Кіріспе
Копт православиесі ораза ұстайды Көбінесе Копт православиесіне жататын копттер (Мысырдағы мәсіхшілер) ораза ұстайды. Копт православие мәсіхшілігінде ораза тұту - түн ортасынан күн батқанға дейін сусыз және тамақсыз жүру; осы уақыттан кейін суды және бір вегетариандық тағамды пайдалануға рұқсат етіледі. Копт мәсіхшілерінің ораза ұстаған уақыттары православие тевахедосынан басқа мәсіхшілер қауымынан артық емес. Копттар жылына 365 күн ораза ұстайды, көбінесе 210-дан 240-ға дейін. Бұл копттер жыл сайын үштен екі бөлігі бойы жануарлардан жасалған өнімдерді жемейді дегенді білдіреді. Копт православиелік оразалар уақыт өте келе ұзақ және қатаң болып дамыды. Мұндай ораза ұстаған өмір салты копт халқының ғасырлар бойы бейбітшілікке деген көзқарасына ықпал еткен болса керек. Ораза кезінде ерлі-зайыптылар жыныстық қатынастан бас тартады, өйткені бұл 'ораза ұстап, дұға етуге' мүмкіндік береді. Кейбіреулер ораза ұстануды өзін-өзі мойындау мен мәсіхшілік мойынсұнудың жаттығуы ретінде қарастырады, бұл сенушіге өзінің құмарлықтарынан арылуға көмектеседі (қазіргі заманғы адамдардың көпшілігі "құмарлықтар" деп атайды). Адамның тамаққа, теледидарға немесе басқа да ойын-сауық түрлеріне, жыныстық қатынасқа немесе кез келген өзіндік ләззат іздеуіне деген құмарлығы жиі төмен және байқауға қиын, бұл Құдайға жақындауға кедергі келтіретін ең маңызды кедергілердің бірі болып саналады. Ораза ұстап, күрес арқылы иманды адам өзінің шын мәнінде қандай екеніне көз жеткізеді. Барлық копт мәсіхшілері белгілі бір ережелерді ұстанып ораза ұстауы керек. Копт христиандығында ертедегі шіркеудің қара оразасы оразаның нормативті тәсілі болып табылады, яғни сенуші түн ортасынан күн батқанға дейін сусыз және тамақсыз жүреді; сол уақыттан кейін суды және бір вегетариандық тағамды пайдалануға рұқсат етіледі. Оразаның уақыты мен түрі Шығыс православиеінде жалпы бірдей. Оразаның уақыты шіркеу күнтізбесіне байланысты. Копт православие шіркеуінде бұл күнтізбе - копт күнтізбесі, ол басқа христиан конфессияларының күнтізбесіне сәйкес келеді. Копт қауымында ораза ұстауға қатысты ереже өте қатаң.
The Copts (Christians of Egypt), who belong mostly to the Coptic Orthodox Church, observe fasting periods according to the Coptic calendar. In Coptic Orthodox Christianity, fasting is defined as going without water and food from midnight to sunset; after that time, the consumption of water and one vegetarian meal is permitted. The fasting periods of Coptic Christians are exceeded by no other Christian denomination except the Orthodox Tewahedo. Out of the 365 days of the year, Copts often fast between 210 and 240 days. This means that Copts abstain from all animal products for up to two thirds of each year. Coptic Orthodox fasts have evolved over time to become more lengthy and severe. A lifestyle involving such fasts may have contributed to the pacifist mindset of the Coptic people for centuries. Married couples refrain from sexual relations during Lent "to give themselves time for fasting and prayer". There are those who see fasting as an exercise in self denial and Christian obedience that serves to rid the believer of his or her passions (what most modern people would call "addictions"). These often low intensity and hard to detect addictions to food, television or other entertainments, sex, or any kind of self absorbed pleasure seeking are seen as some of the most significant obstacles for man seeking closeness to God. Through struggling with fasting, the believer comes face to face with the reality of his condition—the starting point for genuine repentance. All Coptic Christians are expected to fast following a prescribed set of guidelines. In Coptic Christianity, the Black Fast of the early Church is the normative way of fasting, meaning that the believer goes without water and food from midnight to sunset; after that time, the consumption of water and one vegetarian meal is permitted. The time and type of fast is generally uniform in Oriental Orthodoxy. The times of fasting are dependent on the ecclesiastical calendar. In the Coptic Orthodox Church, this calendar is the Coptic calendar, which corresponds largely to the calendars of other Christian denominations. Observance of the fasting periods is very strict in the Coptic community.
