тіркестерді өзгертпей орналастырады. Екіншілік қысым көп таңбалы сөздерде де болуы мүмкін. Кейбір префикстер мен суффикстерге екіншілік басау беріледі: , Сөздің басалған буыны құрама сөз ішінде екіншілік басау алады: , Құрама есімдердің басым көпшілігі бірінші элементке басау беріледі: appeltaart , luidspreker Боeren сөзінде әдетте қос элементтен құралған қос элементке екіншілік басау беріледі: boerenkool , boerenland Екі сөзден құралған кейбір құрама сөздерде екінші элементке басау беріледі: stadhuis , rijksdaalder Кейбір жағдайларда қос элементтен құралған қос элементтің қосалқы басауы трокалық үлгіді сақтау үшін ауысады: eiland , schilandate Екі құрама сөзден құралған құрама сөздерде бірдей ережелерге сәйкес келеді . Бірақ екі сөзден артық құралған сөздердің түйіні біркелкі емес. Қысым фонемиялық болса да, минималды жұптар сирек кездеседі, ал қысымды жазу голланд тілінде әрқашан ерікті болып табылады, бірақ кейде тек қысыммен ерекшеленетін гомографтарды ажырату ұсынылады. Бірін (неалымсыз мүсіні) бірден (кардиналдық саны бір) ажырату кең таралған, бірақ айырмашылық дыбыс үтірінің айтылуы туралы емес, керісінше (қарсы), ал біріншісі әрқашанда баса көрсетілмейді, екіншісі баса көрсетілуі мүмкін немесе болмауы мүмкін. Сонымен қатар, кейбір етістіктерді баса көрсету де ерекшеленеді, өйткені префикстерге баса қою грамматикалық айырмашылықты да қамтиды, мысалы, vóórkomen ("болуы") және voorkómen ("қалып қою"). vóórkomen және басқа да қылымдарда басымды префиксі бар префикс ажыратылатын және бірінші тұлғада жеке тұлғада kom voor ретінде бөлінеді, ал алдыңғы қатысуы vóórgekomen. Екінші жағынан, басымсыз префиксті етістіктер ажыратылмайды: voorkómen бірінші тұлғада Voorkóm болады, ал voorkómen өткен кездегі қатысуы, өткен қатысуы префиксі ge голланд тілінде, басқа герман тілдері сияқты, күшті басымдық бар және салыстырмалы түрде күрделі ырғақ құрылымынан кейін басымдықты уақытпен қолданады. Ол трокаикалық ырғақты ұнатады, салыстырмалы түрде күшті және әлсіз қысымды иілгіштер арасында ауыспалы түрде, мысалы, күшті қысымды иілгіштер аздап тұрақты қарқынмен шығарылады. Жалпы, негізгі басау алдындағы және одан кейінгі әрбір ауыспалы ырғақ салыстырмалы басау алады, егер екінші реттік басау орналасуы рұқсат етсе: Wá. келуі. Айтпақшы. деген сөз. Қатынас қысымы, мүмкіндігінше, соған түспейді, сондықтан құрамында сызық бар ырғақ трохалық ырғақты бұза алады. Үлгісін қалпына келтіру үшін дауыстылар сөйлеуде жиі синкопталады: kín. да. rən > , há. рi. нген > , vər. келуі. Лидж. king > Екінші реттік баса назар аударылатын сөздердің лексикалық жағынан баса назар аударылған сызықтан кейін бірден келетін ырғаққа қойылады, сонда қысқа тынығу жиі қойылады. Бұл ырғақты сақтау үшін, баса назар аударылған сызықтың соңынан келетін трохалық бірлікке тең ұзындығы болуы керек: bóm mèl. Динг, біз бармыз. Айтпақшы. Тарихи тұрғыдан алғанда, басымдық акценті басымдықсыз ырғақтардағы дауыстылардың көпшілігін , басқа да герман тілдеріндегідей, азайтты. Бұл процесс әлі де біршама өнімді, ал дауыстыларды негізгі немесе екінші реттік басаусыз, әсіресе трокалық ырғаққа байланысты салыстырмалы түрде әлсіз басалған ырғақтарда азайту кең таралған. Жеңіл басатын ұзын дауыстылар да дауыстылардың сапасын айтарлықтай төмендетпей қысқаруы мүмкін. Мысалы, politie (фонемиялық түрде) немесе even деп айтылуы мүмкін.
