Кіріспе

Христиандық мүшелікке қабылдау рәсімі

Баптизм (су шашу) – христиан дініндегі қасиетті сакрамент, көбінесе суды қолдану арқылы жүзеге асырылады. Оны басына су шашу, құю арқылы немесе толық немесе ішінара суға батыру арқылы орындауға болады, дәстүр бойынша үш рет, Әрбір Үштіктің тұлғасына бір рет. Жаңа өсиетте Жақияның Исаны баптизмнен өткізгені айтылады. Баптизм көптеген шіркеулерде қасиетті сакрамент, ал басқаларында – құрметті рәсім деп есептеледі. Көптеген негізгі христиан конфессияларында қолданылатын Троицалық формула бойынша баптизм, христиандық экуменизмнің, яғни христиандардың бірлігіне қол жеткізудің негізі саналады. Баптизмді «крещение» деп те атайды, бірақ кейбір адамдар «крещение» сөзін нәрестелерді баптизмнен өткізу үшін ғана қолданады. Католик шіркеулері, Шығыс православие шіркеулері, Ассириялық шіркеу және лютеран шіркеулері сияқты кейбір христиан конфессияларында баптизм шіркеу мүшелігіне кірудің шарты болып табылады, ал кандидаттар баптизм антына бейімделеді. Баптист шіркеулері мен конфессиялары да осы атты алған. Кейбір христиандық ағымдар (мысалы, католик және лютеран теологиясы) баптизмді құтқару үшін қажет деп санайды, бірақ Гулдрих Цвингли (1484-1531) сияқты кейбір авторлар оның қажеттілігін жоққа шығарды. Сумен баптизм христиан конфессияларының көпшілігінде кең таралған болса да, квакерлер мен Құтқару армиясы сияқтылары оны мүлдем жасамайды. Баптизмді орындайтын конфессиялар арасында рәсімді орындау тәсілі мен оның мағынасын түсінуде айырмашылықтар бар. Христиандардың көпшілігі «Әке, Ұл және Киелі Рухтың атынан» (Ұлы тапсырмаға сәйкес) үштік формуламен баптизмнен өтеді, бірақ Онез Пентекостальдары тек Исаның атын қолданады. Көптеген христиандар нәрестелерді баптизмнен өткізеді, ал баптист шіркеулері сияқтылар тек сенушілердің баптизмін ғана нағыз баптизм деп санайды. Шығыс және Шығыс православие шіркеулері сияқты кейбір конфессияларда баптизмнен өткен адам өмір бойы киетін крест мойыншеп алады, бұл Константинопольдің алтыншы экуменикалық кеңесінен (синодынан) бастау алады. Христиандықтан тыс, мандейлер бастау үшін емес, тазару үшін қайта-қайта баптизмнен өтеді. «Баптизм» термині кез келген рәсім, сынақ немесе адамды қабылдау, тазарту немесе ат қою үшін қолданылатын тәжірибеге метафора ретінде де қолданылады. Шейіт болу христиан шіркеуінің тарихында ертеде «қан баптизмі» деп аталды, бұл сумен баптизмнен өтпеген шейіттердің құтқарылуын қамтамасыз етті. Кейіннен католик шіркеуі, баптизмді қабылдамай қайтыс болғандардың құтқарылғанын қалау арқылы «құштарлық баптизмі» деп атады. Методист дәстүрінде Киелі Рухпен баптизм – бұл рақымның екінші жұмысы, толық қасиеттілік; ал Пентекостализмде Киелі Рухпен баптизм тілдерде сөйлеумен байланыстырылады.

Этимология

Шомылдыру рәсімінің ағылшын тіліндегі сөзі латын тілі арқылы грек тіліндегі баптизма (грекше βάπτισμα, ) түсінік есімінен туындайды, бұл Жаңа өсиеттегі неологизм, грек тіліндегі баптизмос (βαπτισμός) еркек есімінен алынған. Бұл термин, Екінші храм дәуіріндегі грек тіліндегі еврей мәтіндерінде, мысалы, Септуагинтада салттық жууды білдіреді. Бұл есімдердің екеуі де яһуди мәтіндерінде діни жуу үшін, ал Жаңа өсиетте діни жуу және баптизманың жаңа рәсімі үшін қолданылатын баптизо (βαπτίζω, өтетін етістік) етістігінен шыққан. Грек тіліндегі бапто (βάπτω), етістігінен баптизо етістігі туындайды, ал ол, болжам бойынша, қайта құрылған индоевропалық *gʷabh түбіріне жетеді. Грек сөздерінің мағынасы өте кең. Геллинизмде βάπτω және βαπτίζω жалпы түрде "суға бату", "астына түсу" (сұйық бояуға малданған материал сияқты) немесе "жоғалу" (кеме батқанда немесе адам суға кеткенде) мағыналарын білдіреді, бұл ағылшын тіліндегі "бату" немесе "қамтылу" сияқты екі мағынаны қамтиды, ал жуу немесе шаю тек сирек қолданылады және көбінесе қасиетті контексте қолданылады.

Тарих

Шомылдыру рәсімінің тәжірибесі Екінші ғибадатхана кезеңіндегі яһудилердің діни ғұрыптарынан туындады, одан Иоанн сияқты шомылдыру рәсімін жасаған тұлғалар пайда болды. Мысалы, Құмраннан табылған Өлі теңіздің шиыршықтарында (ДСС) жуу, моншалау, су шашу және суға батыру сияқты ғұрыптық амалдар сипатталған. Мұндай мәтіннің бір мысалы – «Қоғам ережесі» деп аталатын ДСС, онда былай делінген: «Оның жаны Құдайдың барлық заңдарына бағынғандықтан, денесі тазарту суларымен шашылып, өкініш суларымен киеленеді». Иоаннның ізбасарлары – мандеилер, тазару рәсімі ретінде толық суға батырып шомылдыруды (масбута) жиі орындайды. Мандей деректеріне сәйкес, олар бірінші ғасырда Иордан өзенінен көшіп кеткен. Христиандықтың алғы күші саналатын Иоанн Креститель шомылдыруды өзінің мессиандық қозғалысының орталық діни амалы ретінде қолданды. Апостол Павел Иоаннның шомылдыруын («өкініш шомылдыруы») және Исаның атымен шомылдыруды ажыратып көрсетті, ал христиан шомылдыруының Иоанннің шомылдыруымен қандай байланысы болғаны күмәнді. Дегенмен, Марк 1:8 бойынша, Иоанн өзінің суға шомылдыруын Исаның нағыз, толық шомылдыруының нышаны ретінде қарастырған сияқты, ол Рух арқылы жүзеге асырылады. Христиандар Исаның шомылдыру дінін орнатып бергенін сенеді. Үшінші және төртінші ғасырларда шомылдыру рәсіміне діни білім беру, май құю, зұлым рухтарды қуу, қол қою және имандылықты жариялау кірген. Ерте орта ғасырларда нәрестелерді шомылдыру кең таралды, ал рәсім айтарлықтай жеңілдетіліп, маңыздылығы арта түсті. Батыс Еуропада шомылдырудың қалыпты түрі XII-XIV ғасырларда су шашу болды, бірақ суға батыру XVI ғасырға дейін де қолданылып келді. Орта ғасырларда кейбір радикалды христиандар шомылдыруды діни амал ретінде мойындамады. Тондракиандар, катарлар, арнолисттер, петробрустар, генрикандықтар, еркін рух иелері және лоллардтар сияқты секталар католик шіркеуімен еретиктер деп есептелді. XVI ғасырда Мартин Лютер шомылдыруды діни амал ретінде сақтап қалды, бірақ швейцариялық реформатор Гулдрих Цвингли шомылдыруды және Иеміздің соңғы тоқпағын символдық деп санады.