Адвенттік ораза
Рождестволық ораза - Исаның туған күніне (Шырша күніне) 29 Кояк (7 қаңтар) күні (тоқсанда 28 Коякқа түседі). Бұл 40 күн Мұса пайғамбардың Құдайдан он өсиет алғанға дейін таудың үстінде ораза ұстаған 40 күнінің шамасы. Мәсіхтің Құдай Сөзі екендігін ескеріп, мәсіхшілер сол 40 күн бойы ораза ұстайды. Х ғасырда Адвенттің 40 күнінің басында Копттердің ораза ұстаған үш күнін еске алу үшін қосымша 3 күн қосылды. Бұл күні Құдай оларға Каирдің маңындағы Мокаттамды Фатимид халифасы әл-Муаз ли Дин Аллахтың кезінде Симон Таннердің қолынан жылжыту кереметі жасады. Осылайша, Адвенттік ораза 16 Хаторда (25 қараша) басталады, бұл да көтеріліс жылдарында 15 Хаторға сәйкес келеді. Үш күндік оразаның қосымшасы Адвенттің оразасының бөлігі емес, бөлек ораза болып саналады.
Қасиетті аптаның оразасы, Құрбандық аптасы және Құрбандық кеш
Бұл - Құтқарылу мейрамына дейінгі апта, Құтқарылу мейрамының ең басты күні - Ұлы жұма күні Мәсіхтің айқышқа шегеленуі. Олар бір-бірімен догматикалық байланысты болмағандықтан, ерте христиандықта Ұлы Ораза және Қасиетті Апта оразалары бөлек болды. Кейіннен шіркеу тарихында шіркеу аталары оларға бір мезгілде қосылудың рухани пайдасы бар деп санады, ал кейіннен адалдар оразаның пайдасын көру үшін өздерін рухани және денелік жағынан дайындауға мүмкіндік беру үшін Дайындық аптасын қосты.
Елшілердің оразасы
Елшілердің оразасы екі аптадан алты аптаға дейін (15 - 49 күн) созылады. Ол Елуінші күн мейрамының (Пентекост) келесі дүйсенбісінде басталады және 5 Epip (12 шілде) күні Петір мен Пауылдың мейрамына дейін созылады. Бұл ораза кезінде елшілердің дүниеге христиан дінін уағыздау үшін күрескенін еске алады. Бұл мейрамның ұзақтығы жыл сайын Пасханың күндеріне байланысты өзгеріп отырады. Ораза ұстаған адамдарға вегетариандық тағамдар мен балықтарды жеуге рұқсат етіледі.
Құдай анасының құтқарылу күніне арналған ораза
Бұл ораза он бес күнді құрайды және Құдайдың Анасы Мәсіхтің жер бетінде ұйқыға түсу мейрамының алдында өтеді. Бұл ораза кезінде Исаның анасы Мәриямның өтінішін сұрайды. Ол 1 мезори (7 тамыз) басталып, 16 мезори (22 тамыз) аяқталады. Бұл оразада балықтан аулақ болу паптың қалауы бойынша болады. Александрияның папасы Кирилл VI оған рұқсат берді, ал Александрияның папасы Шенода III оған тыйым салды.
Сәрсенбі және жұма күндері апта сайынғы ораза
Копт мәсіхшілері әр сәрсенбі сайын Яһуда Искариоттың Мәсіхке сатқындық жасағанын еске алу үшін және әр жұма сайын оның айқышқа шегеленуін еске алу үшін ораза ұстайды. Бұл ретте, қайта тірілу мен Елуінші күн мейрамының арасындағы сәрсенбі және жұма күндері (осы күндері ораза ұстауға рұқсат етілмеген қуанышты 50 күн) және Үлкен мейрамға жататын кез келген күн ерекшеленеді.
Парамон оразалары
Туған күн мен Теофания мейрамына дейінгі күн / күндері - мейрам күнін дайындау үшін ораза күні. (Парамон оразасының ораза күндері туралы ережелерін қараңыз)
Жалпы тамақтану ережелері
Копт дәстүрі бойынша ораза ұстаған кезде тамақтану негізінен вегетариандық, маймен немесе сумен пісіріледі. Жануарлық өнімдер жоқ (ет, құс, сүт, жұмыртқа, сары май және т.б.) рұқсат етіледі.