The vast majority of compound nouns are stressed on the first element: appeltaart , luidspreker The word boeren generally takes secondary stress in compounds: boerenkool , boerenland Some compounds formed from two words are stressed on the second element: stadhuis , rijksdaalder In some cases the secondary stress in a compound shifts to preserve a trochaic pattern: eiland , but schateiland Compounds formed from two compound words tend to follow the same rules. But in compounds formed of more than two words the stress is irregular. While stress is phonemic, minimal pairs are rare, and marking the stress in written Dutch is always optional, but it is sometimes recommended to distinguish homographs that differ only in stress. It is common practice to distinguish een (indefinite article) from één (the cardinal number one), but the distinction is not so much about stress as it is about the pronunciation of the vowel ( versus ), and while the former is always unstressed, the latter may or may not be stressed. Stress also distinguishes some verbs, as stress placement on prefixes also carries a grammatical distinction, such as in vóórkomen ('to occur') and voorkómen ('to prevent'). In vóórkomen and other verbs with a stressed prefix, the prefix is separable and separates as kom voor in the first person singular present, with the past participle vóórgekomen. On the other hand, verbs with an unstressed prefix are not separable: voorkómen becomes voorkóm in the first person singular present, and voorkómen in the past participle, without the past participle prefix ge
Dutch, like other Germanic languages, has a strong stress accent and uses stress timing because of its relatively complex syllable structure. It has a preference for trochaic rhythm, with relatively stronger and weaker stress alternating between syllables in such a way that syllables with stronger stress are produced at a more or less constant pace. Generally, each alternate syllable before and after the primary stress will receive relative stress, as far secondary stress placements allow: Wá. gə. nì. ngən. Relative stress preferably does not fall on so syllables containing may disrupt the trochaic rhythm. To restore the pattern, vowels are often syncopated in speech: kín. də. rən > , há. ri. ngən > , vər. gə. líj. king > In words for which the secondary stress is imposed lexically onto the syllable immediately following the stressed syllable, a short pause is often inserted after the stressed syllable to maintain the rhythm to ensure that the stressed syllable has more or less equal length to the trochaic unit following it: bóm mèl. ding, wéér lò. zə. Historically, the stress accent has reduced most vowels in unstressed syllables to , as in most other Germanic languages. This process is still somewhat productive, and it is common to reduce vowels to in syllables carrying neither primary nor secondary stress, particularly in syllables that are relatively weakly stressed due to the trochaic rhythm. Weakly stressed long vowels may also be shortened without any significant reduction in vowel quality. For example, politie (phonemically ) may be pronounced , or even .
Фонотактика
Төрт ырғақта аяқталатын сөздер көбінесе суперлятивтік қосымшалар болып табылады.
Кода
Дауысты ырғақтар тек қарыз сөздерде кездеседі: джаз. алдында немесе , немесе соңынан , , немесе олардың бірігуі болады. лабиалдар мен дорсальдар алдында пайда болмайды, лабиалдар алдында пайда болмайды және дорсальдар алдында пайда болмайды. ұзын дауыстылар мен дифтонгтарды жалғастыра алмайды. дифтонгтан кейін пайда болуы мүмкін емес. , және пайда болмайды.
Үлгі
Үлгі мәтін "Солтүстік жел мен күн" кітабының бірінші сөйлемін оқып береді.
Солтүстік стандартты голланд тілі
Фонетикалық транскрипция Батыс Нидерландының білімді, орта буынның сөйлеуін және мұқият әңгімелесу стилін көрсетеді.
Орфографиялық нұсқа
De Nordenwind and De Zon олардың қайсысы күшті екені туралы пікір алысты, ал кімнің ең мықты екені туралы пікір алысты.
Бельгиялық стандартты голланд тілінде
Фонетикалық транскрипция бельгиялық голланд тілінде өте аз лимбургтік акцентпен сөйлейтін 45 жастағы жоғары білімді ер адамның сөйлеуін көрсетеді.
Орфографиялық нұсқа
Солтүстік жел мен Күн қайсысы күшті екендігі туралы айтысып, бір жолаушы жылы жасты кездестіргенде,