Әрекет түрі

Шомылу рәсімінің бірнеше әртүрлі жолы бар. Шашырату – басына су шашу, ал құю – басына су төгу. Дәстүр бойынша, әрбір Құдай Тұлғасы үшін адам үш рет шашырылады, құйылады немесе суға батырылады. Бұл ежелгі христиандық амал үштік шомылу немесе үштік амал деп аталады.

"Суға батыру" сөзі кейінгі латын тілінен келген *immersio* сөзінен туындайды, ол *immergere* етістігінен (in – "ішке", mergere – "батыру") алынған есімдік. Шомылуға қатысты, кейбіреулер оны дене толығымен суға батырылса да, немесе тек бір бөлігі батырылса да, кез келген түрде батыруды білдіру үшін қолданады, осылайша толық немесе жартылай батыру туралы айтады. Басқалары, анабаптист сенімінде, "суға батыру" сөзін тек адамды су бетінің астына толығымен батыруды білдіру үшін қолданады. "Суға батыру" термині сондай-ақ, суға тұрған адамның үстінен су құйылатын шомылу түріне де қолданылады, мұнда адам толығымен суға батырылмайды. Осы сөздің үш мағынасы туралы "Суға батыру шомылуы" деген мақаладан көруге болады. "Суға батыру" сөзі "суға батырып салудан" айырмашылығы, адамның суға тұрып немесе тізе бүгіп, денесінің жоғарғы бөлігіне су құйылатын шомылу түрін көрсетеді. Бұл мағынадағы суға батыру батыста және шығыста кем дегенде 2-ші ғасырдан бері қолданылып келеді және ерте христиандық өнерде шомылудың осы түрі көбінесе бейнеленеді. Батыста бұл әдіс шамамен 8-ші ғасырдан бастап суға құю арқылы ауыстырыла бастады, бірақ ол Шығыс христиандығында қолданыла береді. "Суға батырып салу" сөзі кейінгі латын тілінен шыққан (*sub* – "астында, төмен" + *mergere* – "батыру, суға салу") және кейде "толық батыру" деп те аталады. Бұл шомылу түрі, онда су үміткердің денесін толығымен жабады. Суға батырып салу православие және басқа да бірнеше шығыс шіркеулерінде қолданылады. Католик шіркеуінің латын шіркеуінде суға батырып шомылу Амвросиандық рәсімде қолданылады және нәрестелерді шомылудың Римдік рәсімінде қарастырылған әдістердің бірі болып табылады. Бұл протестанттық реформациядан кейін пайда болған кейбір топтар арасында, мысалы баптистер арасында міндетті деп есептеледі.

Баптизэйн грек етістігінің мағынасы

Лидделл мен Скотттың грек-ағылшын тіліндегі сөздігі "baptízein" етістігінің негізгі мағынасын – "суға батыру, шомылдыру" деп көрсетеді, және мысал ретінде семсерді тамаққа немесе жатырға батыру, сондай-ақ тостағанды ыдысқа малып шарап алуды келтіреді. Жаңа өсиетте бұл етістіктің екі мағынасы бар: "шомылдыру" (Септуагинтада Нааманның Иордан өзенінде шомылуымен байланысты) және "тазару" (Лұқа 11:38-де айтылғандай). Грек тіліндегі "baptízein" етістігі тек суға батыруды ғана білдірмейді (ол "батыру", "әлсірету", "басып алу", "төменге түсу", "қарсы тұру", "құю" сияқты тура және метафоралық мағыналарда да қолданылады), бірақ лексикалық дереккөздер осы мағынаны Септуагинта мен Жаңа өсиетте де кездестіреді. "Грек сөздері "baptízein" және "baptísma" негізгі мағынасы – шомылдыру болғанымен, оларды тек осы мағынамен шектеуге болмайды, мысалы, Марқа 10:38–39, Лұқа 12:50, Матай 3:11, Лұқа 3:16 және 1-Қорынттықтар 10:2-де көрінеді". Ізгі хабардағы екі үзінді "baptízein" етістігінің әрқашан толық шомылдыруды білдірмейтінін көрсетеді. Біріншісі – Лұқа 11:38, онда парызшыл Исаның тамақ ішер алдында қолын жумағанын көріп таңғалады. Бұл Лидделл мен Скотттың "baptízō" сөзін тазару мағынасында қолдануының мысалы. Исаның бұл әрекеті оның шәкірттерінің әрекетіне ұқсас: "Сол кезде Иерусалимнен келген дін мұғалімдері мен парызшылдар Исаға келіп: «Неге шәкірттерің ата-бабаларымыздың дәстүрін бұзады? Олар тамақ ішер алдында қолдарын жумайды ғой» деді". Басқа бір Евангелиеде былай делінген: «Парызшылдар ақсақалдардың дәстүрін сақтап, қолдарын мұқият жумайынша (νίπτω, әдеттегі жуу сөзі) тамақ ішпейді. Базардан келген соң да, олар қолдарын жумайынша (сөзбе-сөз "өздерін шомылдырады" – βαπτίζωνται, "baptízō" етістігінің пассивті немесе ортақ дауысы) тамақ ішпейді». Әртүрлі діндердің ғалымдары бұл екі үзінді қонақтардың немесе базардан келгендердің толығымен суға шомылуы талап етілмейтінін, тек қолдарын суға батырып немесе су құйып ішінара тазаруы жеткілікті екенін көрсетеді, бұл қазіргі еврей әдетіне сәйкес келеді. Екінші үзіндіде бүкіл дене емес, тек қолдар "жуылған" деп айтылады, ал "baptízomai" етістігі ("шомылдырылу", "суға батырылу") қолданылады. Зодхиат қолды жуудың суға батырып жасалғанын айтады. Liddell–Scott–Jones Greek English Lexicon (1996) басқа үзіндіде (Лұқа 11:38) "baptízein" етістігінің "суға батыру" емес, "тазару" мағынасында қолданылғанын көрсетеді. Батырманы пайдаланатын ыдыстарды тазалау туралы мәліметтер де шомылдыруды білдіреді. Зодхиаттың сөздігінде айтылғандай, екінші жағдайда "baptízein" етістігі базардан келген соң парызшылдардың қолдарын жиналған суға батырып жуғанын көрсетеді, бұл қолдағы тамақты шарапқа немесе саусақты төгілген қанға ішінара батыру сияқты. Питер Литхарт (2007) "baptízein" етістігінің ырымдық тазарумен байланысты болуы мүмкін қосымша мағынасын ұсынады, Пауылдың «Немесе өлгендер үшін шомылдырылғандар не істейді?» деген сөзі еврей тазару рәсімімен байланысты болуы мүмкін. Еврей грек тілінде "baptízein" етістігі "шомылдыру" мағынасынан кеңірек және еврей контекстінде негізінен "baptizmós" еркек есіміне ("ырымдық тазару") қатысты. "Baptízein" етістігі Септуагинтада ырымдық тазару контекстінде төрт рет кездеседі. Сонымен қатар, Жаңа өсиетте ғана "baptízein" етістігі "báptisma" бейнелі есімге қатысты болуы мүмкін, бұл Септуагинтада және христиандықтан бұрынғы еврей мәтіндерінде белгісіз жаңа сөз. Бұл "baptízein" мағынасының кеңдігі ағылшын тіліндегі Киелі кітаптарда "жуу" деп аударылуында көрінеді, мысалы, Марқа 7:4-те парызшылдар «жумайынша (грекше «baptízein») тамақ жемейді», ал "baptísma" жаңа христиандық рәсімді білдіргенде "шомылдыру" деп аударылады.

