Кіріспе
VIII ғасырдағы үнді ақыны Сундарар, сондай-ақ Чунтарар, Чунтарамуртти, Нампи Аруран немесе Тампиран Толан деп аталады. Ол Теварам үштігінің және Тамил Надудағы ең көрнекті наянарлардың бірі, шива бхакти (ибадатшыл) ақындары. Оның әндері Шива Сиддхантаның он екі томдық жинағы Тирумурайдың жетінші томын құрайды. Оның әндері Тамил тіліндегі Тирумурайдағы ең музыкалық әндер деп саналады. Оны Шиваға арналған аймақтық феодаторлық үй асырап алды, сондықтан "Аруран" деген ат алды. Жастары мен кейінгі ұрпақтар оны "Тампиран Толан" деп атады, яғни "ия, жақын серігі, иесінің (Шиваның) адал досы". Сундар өзінің алғашқы өлеңін (Теварама VII.1.1) Шиваны Питта пирай чуди деп атаумен бастады, яғни "Ой, ақымақ адам": Ай шашымен тәжденген ақымақ, рақымның құдайы, о, Ием, мен сені қалай ұмыта аламын? Сен менің жүрегімде мәңгісің, Арутурайда, рақымдың орнында, Пеннайдың оңтүстік жағалауындағы Веннейналлурда, сен мені өзіңдей қабылдадың. Индира Петерсон аударған Өмірінің келесі кезеңінде Сундарр Тамил Надуда Шива ғибадатханаларына барып, Тамил Надуды аралап жүрді. Тируварурда ол Паравайар есімді ғибадатхана бишісіне ғашық болып, онымен үйленді. Бірнеше жыл некеде тұрғаннан кейін Сундарар Мадрастың теңіз жағалауындағы Тирувоттриурдағы Шива ғибадатханасына барады. Сол жерде ол Велла ауылының қыздарынан Канкалимен танысады. Шиваның көмегімен бұл Сундарардың екінші некеге шығуына әкеледі, бірақ оның неке антына Канкали мен Тирувоттрийурды ешқашан тастамауға уәде бергеннен кейін ғана. Екінші әйеліне тұрмысқа шыққан соң, Сундарар өзінің алғашқы әйелі Паравайды сағынады. Ол сөзінде тұрмайды да, Тируварурға кетеді. Алдымен ол Тируварурға жетіп, соқыр болады. Оның азап шегуі бірнеше Теварам әнұрандарында айтылған. Соқыр болғандықтан ол Шиваның көптеген ғибадатханаларына барып, ән айтады. Әртүрлі кезеңдермен ол Шиваға жақындай түседі және көзі көрді. Тағы бір аңызда қазіргі Керала аймағының патшасы Чераман Перумал оның есімін естіп, Тируварурға келгені айтылады. Екеуі де бірге қажылыққа аттанды. Ол осы сапар барысында қайтыс болды. Звелебилдің айтуынша, Сундар 730 жылы қайтыс болған. Кейінгі жырларында ол Шивамен өмірде рухани көмек пен материалдық байлыққа қол жеткізу туралы рухани талқылауларын ұсынады. Ол соңғысын отбасын қамтамасыз ету үшін және жүздеген шива зыяратшыларын тамақтандырған қайырымдылық ғибадатханасының асханасына төлеу үшін іздейді. Шива оның қамқоршысы болып, астық, алтын және жарқыраған семсер береді. Бұл символдық бейнелеу арқылы аймақтық патшалар мен бай меценаттар Шива ғибадатханаларындағы рухани және қайырымдылық жұмыстарға қолдау көрсетуге талпындыруға болады.
