Кіріспе

Франциск Ксавери Друцкий Любецкий (; 4 қаңтар 1778 - 10 мамыр 1846) - XIX ғасырдың бірінші жартысындағы маңызды поляк саясаткері, масон және дипломат. Ол Польшаның Конгресс Корольдігінде қазына министрі болып қызмет етті. Ол өзінің қысқа бойлылығынан "Кішкентай ханзада" деген лақап атпен танылды.

Өмірбаян

Франциск 1778 жылы 4 қаңтарда Полезиядағы Похост Захородскиде (бүгінгі Белоруссияның Брест облысындағы Пахост Захородски) Дрюцкий Лубецкий аристократиялық отбасының Генуефа Олизар Вольцкевич пен Франциск Друцкий Лубецкийдің үйінде дүниеге келген. 1794 жылы Ресей әскеріне оқуға түсіп, 1800 жылға дейін қызмет етті. Ол Александр Суворовтың қолбасшылығында қызмет етіп, оның Италия мен Швейцариядағы жорықтарына қатысқан. Содан кейін ол Гродно губерниясының дворяндық маршалы болды. 1813-1815 жылдары Варшава герцогтігінің Жоғарғы Уақытша Кеңесінің (Rada Najwyższa Tymczasowa) мүшесі болды. Ол Ресей империясымен болған қақтығысты бейбіт жолмен шешуді қолдады және Польшаның кеңейтілген автономиясын қолдауға жеткілікті либералды деп санаған Ресейдің Александр I-ін қолдады. 1816 жылы ол Гродно губернациясының генерал-губернаторы және Польша Корольдігі мен Ресей империясы арасындағы қаржылық есептерді реттеу жөніндегі комиссияның мүшесі болды. Ол Польшаға шетелдік инвесторларды, мамандар мен жұмысшыларды енгізу үшін науқан ұйымдастырды. 1816 жылы губернатор ретінде ол Польшаның Конгресс Корольдігінде "пайдалы шетелдіктерді" орналастыру үшін шарттардың жиынтығын шығарды. Лодз қаласы оның саясатынан үлкен пайда көріп, маңызды тоқыма орталығы болды. 1820 жылы 20 маусымда Мария Сципио дель Кампоға үйленді. Олардың үш қызы болды: Текла Друкка Лубека, Генуефа Друкка Лубека және Джулия Друкка Лубека. 1821 жылдан 1830 жылға дейін Польша Корольдігінің қазына министрі болды. 1824 жылдан бастап ол тау-кен және темір өңдеу өнеркәсібін реформалады. Оның саясаты Патшалықтың бюджеті мен қазынасын айтарлықтай жақсартты: ол көптеген үнемдеу саясатын енгізді, салық жинауды жақсартты, жаңа жанама салықтарды енгізді және тұз бен темекіге ұлттық монополияны кеңейтті. Ол бюджет тапшылығын жойды және Ресейдегі байланыстарын пайдаланып, Польша Корольдігі мен Ресей империясы арасындағы көптеген тарифтерді жойды. Бұл Польшаның шығысқа қарай экспорттауын жақсартты. Ол сондай-ақ жаңа өнеркәсіптерді батыс импорттарынан, әсіресе Германиядан қорғады, бұл Пруссиямен тарифтік соғысқа әкелді. Ол 1828 жылы Польша Ұлттық Банкін құрды, сонымен қатар Жер несие қоғамының бастамашысы болды. Друкки лаиссе-феер саясатының зияндылығына сеніп, мемлекеттік интервенционизмді қолдады. Ол "Тәтуішшілер" деп аталатын саяси фракцияны білдірді, олар Польшаның тәуелсіздігі әскери авантюралар арқылы емес, экономикалық өсім мен дипломатия арқылы ғана болуы мүмкін деп сенді. Алайда, бітімгершілерге қарсылық көрсеткен тек "Төңкерісші" фракциясы ғана емес, сонымен қатар жеңілген, әлсіз жаумен келісімге келудің қажеті жоқ деп санайтын Ресей империясының билігі болды. XIX ғасырдың екінші жартысында мұндай ойды позитивистер, ал кейіннен ендеция қозғалысы жалғастырды. Сондықтан Друцкий Ресейге қарсы қарашалық көтеріліске қарсылық білдірді, ол оны ақымақтық және соңғы онжылдықта қол жеткізген барлық жетістіктерін жоғалтатын қауіпті гамбит деп санады. Көтеріліс кезінде ол Ресей билігімен келіссөздер жүргізуге тырысты, бірақ нәтиже бермеді. Көтерілістің жеңілісінен кейін, ол, әрине, ел қазынасынан жиналған ақшаға қаржыландырылды, ол Польшаны тастап кетті, бірақ Польша үкіметінде қалып, жаңа, қазір ресейлік бақылаудағы Ұлттық кеңестің мүшесі болды. 1830 жылдың желтоқсанынан бастап Санкт-Петербургте Польшаның құқықтық реформасы бойынша жұмыс істеді. 1832 жылдан бастап ол Ресей империясының Мемлекеттік кеңесінің мүшесі болды және 1834 жылы Ресей мен Франция арасындағы қаржылық есептерді реттеуде жұмыс істеді. 1830 жылдан кейін Польшаға қайтып оралмады. 1846 жылы 10 мамырда Ресей империясының Санкт-Петербург қаласында қайтыс болды. Беджиндегі Ксавера кварталы оның есімімен аталған. Польшада бизнес пен академия әлемдеріне арналған үкіметтік емес ой-сана орталығы бар.

Құрметтер мен марапаттар

1816 жылы Франциск поляк Ақ бүркіт орденін, ал 1815 жылы Ресейдің Қасиетті Владимир орденін алды.