Христиандық дәстүрлер

Католик, православие, лютеран, англикан және методист шіркеулерінің діни рәсімдерінде шомылдыру рәсімінің тек қана бейнелі жерлеу мен қайта тірілу ғана емес, сонымен қатар Нұх пайғамбардың оқиғасымен және Мұса пайғамбардың Қызыл теңізді екіге бөлген кездегі ізраилдіктермен салыстыратын нағыз табиғаттан тыс өзгеру екендігі айқын көрсетіледі. Осылайша, шомылдыру рәсімі ғана емес, сонымен қатар өлім мен қайта тірілу де – тазарудың мәнін береді. Католиктер алғашқы күнәдан тазару үшін шомылдыру рәсімі қажет деп санайды, сондықтан нәрестелерді шомылдыруды жиі жасайды. Шығыс шіркеулері (Шығыс православие шіркеуі және Шығыс православие) де Матай 19:14 сияқты мәтіндерге сүйене отырып, балалардың шіркеудің толыққанды мүшесі болуын қолдайтындықтан, нәрестелерді шомылдыру рәсімінен өткізеді. Бұл конфессияларда шомылдыру рәсімінен кейін, жасқа қарамастан, келесі құдайлық литургияда міндетті түрде құдайлық құттықтау және қасиеттілік рәсімдері орындалады. Православ шіркеуінің дінбасылары шомылдыру рәсімі Адам атадан қалған күнәні жояды деп есептейді. Англикандықтар шомылдыру рәсімінің шіркеуге кірудің жолы екеніне сенеді. Көптеген методистер мен англикандықтар бұл рәсімнің батыста түпкі күнә деп, ал шығыста ата-бабалар күнәсі деп аталатын нәрседен тазартатынына келіседі. Шығыс православиелік христиандар әдетте үш рет толық суға батыруды талап етеді, осылайша Мәсіхке өлім мен қайта туудың символы және күнәдан тазару болады. Латын шіркеуінің католиктері көбінесе су құю арқылы шомылдыру рәсімін орындайды, ал Шығыс католиктері әдетте суға батырып немесе кем дегенде ішінара батырып алады. Дегенмен, латын католик шіркеуінде суға батыру рәсіміне қызығушылық артып келеді. Жаңа ғибадатханаларда шомылдыру рәсімін суға батырып орындауға мүмкіндік беретін арнайы құрылымдар жасалады. Англикандықтар суға батырып немесе суға құю арқылы шомылдыру рәсімін орындайды. 200 жылға дейін жететін мәліметтерге сәйкес, шомылдыру рәсімінде тәрбиешілер немесе құс ата-аналары болады және олар шомылдыру рәсімінен өткен адамның христиандық білімін және өмірін сақтауға ант етеді. Баптистер грекше βαπτίζω сөзінің бастапқы мағынасы "суға батыру" екенін айтады. Олар Киелі кітаптағы кейбір аяттарды шомылдыру үшін денені суға толық батыру қажет деп түсіндіреді. Сондай-ақ, олар суға батыру ғана Мәсіхпен бірге "күлдірілу" және "қайта тірілудің" символдық мағынасын толыққанды көрсетеді дейді. Баптист шіркеулері Әке, Ұл және Киелі Рух – Троицаның атынан шомылдыру рәсімін орындайды. Алайда, олар шомылдыру рәсімінің құтқарылу үшін қажетті емес, христиандық міндеттілікті орындау екеніне сенеді. Кейбір "Толық Ізгі хабар" харизматикалық шіркеулері, мысалы, Пятидесятниктер, тек Иса Мәсіхтің атынан шомылдыру рәсімін орындайды, Петірдің Исаның атынан шомылдыруды уағыздауын өздерінің өкілеттілігі ретінде келтіреді. 1997 жылы жарық көрген «Христиан болу: Біздің ортақ шомылдыру рәсімінің экуменикалық салдары» атты құжатта Дүниежүзілік шіркеулер кеңесінің қолдауымен құрылған сарапшылар комиссиясының пікірлері келтірілген. Онда былай делінгетін: «сондай-ақ мұқтаж адамдарға көмек беру үшін тауарлар таратылды. Олар Исаның атын естіп, шомылдыру рәсімінен өткен және қауымның өміріне қатысқан адамдар, соңғы күндерге қатысты Құдайдың уәделерінің куәсі болды және оларға қатысты: Исаның атымен шомылдыру арқылы күнәлардың кешірілуі және Киелі Рухтың барлық адамдарға құйылуы». Сондай-ақ, 1 Петірдің хатында Иса Мәсіхтің қайта тірілуін жариялау және жаңа өмір туралы үйрету тазаруға және жаңадан тууға әкелетіні айтылады. Бұл өз кезегінде, Құдайдың тағамын жеу және ішумен, қауымның өміріне қатысумен – патшалық діни қызметкерлік, жаңа ғибадатхана, Құдай халқымен және одан әрі рухани тәрбиемен байланысты. Петірдің бірінші хатының басында шомылдыру рәсімі Мәсіхке бағыну және Киелі Рух арқылы қасиетті болумен байланыстырылған. Осылайша, Мәсіхке шомылдыру рәсімі Киелі Рухқа шомылдыру рәсімімен бірдей қарастырылады. Төртінші Ізгі хабарда Исаның Нікөдеммен болған әңгімесінде судан және Киелі Рухтан туудың Құдайдың билігі бар жерге кірудің құрметті жолы екені айтылады.