Sundarar , also referred to as Chuntarar, Chuntaramurtti, Nampi Aruran or Tampiran Tolan, was an eighth century poet saint of Tamil Shaiva Siddhanta tradition of Hinduism. He is among the Tevaram trio, and one of the most prominent Nayanars, the Shaiva bhakti (devotional) poets of Tamil Nadu. His hymns form the seventh volume of the Tirumurai, the twelve volume compendium of Shaiva Siddhanta. His songs are considered the most musical in Tirumurai in Tamil language. He was adopted by regional feudatory dedicated to Shiva, and that brought the name "Aruran". Peers and the generations that followed him called him "Tampiran Tolan", which means "intimate companion, dedicated friend of the lord [Shiva]". Sundarar began his first poem (Tevaram VII.1.1) by addressing Shiva as Pittaa pirai chudi meaning O mad man :
O madman with the moon crowned hair,
God of grace,
O Lord, how can I forget you? You dwell forever in my heart,
In Arutturai, shrine of grace,
in Venneynallur on Pennai's southern bank,
you took me for your own–
how can I deny you now? – Translated by Indira Peterson
In the next stage of his life, Sundarar moved around Tamil Nadu, visiting Shiva Temples of Tamil Nadu. In Tiruvarur, he fell in love with a temple dancer named Paravayar, and married her. After few years of married life, Sundarar visits the Siva temple in Thiruvottriyur, a sea side suburb of Madras. There he meets and is enamoured by a peasant Vellala girl Cankali. With the help of Shiva, this leads to Sundarar's second marriage, but only after his wedding vows include the promise of never leaving Cankali and Thiruvottriyur. After marrying his second wife, Sundarar misses his first wife Paravai. He does not keep his word, and leaves for Tiruvarur. The broken vow causes him to go blind before he reaches Tiruvarur. His suffering thereafter are part of several Tevaram hymns. As a blind man, he visits many Shiva shrines and sings there. Slowly in stages, he becomes closer to Shiva and recovers his sight. Another legends states that Cheraman Perumal – the king of the region now known as Kerala, heard of him and came to Tiruvarur. Both embarked on a pilgrimage together. He died during this pilgrimage. Zvelebil estimates that Sundarar died about 730 CE. In his later hymns, he presents his spiritual discussions with Shiva on how to achieve both spiritual succor and material wealth in life. He seeks the latter to provide for his family and to pay for the charitable temple kitchen that fed hundreds of Shaiva pilgrims. Shiva becomes his patron king, grants him grain, gold and a flashing sword. This is embedded symbolism to inspire regional kings and wealthy patrons to support the spiritual and charitable works at Shiva temples.
Жинақтау
Теварам үштігі сияқты, Сундарардың әндері бірнеше ғасыр бойы ауызша дәстүр арқылы берілді. 1000 жылы шамасында Раджа Раджа Чола I (985 1013 жылы) өзінің ауласында Шива әндерінің қысқа үзінділерін естіді. Содан кейін ол әнұрандарды қайтарып алу миссиясына кірісті. Ол Ганеша ғибадатханасының діни қызметкері Намбьяндар Намбиден көмек сұрады. Дәстүр бойынша, Намби қолжазбаларды табылуы үшін Ганешаға дұға етті. Намби Чидамбарамдағы Тиллаи Натараджа ғибадатханасының екінші ауласындағы бөлмеден ақ құмырсқалар жартысын жеп қалған кадижам жапырақтары түріндегі жазбаларды тапты. Дәстүр бойынша бұл табылған Шиваның көмегімен болды. Васуның айтуынша, осыдан бастап үлкен Тамил Шива ғибадатханаларына Наянар мүсіндерін қою дәстүрі басталды. Шива ғибадатханасы ортасында орналасқан қауымдық дәстүр тамильдер арасында Самбандар, Аппар және Сундарар дәуірінен бері дамып келеді. Одуварлар, станкарлар немесе Катталайярлар Тамил Надудағы Шива ғибадатханаларында күнделікті рәсімдерден кейін Теварам әнін айтып, музыкалық бағдарламалар ұсынады. Бұл әдетте құдайлық құрбандықтан кейін көп ұзамай хор бағдарламасында орындалады. Теварам әнін Мадурайдың Минақши Аман ғибадатханасы, Неллаяппар ғибадатханасы және Сухиндрам сияқты ғибадатханалардағы музыкалық бағаналардан музыкалық қойылымдар орындалды. Бұл әндердің әншілері Тирупадиям Виннапам Сейвар немесе Пидарар деп аталған, бұл туралы Тируваллам Билаванешвара ғибадатханасының жазбаларында Нандиварман III жазған. Раджараджа 48 пидарарға орынбасарлық берді және олардың асырауы мен мұрагерлері үшін жомарттықпен қамсыздандырды. Сундарардың көптеген таңдамалы әндерінің ағылшын тіліндегі соңғы аудармаларын Индира Петерсон мен Дэвид Шульман жариялады.