Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Франциск Ксавери Друцкий Любецкий (; 4 қаңтар 1778 - 10 мамыр 1846) - XIX ғасырдың бірінші жартысындағы маңызды поляк саясаткері, масон және дипломат. Ол Польшаның Конгресс Корольдігінде қазына министрі болып қызмет етті. Ол өзінің қысқа бойлылығынан "Кішкентай ханзада" деген лақап атпен танылды.
Prince Franciszek Ksawery Drucki Lubecki (; 4 January 1778–10 May 1846) was an important Polish politician, freemason and diplomat of the first half of the 19th century. He served as the minister of the treasury in the Congress Kingdom of Poland. He was nicknamed "Small Prince" because of his short height.
Өмірбаян
Франциск 1778 жылы 4 қаңтарда Полезиядағы Похост Захородскиде (бүгінгі Белоруссияның Брест облысындағы Пахост Захородски) Дрюцкий Лубецкий аристократиялық отбасының Генуефа Олизар Вольцкевич пен Франциск Друцкий Лубецкийдің үйінде дүниеге келген. 1794 жылы Ресей әскеріне оқуға түсіп, 1800 жылға дейін қызмет етті. Ол Александр Суворовтың қолбасшылығында қызмет етіп, оның Италия мен Швейцариядағы жорықтарына қатысқан. Содан кейін ол Гродно губерниясының дворяндық маршалы болды. 1813-1815 жылдары Варшава герцогтігінің Жоғарғы Уақытша Кеңесінің (Rada Najwyższa Tymczasowa) мүшесі болды. Ол Ресей империясымен болған қақтығысты бейбіт жолмен шешуді қолдады және Польшаның кеңейтілген автономиясын қолдауға жеткілікті либералды деп санаған Ресейдің Александр I-ін қолдады. 1816 жылы ол Гродно губернациясының генерал-губернаторы және Польша Корольдігі мен Ресей империясы арасындағы қаржылық есептерді реттеу жөніндегі комиссияның мүшесі болды. Ол Польшаға шетелдік инвесторларды, мамандар мен жұмысшыларды енгізу үшін науқан ұйымдастырды. 1816 жылы губернатор ретінде ол Польшаның Конгресс Корольдігінде "пайдалы шетелдіктерді" орналастыру үшін шарттардың жиынтығын шығарды. Лодз қаласы оның саясатынан үлкен пайда көріп, маңызды тоқыма орталығы болды. 1820 жылы 20 маусымда Мария Сципио дель Кампоға үйленді. Олардың үш қызы болды: Текла Друкка Лубека, Генуефа Друкка Лубека және Джулия Друкка Лубека. 1821 жылдан 1830 жылға дейін Польша Корольдігінің қазына министрі болды. 1824 жылдан бастап ол тау-кен және темір өңдеу өнеркәсібін реформалады. Оның саясаты Патшалықтың бюджеті мен қазынасын айтарлықтай жақсартты: ол көптеген үнемдеу саясатын енгізді, салық жинауды жақсартты, жаңа жанама салықтарды енгізді және тұз бен темекіге ұлттық монополияны кеңейтті. Ол бюджет тапшылығын жойды және Ресейдегі байланыстарын пайдаланып, Польша Корольдігі мен Ресей империясы арасындағы көптеген тарифтерді жойды. Бұл Польшаның шығысқа қарай экспорттауын жақсартты. Ол сондай-ақ жаңа өнеркәсіптерді батыс импорттарынан, әсіресе Германиядан қорғады, бұл Пруссиямен тарифтік соғысқа әкелді. Ол 1828 жылы Польша Ұлттық Банкін құрды, сонымен қатар Жер несие қоғамының бастамашысы болды. Друкки лаиссе-феер саясатының зияндылығына сеніп, мемлекеттік интервенционизмді қолдады. Ол "Тәтуішшілер" деп аталатын саяси фракцияны білдірді, олар Польшаның тәуелсіздігі әскери авантюралар арқылы емес, экономикалық өсім мен дипломатия арқылы ғана болуы мүмкін деп сенді. Алайда, бітімгершілерге қарсылық көрсеткен тек "Төңкерісші" фракциясы ғана емес, сонымен қатар жеңілген, әлсіз жаумен келісімге келудің қажеті жоқ деп санайтын Ресей империясының билігі болды. XIX ғасырдың екінші жартысында мұндай ойды позитивистер, ал кейіннен ендеция қозғалысы жалғастырды. Сондықтан Друцкий Ресейге қарсы қарашалық көтеріліске қарсылық білдірді, ол оны ақымақтық және соңғы онжылдықта қол жеткізген барлық жетістіктерін жоғалтатын қауіпті гамбит деп санады. Көтеріліс кезінде ол Ресей билігімен келіссөздер жүргізуге тырысты, бірақ нәтиже бермеді. Көтерілістің жеңілісінен кейін, ол, әрине, ел қазынасынан жиналған ақшаға қаржыландырылды, ол Польшаны тастап кетті, бірақ Польша үкіметінде қалып, жаңа, қазір ресейлік бақылаудағы Ұлттық кеңестің мүшесі болды. 1830 жылдың желтоқсанынан бастап Санкт-Петербургте Польшаның құқықтық реформасы бойынша жұмыс істеді. 1832 жылдан бастап ол Ресей империясының Мемлекеттік кеңесінің мүшесі болды және 1834 жылы Ресей мен Франция арасындағы қаржылық есептерді реттеуде жұмыс істеді. 1830 жылдан кейін Польшаға қайтып оралмады. 1846 жылы 10 мамырда Ресей империясының Санкт-Петербург қаласында қайтыс болды. Беджиндегі Ксавера кварталы оның есімімен аталған. Польшада бизнес пен академия әлемдеріне арналған үкіметтік емес ой-сана орталығы бар.