Кейбір шіркеулердің жарамдылық туралы ойлары

Христиан конфессияларының басым көпшілігі шомылдырудың рухани, қасиетті және құтқарушылық әсер ететін қасиетті рәсім екенін мойындайды. Оның жарамды болуы үшін, яғни, осы әсерлерді беруі үшін, белгілі бір маңызды критерийлер орындалуы керек. Егер осы маңызды талаптар сақталса, шомылдыру рәсіміне қатысты кейбір ережелерді бұзу, мысалы, рәсімнің бекітілген тәртібін өзгерту, шомылдыруды заңсыз (шіркеу заңдарына қайшы) етеді, бірақ оның жарамдылығын жоймайды. Жарамдылықтың бір шарты – дұрыс сөздерді қолдану. Рим-католик шіркеуі «шомылдыру» етістігін қолданудың қажетті екенін үйретеді. «Әке, Ұл және Киелі Рухтың атынан» деген үштік формуланың қолданылуы да қажетті саналады; сондықтан бұл шіркеулер үштік емес шіркеулердің, мысалы, Бірлік Пентикосталдарының шомылдыруларын жарамды деп талмайды. Тағы бір маңызды талап – суды пайдалану. Егер шомылдыру рәсімінде су деп атамайтын сұйықтық қолданылса, мысалы, шарап, сүт, шұбат немесе жеміс суы, онда ол жарамсыз деп есептеледі. Шомылдыру рәсімін жасаушының сенімі міндетті түрде болуы керек емес, себебі рәсімнің әсерін тигізетін – шомылдырушы емес, Киелі Рух. Сондықтан, шомылдыру рәсімін өткізушінің сеніміне күмән тудыру, шомылдырудың жарамдылығына күмән келтіруге негіз емес. Кейбір шарттар жарамдылыққа әсер етпейді, мысалы, толық суға батыру, суға шашу немесе құю тәсілдері. Көптеген қауымдар үшін, үш рет емес, бір рет суға батыру немесе құю жарамдылыққа әсер етпейді, бірақ православиеде бұл мәселе даулы. Католик шіркеуінің пікірінше, шомылдыру жаны өшпес «мөрмен» белгілейді, сондықтан бір рет шомылдырылған адамды қайтадан шомылдыруға болмайды. Бұл ілім донатистерге қарсы тұрды, олар қайта шомылдыруды қабылдады. Шомылдыруда алынған ізгілік ex opere operato қағидасы бойынша әрекет етеді деп есептеледі, сондықтан ол еретиктердің немесе схизматиктердің топтарында орындалса да жарамды деп саналады.

Басқа атаулармен танылу

Католик, лютеран, англикан, пресвитериан және методист шіркеулері осы топтағы басқа дінбаушылықтар орындаған крещение рәсімін белгілі бір шарттарға, соның ішінде Үш Бірлік формуласын қолдануға сәйкес жарамды деп қабылдайды. Крещениеден бір рет қана өту мүмкін, сондықтан басқа дінбаушылықтардан жарамды крещение алған адамдар қайтадан крещение алмайды. Рим-католиктер үшін бұл 864-ші канон заңында расталған, онда «барлық әлі крещение алмаған адам және тек осындай адам ғана крещение алуға қабілетті» деп жазылған. Мұндай адамдар сенімін білдіргеннен кейін және егер олар әлі растау немесе миропомазание рәсімінен дұрыс өте алмаса, растау арқылы қабылданады. Атап айтқанда, «методист теологтары Құдай дұрыс ниетпен жасалған және бекітілген келісімді ешқашан бұзбайды, сондықтан алғашқы крещение Үш Бірлік атынан жасалмаса, қайтадан крещение жасау қажет емес» деді. Кейбір жағдайларда бастапқы крещение дұрыс болған-болмағанын анықтау қиын болуы мүмкін; егер күмән болса, шартты крещение «Егер сіз әлі крещение алмаған болсаңыз, мен сізді крещениелеймін» деген формуламен жүргізіледі. Католик шіркеуі әдетте Шығыс православие, Мәсіхшілер, Конгрегациялық, Англикан, Лютеран, Ескі Католик, Польша Ұлттық Католик, Реформатор, Баптист, Ағайындық, Методист, Пресвитериан, Вальденс және Біріккен Протестант дінбаушылықтарының крещениесін жарамды деп мойындайды; осы дәстүрлердің өкілдері Католик шіркеуіне растау арқылы қабылданады. Католик шіркеуіне қабылдануды қалаған меннониттер, Пентикостал және адвентистердің кейбір өкілдері осы діндердегі құрметті қасиеттердің жарамдылығына байланысты шартты крещениеден өтуі мүмкін. Реформатор шіркеулері Тринитарлық формула қолданылатын басқа шіркеулермен қатар Католик шіркеуінде орындалатын крещениелерді де жарамды деп мойындайды. Шығыс православие шіркеуінде басқа дінбаушылықтардан келгендерге қатысты практика біркелкі емес. Алайда, әдетте, Киелі Үштік атынан орындалатын крещениелер Православ христиан шіркеуімен қабылданады; Шығыс Православ, Рим-католик, Лютеран, Ескі Католик, Моравия, Англикан, Методист, Реформатор, Пресвитериан, Ағайындық, Құдайдың Ассамблеясы немесе Баптист дәстүрлерінің өкілдері Шығыс Православ шіркеуіне миропомазание арқылы қабылдануы мүмкін. Егер адам крещение алмаса, ол православие шіркеуіне кіру үшін Киелі Үштік атынан крещение алуы керек. Егер ол басқа христиан дінінде (православтық христиандықтан басқа) крещение алған болса, оның бұрынғы крещениесі миропомазание арқылы немесе сирек жағдайларда, сенімін білдіру арқылы кері күшпен жарамды деп есептеледі, егер крещение Киелі Үштік (Ата, Ұл және Киелі Рух) атынан жасалған болса. Нақты процедура жергілікті канонға байланысты және кейбір дау-дамайлардың тақырыбы болып табылады. Шығыс православие шіркеулері Шығыс православие қауымындағы крещениелердің жарамдылығын мойындайды. Кейбіреулері католиктердің крещениесін де мойындайды. Тринитарлық формуласыз орындалған кез келген крещение жарамсыз деп есептеледі. Католик шіркеуінің пікірінше, барлық православие шіркеулерінің, Англикандық және Лютерандық шіркеулерінің крещениесі, сондай-ақ Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілері шіркеуінің крещениесі жарамсыз. Бұл туралы ресми мәлімдемемен бірге жарияланған мақалада осы шешімнің себептері келтірілді, олардың қорытындысы мынадай: «Католик шіркеуінің крещениесі мен Иса Мәсіх шіркеуінің крещениесі Ата, Ұл және Киелі Рухқа сену және крещение оның атынан жүргізілетін және оны белгілеген Мәсіхпен қарым-қатынас тұрғысынан мүлдем өзгеше». Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілері шіркеуі крещение рәсімін орындауға тиісті билігі бар адам жүргізуі керек екенін қатаң түрде талап етеді; сондықтан шіркеу басқа шіркеулердің крещениесін тиімді деп танымайды. Куәгерлер 1914 жылдан кейін орындалған кез келген крещениеді жарамсыз деп санайды, өйткені олар қазір Мәсіхтің жалғыз нағыз шіркеуі екеніне және «Христиандық әлемінің» қалған бөлігі жалған дін екеніне сенеді.