Рұқсат етілетіндер
Балық аулау Адвенттік ораза, Елшілердің оразасы және Қасиетті Марияның ұйықтауы оразасы кезінде рұқсат етіледі, бірақ бұл оразаның сәрсенбі және жұма күндері рұқсат етілмейді. Ораза және Қасиетті апта оразалары басқа оразаларға қарағанда қатаң. Ұлы Ораза кезінде балық аулауға рұқсат етілмейді. Сондай-ақ, қатаң тәртіпке ұмтылуды тілейтіндер де осылай істей алады.
Қатаң түрде ішімдік ішпеу
Ал егер адам осы ауруды шыдай алса, онда тамақ жемеу, су ішпеу керек. Бұл дәстүр бойынша, бұл уақыт түн ортасында басталып, күн батқанға дейін созылады. Оразаның бұл ұзақтығына шыдай алмайтындарға әр адамның күш-қуатына және рухани қажеттіліктеріне байланысты (бұл әдетте адамның мойындаушының ақыл-кеңесіне негізделеді) түн ортасынан бастап күннің белгілі бір уақытына дейін барлық тағам мен судан қатаң түрде аулақ болуға кеңес беріледі. Көптеген шіркеу мүшелері ораза ұстағанда түскі сағат (Мәсіхтің айқышқа шегеленген сағаты) немесе түстен кейінгі сағат үште (Мәсіхтің айқышқа шегеленген сағаты) ораза ұстайды. Сонымен қатар, Ұлы жұма күні түн ортасы мен Ұлы жұма намазының аяқталуы (әдетте кешкі сағат 6-да) аралығында қатаң түрде ішімдік ішпеу керек.
Мәсіхтің тууы мен Тәңірдің салтанаты мерекесінің парамоны туралы ораза
Парамон оразасы - бұл қатаң ораза күні, ол тәбетті немесе Теофания мейрамына дейін балық аулаудан аулақ. Егер мейрам күні сейсенбі, сәрсенбі, бейсенбі немесе сенбі күндеріне келсе, онда Парамон мейрам күнінің алдындағы күн болып табылады. Егер мейрам күні жексенбіге тура келсе, онда Парамонның тәбеттілік күні оның алдындағы жұма күнімен ауыстырылады, өйткені сенбі - тәбеттілік күні емес. Бұл жағдайда Парамон оразасы екі күн, жұма және сенбі деп есептеледі, тек жұма күндері Парамон оразасы ұсталады. Егер мейрам күні дүйсенбіге тура келсе, онда Парамонның тәбеттілік күні осыған ұқсас түрде алдындағы жұмамен ауыстырылады, өйткені сенбі мен жексенбі тәбеттілік күні емес. Бұл жағдайда Парамон оразасы үш күн, жұма, сенбі және жексенбі деп саналады, тек жұма күндері Парамон оразасы ұсталады. Бұл - Парамон оразасының үшінші күніне қатысты жалғыз жағдай. Егер мейрам күні жұма күні болса, онда Парамон оразасы екі күндік оразаға айналады, өйткені сәрсенбі - қатаң ораза күні.
Оразасыз уақыт
Бір жылда жеті апта бойы, тіпті сәрсенбі мен жұма күндері де ораза ұстамайды. Бұл Пасха мен Алғашқы өнім мейрамының арасындағы 7 апта. Бұл жеті аптада ораза ұстауға болмайды, өйткені бұл кезең - мәсіхшілер үшін қуанышты кезең, өйткені бұл - Мәсіхтің қайта тірілуін атап өту.
Қасиетті рәсімдер
Қатаң ораза ұстауға және ораза ұстауға тыйым салынады. Қасиетті (Жаралы) сенбі - қатаң ораза ұсталатын жылдың жалғыз сенбісі.
Қасиеттілік қағидасы
Ораза ұстап жүрген адамды жарнамалау ораза ұстамауға қарағанда жаман деп саналады. Ораза - бұл православиелік христиан мен Құдайдың арасындағы жеке қарым-қатынас, және шын мәнінде, Копт православиелік шіркеуінің қоғамдық өмірінде ешқандай орын жоқ.
Ерекшеліктер
Бұл қатаң ораза ережелерін діни қызметкерлер әрқайсысы жеке-жеке ауырып, әлсіз болған жағдайда жеңілдетеді. Копт православиесі ораза ұстаған кезде рухани дамуды ынталандыру және литургиялық рәсімдерге назар аудару үшін қолданылады. Ораза ұстауды әдетте қиындық деп қарастырмайды, қайта, ол алдағы "Бейрам күніне" дайындалудың мәртебесі мен қуанышы деп қарастырады.