Franciszek was born to Genowefa Olizar Wołczkiewicz and Franciszek Drucki Lubecki of the Drucki Lubecki aristocratic family in Pohost Zahorodzki in Polesia (today's Pahost Zaharodski, a village in Brest Region, Belarus) on 4 January 1778. After graduation from an infantry cadet school he joined the Russian military in 1794 and remained in service until 1800. He served under the command of Alexander Suvorov and participated in his campaigns in Italy and Switzerland. Then he became the Marshal of Nobility of Grodno gubernia. From 1813 to 1815 he was the member of the High Provisional Council (Rada Najwyższa Tymczasowa) of the Duchy of Warsaw. He supported the peaceful resolution of the conflict with Russian Empire and supported Alexander I of Russia, who he thought was liberal enough to support extended Polish autonomy. In 1816 he became the Governor General of Grodno gubernia and a member of the commission for settling the financial accounts between Kingdom of Poland and Russian Empire. He organised a campaign for the introduction of foreign investors, professionals and workers into Poland. In 1816, as a governor, he issued a set of conditions for the settlement of "useful foreigners" in the Congress Kingdom of Poland. City of Łódź was one that greatly benefited from his policies, becoming an important textile center. On 20 June 1820 he married Maria Scipio del Campo. They had three daughters: Tekla Drucka Lubecka, Genowefa Drucka Lubecka and Julia Drucka Lubecka. From 1821 to 1830 he was the minister of Treasure in the Kingdom of Poland. From 1824 he reformed the mining and ironworks industries. His policies significantly improved the budget and treasury of the Kingdom: he introduced many saving policies, improved tax collection, introduced new indirect taxes and expanded the national monopoly on salt and tobacco. He eliminated the budgetary deficit and using his connections in Russia he eliminated many tariffs between the Kingdom of Poland and proper Russian Empire. This has improved the Polish exports eastwards. He also protected new industries from western import, especially from Germany, which led to a tariff war with Prussia. He founded the National Bank of Poland in 1828, he was also the initiator of the Land Credit Society (Towarzystwo Kredytowe Ziemskie). Drucki was convinced of harmfulness of laissez faire policies and supported state interventionism. He represented the political faction known as 'Conciliators', which believed that Polish independence may come only through economic growth and diplomacy, not military adventures. However the Conciliators were handicapped not only by their domestic opponents, the 'Insurrectionist' faction, but by the Russian imperial authorities themselves who rarely saw the need to compromise with a defeated, weak enemy. In the second half of the 19th century such line of thought would be continued by the positivists, and later by the endecja movement. Therefore, Drucki opposed the November Uprising against the Russia, which he deemed as folly and a dangerous gambit which would lose all that has been achieved over the past decade. During the uprising he attempted to negotiate with Russian authorities, but to no avail. After the defeat of the uprising which, incidentally, was sponsored by money Drucki gathered in the nation's treasury he left Poland but still remained in the Polish government, becoming a member of the new, now much more Russian controlled, National Council. Since December 1830 he worked in Saint Petersburg on the legal reform for Poland. Since 1832 he became a member of State Council of Imperial Russia and in 1834 he worked on settling the financial accounts between Russia and France. After 1830 he never returned to Poland. He died on 10 May 1846 in Saint Petersburg in the Russian Empire. Ksawera quarter in Będzin is named after him. There is also a non governmental think tank in Poland, dedicated to the worlds of business and academics.
Құрметтер мен марапаттар
1816 жылы Франциск поляк Ақ бүркіт орденін, ал 1815 жылы Ресейдің Қасиетті Владимир орденін алды.
In 1816, Franciszek was awarded the Polish Order of the White Eagle and, in 1815, he was awarded the Russian Order of St. Vladimir.