Мәсіх шіркеулері

Мәсіх шіркеулерінде шомылдыру рәсімі тек толық денемен суға батыру арқылы жасалады, бұл грек тіліндегі baptizo сөзіне негізделген, ол суға салу, батыру, толық жабу немесе суға түсіру дегенді білдіреді. Суға батыру, Исаның өлімі, жерленуі және қайта тірілуіне басқа шомылдыру түрлерінен гөрі жақын деп есептеледі. Мәсіх шіркеулері тарихи тұрғыдан, жаңару қозғалысының түрлі бағыттары арасында шомылдыру рәсіміне қатысты ең консервативті көзқарасқа ие болды, шомылдыруды толық батыру арқылы жасалғанды жаңа өмірге өтудің қажетті шарты деп түсінді. Басты дау-дамай шомылдырудың маңыздылығын дұрыс түсінудің оның жарамдылығы үшін қаншалықты маңызды екендігіне байланысты болды. Дегенмен, Мәсіх шіркеулерінің мүшелері бұған келіспейді, себебі сенім мен тәубе қажет, ал күнәлардың кешірілуі Құдайдың рақымы арқылы Мәсіхтің қанымен болады, сондықтан шомылдыру өздігінен құтқарушы рәсім емес. Олар Киелі кітапта Петірдің Нұхтың заманындағы су тасқынымен шомылдыруды салыстырып, «сол сияқты шомылдыру да енді бізді құтқарады» деген сөздерін келтіреді, бірақ одан әрі «бірақ бұл дененің кірлерін кетіру емес, жақсы ар-ұжданның Құдайға ұсынылуы» (Бірінші Петір 3:21) деп түсіндіреді. Мәсіх шіркеулерінің бір авторы сенім мен шомылдырудың арақатынасын былай сипаттайды: «Сенім – адамның Құдайдың баласы болуының себебі; шомылдыру – адам Мәсіхке қосылып, осылайша Құдайдың баласы болатын уақыт» (автордың баса назары). Шомылдырудан кейін адам Киелі Рухты қабылдап, шіркеудің мүшесі болады. Лютерандық теологияда шомылдыру заңға бағыну үшін жасалған іс емес, керісінше, «суға жабысып» тұратын сенім арқылы қабылданатын Құдайдың ісі ретінде қарастырылады.

Моравиялық

Моравия шіркеуі крещение таңба және кепілдік екенін үйретеді, сондай-ақ үш түрлі крещение әдісінің жарамды екенін мойындайды: суға батыру, шашырату және құю.

Реформацияланған протестантизм

Реформацияланған шомылдыру теологиясында шомылдыру – Құдайдың шомылған адамға Мәсіхпен және оның барлық игіліктерімен бірігуді ұсынуы ретінде қарастырылады. Бұл ұсыныс, тіпті шомылған адам сеніммен қабылдамаса да, күшінде деп есептеледі. Реформацияланған теологтар Киелі Рух шомылдыру рәсімінде белгіленген уәделерді іске асырады деп санайды. Реформацияланған дәстүрдің көп бөлігі шомылдырудың тіпті сенімге қабілетсіз нәрестелерде де, кейін жеміс беретін сенімді іске асыру арқылы қайта жаңғыртуды іске асырады деп есептейді. Шомылдыру сондай-ақ адамды көрінетін шіркеуге және ізгілік келісіміне енгізеді. Шомылдыру Ескі Жасылда ізгілік келісіміне кірісу рәсімі саналған сүндеттеудің орнына қойылған деп қарастырылады. Реформацияланған христиандар шомылдыруды дұрыс орындау үшін суға батыру міндетті емес, бірақ су құю немесе шашырату да қабылданды дейді. Реформацияланған шіркеулерде шомылдыру рәсімін жүргізуге тек қана дін қызметкерлеріне рұқсат беріледі, ал шұғыл жағдайда шомылдыруға рұқсат жоқ, бірақ дін қызметкері емес адамдар орындаған шомылдырулар әдетте жарамды деп есептеледі. Реформацияланған шіркеулер Рим-католик шіркеуінің шомылдыру рәсімдерін қабылдамаса да, олармен орындалған шомылдырулардың жарамдылығын мойындайды және қайта шомылдыру жасамайды.

Біріккен протестанттар

Біріккен протестанттық шіркеулерде, мысалы, Канада Біріккен шіркеуі, Солтүстік Үндістан шіркеуі, Пәкістан шіркеуі, Оңтүстік Үндістан шіркеуі, Нидерланды протестанттық шіркеуі, Австралиядағы Біріккен шіркеу және Жапониядағы Мәсіхтің Біріккен шіркеуі, крещение – қасиетті тағылым.

Шығыс православие

Шығыс православиесінде шомылдыру қасиетті құрметті рәсім және құпия саналады, ол ескі, күнәлі жандарды жаңа, таза жандарға айналдырады. Бұл рәсімде бұрынғы өмір, күнәлар мен жасалған қателердің бәрі жойылып, жаңа бет ашылады. Грек және орыс православие дәстүрлерінде шомылдыру арқылы адамның Мәсіхтің денесіне қосылып, Православие шіркеуінің толық құрметті мүшесі болатыны үйретіледі. Қызмет барысында православие дін қызметкері суды баталайды. Кетехумен (шомылдырылатын адам) үш рет суға толық батырылады, бұл – Мәсіхтің айқышқа шегеленіп, жерленуімен бірге «ескі адамның» өлімі және оның қайта тірілуі арқылы Мәсіхте жаңа өмірге қайта тууы саналады. Рәсімнен кейін жаңа есім беріледі, ол адамның ресми аты болады. Православие отбасыларындағы нәрестелер көбінесе туғаннан кейін көп ұзамай шомылдырылады. Православиеге жасы үлкен адамдар көбінесе ресми түрде шомылдырылады, бірақ кейде ерекшеліктер жасалады. Басқа діннен Православиеге ауысқандар әдетте Рим-католик шіркеуінде бекіту деп аталатын Миросоздау рәсімінен өтеді. Дұрыс және жалпы алғанда, Шомылдыру құпиясын епископтар мен дін қызметкерлері орындайды, бірақ төтенше жағдайларда кез келген православиелік шомылдыру рәсімін жасай алады.

Фримасондық

Француз революциясынан кейін Францияда Рим-католик шіркеуі мен масондықтар арасындағы қарым-қатынастың шиеленісуіне байланысты, француз масондары шіркеудің рәсімдерін, оның ішінде крещение рәсімін ауыстыру үшін жаңа рәсімдер жасады. Критиен Гийом Рибестальдың 1826 жылы Страсбургте жарық көрген "Rituel Maçonnique pour tous les Rites" (Барлық ғибраттарға арналған масондық ғибрат) атты кітабында осындай крещение рәсімінің мысалы келтірілген. Луизиана және Висконсин лождалары 1859 жылы крещение рәсімін өткізді, бірақ бұл іс-әрекеттердің үлкен лождалары тарапынан айыпталып, кеңінен сынға ұшырады. 1865 жылы Альберт Пайк Нью-Йорк қаласында масондық крещение рәсімін ашық түрде орындады. Бұл рәсімді көптеген американдық масондар, оның ішінде Альберт Маккей де күдікпен қарсы алды. 1884 жылы Чарльз Т. МакКленчан масондық крещение рәсімін жариялады.

