Кіріспе

Британдық миссионер Альфред Джеймс Брумхолл (6 желтоқсан 1911 жыл - 11 мамыр 1994 жыл), сондай-ақ Энтони Джеймс Брумхолл немесе А. Дж. Брумхолл деп те аталады. Қытайдағы британдық баптисттік христиандық медициналық миссионер, Қытай ішкі миссиясының авторы және тарихшысы (осы күні Сингапурда орналасқан OMF International деп аталады).

Қытай түбірі

"Джим" Брумхолл 1911 жылы Қытайдың Шаньдун провинциясындағы Шефу қаласында (қазіргі Янтай) баптистік миссионерлік қоғамның Қытайға миссионерлік қызмет атқарған Бенджамин Чарльз Брумхолл мен оның әйелі Марионның ұлы болып дүниеге келді. Брумхоллдар миссионерлік отбасы еді, ал Джим осындай қызметке қатысқан үшінші ұрпақ еді. Оның бабасы Бенджамин Брумхолл 20 жыл бойы Қытайдың ішкі істер миссиясының бас хатшысы болды және агенттіктің негізін қалаушы Джеймс Хадсон Тейлордың әпкесі Амелияға үйленді. Оның ағасы Маршал Брумхолл Бенджаминнің ұлдарының ең әйгілісі болды, ол миссионер және тарихшы болды. Бұл кәсіби үлгі Джимнің өмірінде қайталанды.

Қызмет көрсету міндеті

Джим өзінің туған қаласында, Яньтайдағы Қытай ішкі миссиялық ер балалардың дайындық мектебінде (Шефу мектебі) және кейіннен Англияның Бат қаласында Монктон Комб мектебінде ағасы Полмен бірге оқыды. Джим Брумхолл он тоғыз жасында Қытайдың Сычуань провинциясындағы Ляншан тауларында тұратын И (сонымен қатар Носу деп те аталады) халқы туралы кітап оқыды. Ол таңғалып, Иса туралы айтып беруді шешті. Дайындық барысында, өзінің үлкен ағасы Хадсон Тейлор сияқты, ол Лондонның Корольдік ауруханасында оқып, дәрігер болды. Курстарды бітіргеннен кейін ол Қытайдың ішкі миссиясына (CIM) қосылды және 1938 жылы Қытайға жөнелтілді.

Қытайға оралу

Ол келгенге дейін Қытай Жапониямен соғысып жүрген еді. Жапондықтар Қытайдың көп бөлігін өз бақылауында ұстады, ал елде саяхаттау қиын болды. Ол және басқа миссионерлер Гонконгқа барып, машина сатып алды. Олар машинамен Француз Индокитайы арқылы Қытай шекарасынан Сычуань провинциясындағы Чунцинге дейін жүрді. Джим қиын кезеңді қытай халқымен бірге бастан кешіру үшін Қытайда қалуға шешім қабылдады. Осы соғыс кезінде Джим Сичуаньдағы миссионерлік ауруханада дәрігер болып жұмыс істеді. Джим 1942 жылы Қытайда Теодора Джанет Черчилльге (13 маусым 1913 жылы туған; 2000 жылдың қарашасында қайтыс болған) үйленді. Олардың төрт қызы болды. 1943 жылы олар носу тайпасының арасында ізашарлық қызметті бастады. Бірақ жапондықтардың алға жылжуы оларды кетуге мәжбүр етті, олар әлі де Джимнің мақсатына - Ляншань тауларына жетпеген. Отбасы қауіпсіздігі үшін Үндістанға қашуға мәжбүр болды. Джим барлық адамдарға: "Мен Ляншанға барып, достар табуға тырысамын, өйткені мен жақсы көретін және қызмет еткім келетін И ағайындарым бар" деп айтты.

