Кіріспе
Бавариядағы Чиемзе көлінен табылған алтын қазан 2001 жылы Бавариядағы Чиемзе көлінің түбінен табылған алтын қазан. Бастапқыда Гундеструп қазандығына ұқсастығы үшін шамамен 2000 жыл деп ойланған, бірақ кейіннен Чиемзе қазанды 20-ғасырға жатқызды, бірақ оның шығу тегі мен мағынасы әлі де даулы болып табылады. Қазіргі заманғы атрибуциядан кейін қазанды ежелгі артефакт ретінде сату әрекеті алаяқтыққа қатысты сот процестерінің тақырыбы болды.
The Chiemsee Cauldron (Chiemsee Kessel) is a gold cauldron found at the bottom of Lake Chiemsee in Bavaria, Germany, in 2001. Initially thought to be around 2,000 years old due to its similarity to the Gundestrup cauldron, the Chiemsee cauldron was later attributed to the 20th century though its origins and meaning remain disputed. Due to the modern attribution, attempts to sell the cauldron as an ancient artefact have been the subject of fraud trials.
Ашылу
Чиемзе қазандығын 2001 жылы жергілікті суға түсуші Йенс Эссиг Чиемзе көлінің түбінде, Арлачинг маңындағы жағалаудан 200 метр қашықтықта Chieming муниципалитетінен тапты. Қазанның диаметрі мен биіктігі - 18 каратты алтыннан жасалған.
Атауы
Қазанның кельт стиліне тән әшекейлері мен Гундеструп казанға ұқсастығына қарай, ол 2000 жыл бұрын болған деп күдіктілер. Алайда, ол бұйымды Баварияның мемлекеттік археологиялық коллекциясының қызметкері Людвиг Вамсерге талдау үшін бергенде, ол 20-ғасырлық, ықтимал, нацистік дәуірдегі туынды екені анықталды. Нацистермен байланысты болғандықтан, бұқаралық ақпарат құралдары қазанды "Гитлер төсек табаны" (Гитлер Нохтафф) деп атады. Бұл "Хитлестің идеологы Альфред Розенбергтің бұйрығы бойынша жасалды деген болжам бар еді, ол Чиемзее маңында нацистік білім беру орталығын құруды жоспарлап отырды. Розенберг мифологиядан шабыт алды, ол немістердің скандинавтық нәсілден тарағанын сенді. Нацистік атрибуцияны Мюнхен зергерлік компаниясының аға директоры Теодор Хайден де растады, ол компанияның алтын шебері Альфред Нотцтың 1960 жылдары қайтыс болғанға дейін оған "алтын қазанның салмағы 10 кг-нан асатын, бейнелі әшекейлі және қайырма мен намысты техника арқылы жасалған" туралы айтты. Сонымен қатар, 2011 жылы Германиядағы бір төбешікте Генрих Гиммлерге тиесілі заттардың арасында 1945 жылдың сәуір айына арналған нацистік құжаттар табылды. Алтын мен күмістен бастап асыл тастарға дейінгі отыз бес заттың тасымалдау тәртібі болып көрінетін қағаздарда "Отто Гахр" және "Мюнхен" деген атаумен бірге "алтын қазан / кельт" тізімі бар. Сатып алушы швейцарлық кәсіпкер қазанды шынайы антиквариат деп атап, инвесторларды тартуға тырысты, оның нарықтық құны 250 мен 350 миллион евроны құрайды. Осы талаптарға сенген қазақстандық инвесторлар 2006 жылы швейцариялық кәсіпкерге қарсы сотқа шағым түсірді. Қазанды Цюрих билігі 2007 жылы тәркілеп алды. 2015 жылы Қазанды 2014 жылы банкроттық аукционында 965 000 швейцариялық франкка немесе шамамен 1,1 миллион долларға сатып алған Йозеф Хатценбюлер Техаста Эссигке қарсы сотқа шағым жасады. Hatzenbuehler Essig компаниясымен келісімге қол қойған, ол Essig компаниясына казанды қайта сату жағдайында пайданың 50% береді, ал ол банкрот аукционына қатысуға мүмкіндік береді. Хаценбюлер Эссиг артефактіге меншік құқығын жалған түрде айтып, оны өзіне қайтаруды талап еткенін айтты. Хатценбюлердің адвокаты егер қазан 20-ғасырлық артефакт болса, "онда оның құны 400 мың долларға ғана жетеді" деп атап өтті.
A Nazi attribution was also confirmed by a senior director of the Munich jeweller's company, Theodor Heiden, who stated that the company's goldsmith, Alfred Notz, before his death in the 1960s, had told him about a "golden cauldron weighing more than 10 kg, with a figurative ornament and manufactured by means of the paddle and anvil technique," which had been manufactured in the company's workshop between 1925 and 1939. Furthermore, Nazi documents dated April 1945 were discovered among items once belonging to Heinrich Himmler in an attic in Germany in 2011. The papers, which appear to be a movement order for thirty five items, ranging from gold and silver to precious stones, list a "gold cauldron/Celtic" along with the name "Otto Gahr" and "Munich". The buyer, a Swiss entrepreneur, tried to attract investors by claiming that the cauldron was a genuine antique, and that it had a market value of between €250 and €350 million. Investors from Kazakhstan, taken in by these claims, filed suit against the Swiss businessman in 2006. The cauldron was confiscated by the Zürich authorities in 2007,
In 2015, Josef Hatzenbuehler, who had purchased the cauldron at a bankruptcy auction in 2014 for 965,000 Swiss francs, or about $1.1 million, filed suit in Texas against Essig, who had convinced Hatzenbuehler that the cauldron was a genuine ancient artefact. Hatzenbuehler said that he had signed an agreement with Essig that would give Essig 50% of the profits in the case of the resale of the cauldron, in exchange for being able to participate in the bankruptcy auction. Hatzenbuehler alleged that Essig was falsely claiming ownership of the artefact and demanding its return to him. Hatzenbuehler's lawyer remarked that if the cauldron was a 20th century artefact, "then it's probably worth only $400,000."