Квакерлер

Квакерлер (Діндік Достар Қоғамының мүшелері) балаларды да, ересектерді де сумен шомылдыруға сенбейді, олар діни өміріндегі сыртқы қағидалардың барлық түрлерін қабылдамайды. Роберт Барклейдің "Нағыз христиан дінінің қорғаны" (17 ғасырдағы квакерлер теологиясының тарихи түсіндірмесі) кітабында квакерлердің сумен шомылдыруға қарсылығы былай түсіндіріледі:

«Мен сіздерді өкініш үшін сумен шомылдырамын; бірақ меннен кейін келетін, менден күшті, мен оның аяқ киімін тағуға лайық емеспін; ол сіздерді Киелі Рухпен және отпен шомылдырады». Мұнда Жохан екі түрлі шомылдыру мен екі түрлі шомылдыруды айтады – бірі сумен, екіншісі Рухпен. Біріншісін ол, екіншісін Мәсіх қызмет етті. Біріншісімен шомылдырылғандар екіншісімен шомылдырылмады. «Мен сіздерді шомылдырамын, бірақ ол сіздерді шомылдырады». Олар қазіргі уақытта сумен шомылдырылған болса да, олар әлі Мәсіхтің шомылдыруынан өте қойған жоқ, оны өтуі керек еді. Роберт Барклей, 1678

Барклей сумен шомылдыру Мәсіх заманына дейін ғана болған нәрсе деп сақтады, бірақ қазір адамдар Мәсіхтің рухымен іштен шомылдырылады, сондықтан сумен шомылдырудың сыртқы қағидасына мұқтаждық жоқ, квакерлер оны мағынасыз деп есептейді.

Құтқару армиясы

Құтқарылу Армиясы су шомылдыруды немесе басқа да сыртқы қасиетті амалдарды жасамайды. Құтқарылу Армиясын құрған Уильям Бут және Кэтрин Бут көптеген христиандар рухани инаяттың өзіне емес, оның сыртқы белгілеріне тәуелді болып қалғанына сенді. Олардың пікірінше, маңыздысы – рухани инаяттың өзі. Дегенмен, Құтқарылу Армиясы шомылдыруды жасамайды, бірақ басқа христиан діндеріндегі шомылдыруға қарсы емес.

Гипердиспенсационализм

Кейбір христиандар "Гипердиспенсационалистер" (Аян ортасындағы диспенсационализм) деп аталады, олар Пауылдың хаттарын ғана бүгінгі шіркеу үшін тікелей қолдануға болатын нәрсе деп қабылдайды. Олар суға шомылдыру рәсімін шіркеудің қадірлі дәстүрі ретінде қабылдамайды, себебі Пауыл, Құдайдың ұлттарға жіберген елшісі болғанымен, шомылдыру рәсімін жасауға жіберілмеген. Иеміздің соңғы кешкі асы (есгерімі) қабылдамайтын ультрадиспенсационалистер (Аян 28 диспенсационализм) сондай-ақ шомылдыру рәсімін жасамайды, өйткені олар түрме хаттарында табылмайды. Екі ағым да суға шомылдыру рәсімінің ізраилдің ескі келісімінде жарамды болғанын мойындайды. Гипердиспенсационалистер сонымен қатар Петірдің жариялаған жақсы хабары Пауылдың жариялаған жақсы хабарынан өзгеше болғанын үйретеді. Гипердиспенсационалистер былай мәлімдейді: Ұлы тапсырма және оған байланысты шомылдыру рәсімі алғашқы еврей сенушілеріне арналған, бірақ Аян ортасындағы немесе одан кейінгі жұрттан келген сенушілерге емес. Аян 2:36–38-дегі шомылдыру рәсімі – Петірдің ізраилді Мәсіхтің өліміне қатысқандары үшін тәубе етуге шақыруы, Пауылдың кейіннен ашқан күнәнің кешірілуі туралы жақсы хабар емес. Осы көзқарас бойынша, Аян кітабының басында кездесетін суға шомылдыру рәсімі қазір бір шомылдыру рәсімімен алмастырылған. Кейбіреулер Жақияның Мәсіхтің Киелі Рухпен шомылдыру туралы болжамы мен Киелі Рухтың сенушіні Мәсіхтің денесіне шомылдыруы арасында айырма жасайды; соңғысы бүгінгі күнгі жалғыз шомылдыру рәсімі болып табылады. Бүгінгі күнгі жалғыз шомылдыру рәсімі – Мәсіхтің денесі шіркеуіне сенушінің "Киелі Рухпен шомылдыруы" екені айтылады. Бұл топтың көптеген өкілдері Жақияның уәде етілген отпен шомылдыруы әлі күтіліп отырғанын, яғни дүниенің отпен қырылуын білдіреді деп санайды. Басқа гипердиспенсационалистер шомылдыру рәсімінің Аян ортасына дейін қажет болғанын мойындайды.

Дебаптизм

Көптеген христиан шіркеулері шомылдыруды өмір бойында бір рет болатын, қайталанбайтын оқиға деп қарастырады. Олар шомылдырылған адамдар, тіпті христиан дінінен бас тартып, басқа дінге өткен немесе діннен толығымен бас тартқан жағдайда да, шомылдырылған күйінде қала береді деп санайды. Алайда, кейбір ұйымдар мен жеке адамдар дебаптизм жасауды тәжірибе етіп жүр.