Носуға қайта оралу

Соғыстан кейін Брумхолл 1946 жылы Қытайға оралды, ал Брумхолл Носуландқа кетті, әйелі мен екі қызын біршама уақыт Қытайдың оңтүстік-батысындағы Луошанда қалдырды. Брумхоллдар носулар арасында тағы төрт жыл тұрып, коммунистер келгенге дейін емхана құрды. 1947 жылы Джим өмірін қызмет етуге арнаған жеріне, Сычуаньның оңтүстік-батысындағы аймаққа, барып, тағы да ии халқына уағыздады. Ол Ланчжоудан Ляншанға дейін мыңдаған шақырым жол жүрді. Британдық миссионерлер Рут Дикс пен Джоан Уэльс қолдауымен ол науқастарға көмектесу және бір мезгілде Ізгі хабарды тарату үшін клиника ашты. Оны жергілікті тұрғындар қатты жақсы көретін. Халықтың алапеспен ауыратын адамдарды түсінбеушілігі мен қорқынышын жою үшін ол бір жыл бойы үйіне бір алапесті шақырып алады. Иилер Джимнің алапеспен ауыратын адамды қабылдағанына қатты таңғалды. Олар бір бөлмеде тұрып, бір тамақ жеді. Ауыл тұрғындары оның Жимге қауіп төндіргеніне қатты ашуланып, оны өлтіргілері келді. Джим есекпен алыс таулы аймақтардағы науқастарды тегін емдеу үшін жиі алыс жерлерге саяхат жасайтын. Джим өзен жағасында қашықтықта жүріп, науқастарды емдеп, өзі құрған емханаға шақырды. Бірде ол жас жігіттің көктеп қалған қолын (динамит жарылысынан зақымдалған) алып тастап, оның орнына жасанды аяқ-қол салды. Бірде ол қайырға мініп, шалғайдағы ауылдарға барып, ауруларға көмектеседі. Тіпті рентген аппаратының көмегінсіз-ақ, Джим сүйек ауруына шалдыққан қызға екі рет операция жасап, оған жаңа өмір сыйлады. Брумхолл дәрігер ретінде осы операцияны жүздеген рет жасады және жергілікті И халқы арасында үлкен құрметке ие болды. 1951 жылы Брумхоллдар бірнеше ай үй қамауында болды, содан кейін оларды төрт қызымен бірге Қытайдан қуды. Көптеген жергілікті иилер миссионерлер отбасымен қоштасуға келді.

Жаңа бағыт

Брумхоллдың CIM Таиландта медициналық жұмыс істей ала ма деген сұрағы үш аурухананың құрылуына әкелді. Сондай-ақ, Филиппиндегі Миндоро аралының мангян халқы арасында 1953 жылдан зейнеткерлікке шыққанға дейін 11 жыл ізашарлық миссионер болды.

Жазушылық мансап

Ол дәрігер болып қызметінен шыққаннан кейін, хирургиялық пышақтарын тастап, қаламды қолға алып, тарихты жазуға кірісті. Ол Хадсон Тейлор мен Қытайдың ішкі аймағына қатысты деректерді он жылдан астам уақыт бойы қарап шықты. Нәтижесінде ол Хадсон Тейлордың ең толық және сенімді өмірбаянын жазды. Брумхолл кейіннен OMF-тің Ньюингтон Гриндегі (Лондон) ұлттық кеңсесінде бірқатар лауазымдарды атқарды.

Қытайға соңғы сапары

1988 жылы денсаулығы нашар болғанымен, ол Иге тағы да баруға рұқсат алды. Ол Сичуань аймағына оралды, онда ол алғаш рет И халқына қызмет етті. Ол екі жылдан кейін қайтадан келіп қалуды қалайтынын айтып, жылап-сықтап кетіп қалды. Ол кезде ол құлақсыз және дененің бір жағында сал болып қалған еді, бірақ адамдар бір-біріне доктор Брумхоллдың оралғандығын хабарлауға жүгірді. Бір әйел оның алдына анасы берген сақинасын ұстап, тізе бүкті. "Сен анамды сауықтырдың. Өлер алдында ол маған өзінің сақинасын беріп, оны сізге беруім керек деді". 1991 жылы қайтып келген кезінде ол жергілікті ауруханаға 20 000 АҚШ доллары тұратын медициналық жабдықтар сыйға тартты. "Ляншань тұрғындары маған үлкен қолдау көрсетіп, көмектесті", - деді ол. "Олардың достығын ешқашан ұмытпаймын". Ешқашан қайтып оралмайтынын білген жас көзді дәрігер үйіне алып келуге бір топырақ түйірін алды. Үш жылдан кейін Джим 1994 жылы 11 мамырда қайтыс болды. Ол 82 жаста еді. Оның еңбектері христиан өмірінде және И туралы жазған бірнеше кітаптарында сақталған.