Салыстырмалы қорытынды

Төменде әртүрлі христиан конфессиялары арасында крещение рәсімінің салыстырмалы қысқаша сипаттамасы берілген. (Бұл бөлімде конфессиялардың толық тізімі берілмеген, сондықтан ол "сенушілердің крещениесін" жүзеге асыратын шіркеулердің тек бір бөлігін ғана атайды.) Крещение рухани өмірді жаңаруға / беруге арналған Стандартты анабаптист Крещение анабаптист шіркеулерінің көпшілігі үшін (анабаптист қайта крещение дегенді білдіреді) христиандық сенімге маңызды, бірақ құтқарылуға емес. Бұл қағида болып табылады. Дәстүрлі түрде құю немесе шашырату, 18 ғасырдан бастап батыру және суға батыру. Жоқ, жоқ. Мәсіхке сенім крещениеден бұрын және кейін болады деп есептеледі. Үштік англикандық "Крещение - бұл тек мойындау белгісі ғана емес, сонымен қатар басқалардан айырмашылығын білдіретін белгі, ол арқылы христиан еркектерін крещениеден өтпегендерден ажыратуға болады, сонымен қатар бұл жаңа туудың белгісі, бұл арқылы, құрал ретінде, крещениеді дұрыс қабылдағандар шіркеуге сіңіп алынады; күнәларды кешіру және Киелі Рух арқылы Құдайдың балалары болу уәдесі, көрінеді бекітіледі және мөрленеді; Құдайға дұға ету арқылы сенім нығаяды және Рақым көбейеді". Крещение ересектер үшін Әке, Ұл және Киелі Рухтың атынан орындалатын рәсім. Бұл Мәсіхтің ілімдерін жауапкершілікпен және қуанышпен орындауға деген міндеттеме. Тек суға батыру Жоқ Иә Үштік Кальварий капелласы Крещение құтқарылу үшін қажетті деп қарамайды, керісінше ішкі өзгерістердің сыртқы белгісі ретінде таниды. Бұл тек қана егер біреу шынайы жақсы хабарды крещениеден өтпес бұрын сенсе ғана тиімді. Сенімсіз дереккөз: күні=2009 жылғы наурыз Крещение сыртқы символ болып табылады сенушінің ішкі өзгерісі: ол ескі, күнәлі өмірге өлімді білдіреді және христиан ретінде жаңа өмірдің басталуын білдіреді, сенушінің өкінуімен аяқталады, сондықтан ол Құдайдан кешірімге ие болады, ол өкінген адамдарды кешіреді. Адам бір рет ғана крещениеден өтсе де, сенуші крещение қағидаларына сәйкес өмір сүруі керек (яғни, күнәға өлім және Исаны іздейтін жаңа өмір). Тек суға батыру сенімсіз дереккөз: күні=2009 жылғы наурыз Мәсіхтің шіркеулері тарихи түрде Реставрация қозғалысының әртүрлі тармақтары арасында крещение туралы ең консервативті ұстанымға ие болған жоқ, крещениеді конверсияның қажетті бөлігі ретінде түсіну. Суға шомылдыру рәсімінен өту арқылы адам Мәсіхтің шәкірті екендігін көрсетеді және Мәсіхпен бірге жаңа өмірге өтуін атап өтеді. Бір сөзбен айтқанда, бұл ішкі өзгерістің сыртқы белгісі. Суға батыру Жоқ Үштік қауымдық шіркеулер Құтқарылу үшін қажет емес, керісінше Мәсіхтің ізбасарлары ретінде белгі. Бұл Мәсіхке мойынсұну, яғни Құдайдың рақымымен құтқарылуды қабылдап, содан кейін Мәсіхке мойынсұну. Крещение мәнісі: Құдайдың кешірімі арқылы жаны тазартылады. Тек суға батыру Жоқ Иә Мәсіхтің үштік шәкірттері Крещение Мәсіхтің өлімі, жерленуі және қайта тірілуінің символы болып табылады. Бұл сондай-ақ жаңа туылғанды, күнәдан тазартылғанды, Құдайдың рақымына жауап бергенді және сенім қауымына қабылданғанды білдіреді. Көбінесе суға батыру; басқалары құю. Шәкірттердің көпшілігі Жаңа Келісімде сенушілердің крещениесі және суға батыру рәсімдері қолданылған деп санайды. Жоқ Иә Үштік Шығыс православие шіркеуі Крещение құтқарылу тәжірибесінің бастауыш бөлігі және күнәлардың кешірілуі және нақты табиғаттан тыс өзгеру. Суға батыру Иә Иә Үштік евангелистік еркін шіркеу Жеке адамның Құдайдың рақымына деген ішкі сенімінің сыртқы көрінісі. Тек суға батыру Жоқ Жоқ Үштік Төртбұрышты Ізгі хабар шіркеуі Крещение Мәсіхтің Құтқарушы және Патша ретінде рөлін атқаруға деген қоғамдық міндеттеме. Тек суға батыру Жоқ Иә Үштік Ехоба куәгерлері Крещение бүкіл крещение рәсімінің бөлігі ретінде құтқарылу үшін қажет: Исаның бұйрығына мойынсұнушылық білдіру ретінде (Маттай 28:19-20), Иса Мәсіхтің төлем құрбандығына құтқарушы сенімнің қоғамдық рәмісі ретінде (Римдіктерге 10:10), өлі істерден өкіну және адамның өмірін Ехобаға бағыштау белгісі ретінде. Алайда крещение өзі құтқарылуға кепілдік бермейді. Тек суға батыру; крещениеден өтушілердің көбісі аудандық және аудандық конгресте крещениеден өтеді. Жоқ Жоқ Әке (Ехоба), Ұл (Иса Мәсіх) және Киелі Рух атынан. Ехоба куәгерлері үштікке сенбейді, бірақ Ехобаны Бақытты Құдай деп санайды; Исаны Құдайдың бірінші туған ұлы, Ехобадан кейін екінші, қазір Құдайдың Мессиандық Патшалығының жабылған патшасы ретінде билейді; және Киелі Рухты Құдайдың белсенді күші немесе Құдайдың нәрселерді орындауына себеп болатын күш ретінде санайды. Лютерандар Шіркеуге кірудің қасиетті рәсімі, арқылы адам күнәларды кешіру және мәңгілік құтқарылуға ие болады. Шашырату, құю немесе батыру Иә Шашырату, құю немесе батыру Иә Иә, бірақ өкінуге және Мәсіхті құтқарушы ретінде қабылдауға байланысты. Үштік Метрополитандық қауымдық шіркеу Крещение құлшылық тәртібінде орындалады. Шашырату, құю немесе батыру Иә Иә Үштік Моравия шіркеуі Адам Иса Мәсіхтің қаны арқылы Құдайдың өсиеті арқылы күнәларды кешіру және қабылдау уәдесін алады. Шашырату, құю немесе батыру Иә Иә Үштік Назарейлер Крещение Мәсіх Исаны құтқарушы ретінде қабылдауды және оған адал және қасиетті түрде бағынуға дайындықты білдіреді. Шашырату, құю немесе батыру Иә Иә Үштік Бірлік пентекостшылдар Құтқарылу үшін қажет, өйткені ол рухани жаңа тууды жеткізеді. Крещение Иса және Апостолдар бағыттап, орнатқан қағида. Суға батыру. Сондай-ақ Киелі Рухпен крещение қажеттігіне назар аудару (Елшілердің істері 2:38; 8:14-17, 35-38). Жоқ Өзгеріп тұрады Үштік Реформат (пресвитериан шіркеулерін қосады) Қасиетті рәсім және рақымның құралы. Күнәларды кешірудің, жаңарудың, көрінетін шіркеуге қабылдаудың және рақым келісімінің белгісі және мөрі. Бұл ішкі рақымның сыртқы белгісі. Шашырату, құю, батыру немесе суға батыру Үштік Квакерлер (Діни достар қоғамы) Бұл енді орындалмауы керек сыртқы символ – (жоқ): сумен крещениеге сенбейді, тек Киелі Рухпен басшылыққа алынатын өмір салтындағы адам рухының үздіксіз тазаруына ғана сенеді. Иә Иә, Католик шіркеуінің катехизимінде (CCC 1265) түсіндірілгендей Крещение барлық күнәлардан ғана емес, сонымен қатар жаңа туғанды "жаңа жаратылысқа" айналдырады, Құдайдың қабылданған ұлы, Киелі Рухтың ғибадатханасына айналады (2 Кор 5:17; 2 Пет 1:4; ср. Гал 4:5-7), Мәсіхтің мүшесі және оның мұрагері (ср. 1 Кор 6:15; 12:27; Рим 8:17). Үштік Жетінші күнді адвентистер Құтқарылуға қажеттілік ретінде айтылмаған, бірақ шіркеу мүшесі болуға қажеттілік, бірақ шіркеуге мүше емес адамдар да қабылданады. Бұл күнәға өлімді және Иса Мәсіхте жаңа тууды символдайды. "Бұл Құдайдың отбасысына қосылуды бекітеді және адамды қызметке дайындайды". Жоқ Жоқ Үштік Біріккен шіркеу (Евангелиялық және реформаттық шіркеулер және конгрегациялық христиандық шіркеулер) Екі қасиетті рәсімнің бірі. Крещение Құдайдың ішкі рақымының сыртқы белгісі. Бұл жергілікті қауымдастыққа мүше болу үшін қажет болуы мүмкін. Алайда, бұл нәрестелер мен ересектер үшін де кең таралған тәжірибе. Шашырату, құю, батыру немесе суға батыру. Иә Жоқ Үштік Біріккен Құдай шіркеуі Крещениеден өтуші сенушіге қолды қойып дұға ету арқылы H...

Нысандарды шомылдыру рәсімінен өткізу

"Баптизм" немесе "крещение" сөзі кейде белгілі бір заттарды қолдануға арнап атау немесе пайдалануға беру рәсімін сипаттау үшін қолданылады.

Қайықтар мен кемелер

Кемелерді шомылдыру: крест жорықтары дәуірінен бері кемелерге арналған рәсімдерде бата беру болған. Пастор Құдайдан кемені және оның бортындағыларды қорғауын тілейді. Әдетте, кеме қасиетті сумен шашыратылады.

Қуыршақтар

"Құбыжықтарды суға батыру": құбыжықтарды суға батыру дәстүрі бір кезде Ұлыбританияның, әсіресе Корнуолл аймағында кең таралған, және соңғы жылдары қайта жаңғыртылды.

Басқа да кірісу рәсімдері

Көптеген мәдениеттерде суды пайдалана отырып немесе пайдаланбастан бастамалау рәсімдері болған немесе бар, мысалы, ежелгі египеттік, еврей/яһуди, вавилондық, майя және скандинавиялық мәдениеттер. Қазіргі жапондық Миямаири дәстүрі – су қолданбайтын дәл осындай рәсім. Кейбір жағдайларда мұндай деректер қазіргі кездегі практика емес, археологиялық және сипаттамалық мәліметтер түрінде сақталған.

Гностикалық католицизм мен Телема

Ecclesia Gnostica Catholica, немесе Гностикалық католик шіркеуі (Ordo Templi Orientis діни ұйымының бөлімі), кем дегенде 11 жасқа толған кез келген адамға крещение рәсімін өткізеді.

Мандейлердің шомылдыру рәсімі

Мандаистер Жақияны (Иоанн Креститель) құрметтейді және тазару үшін, бастау үшін емес, жиі шомылдыру (масбута) рәсімін жасайды. Шомылдыруды алғаш болып олар жасаған болуы мүмкін. Мандаистер жексенбі күндері (Хабшаба) киелі ақ халат (раста) киіп шомылдырылады. Мандаистер үшін шомылдыру рәсіміне суға үш рет толық батыру, маңдайға үш рет сумен белгі салу және үш рет су ішу кіреді. Кейін дін қызметкері (раби) шомылдырылған адамның сақинасын, ол мирт ағашынан жасалған, алып, оның маңайына қояды. Бұдан соң дін қызметкерімен қолдасу (кушта, "ақиқат қолы") болады. Соңғы бата дін қызметкерінің оң қолын шомылдырылған адамның басына қоюымен аяқталады.

Сетянның шомылдыру рәсімі

Сеттің шомылдыру рәсімі Бес Мөр деп аталады, онда жаңа кіріскен ағын суға бес рет батырылады.

Езидтердің шомылдыру рәсімі

Езидтердің шомылдыру рәсімі мор кирин (сөзбе-сөз: "мөр басу") деп аталады. Дәстүр бойынша, езид балалары Лалиштағы Кания Сипи ("Ақ бұлақ") суымен туғаннан кейін шомылдырылады. Рәсімнің өзі үш рет бұлақтан әкелінген қасиетті суды баланың басына құюдан тұрады.

Исламның вуду практикасы

Көптеген ислам ғалымдары, Шейх Бава Мухайаддин сияқты, исламдағы вуду амалын крещениеге (шомылуға) теңеген. Вуду – мұсылмандардың діни ласынан діни тазалыққа өту амалы. Салатка (намазға) және Құранның физикалық нұсқасын ұстауға діни тазалық қажет, сондықтан вуду көбінесе намаздан бұрын жасалады. Дегенмен, егер дәретханаға бару сияқты діни тазалық бұзылмаса, вудуды қайталамай, бірнеше намаз оқуға болады. Тағы бір ұқсас тазару амалы – ғұсұл, ол адамды үлкен діни ластан (жанабадан) кіші діни ластандыруға жеткізеді, содан кейін вуду арқылы тазартады. Егер адам жанаба күйінде болса, намаз оқығысы келсе, ғұсұл да, вуду да қажет. Исламда түпкі күнә болмаса да, вуду күнәларды кетіруге кеңінен сеніледі. Сахих хадисте Мұхаммед (с.ғ.с.): «Адам намаз оқу ниетімен дәрет алып, қолдарын жуғанда, оның қолының күнәлары бірінші тамшымен бірге түсіп кетеді. Аузы мен мұрнын шайып, жуғанда, тілі мен ерінінің күнәлары бірінші тамшымен бірге түсіп кетеді. Бетін жуғанда, есту және көру мүшелерінің күнәлары бірінші тамшымен бірге түсіп кетеді. Жынындарын және аяқтарын жуғанда, ол анасынан туған күні сияқты барлық күнә мен жамандықтан тазара. Егер ол (намазға) тұрса, Аллаһ оның дәрежесін бір сатыға көтереді. Егер ол отырса, тыныштықта отырады», – деген.

Ядав қауымында шомылдыру рәсімінен өту

Индуизм дініндегі ядав қауымының адамдары қадімгі шомылу рәсімін орындайды, оны Карах Пуджан деп атайды. Осы рәсімде шомылуға дайындалып жатқан адам қайнаған сүтке шомылады. Жаңа туған сәби де осы процеске қатысады, оны қайнаған сүтке шомытып, кейін гүлдермен безендіреді.