Кіріспе

Зоке - Мексиканың жергілікті халқы, олар Микске туысқан. Олар әр түрлі тілдерде сөйлейді, оларды зоке деп те атайды, оның бірнеше саласы мен диалектілері бар. 2000 жылғы санақ бойынша Зокеде 41,609 адам тұрады. Олар негізінен Чиапас штатының солтүстік секторында, негізінен Аматан, Копаинала, Чапультенанго, Франсиско Леон, Икшуатан, Икстакомитан, Житотол, Окотепек, Остуакан, Пантепек, Район, Тотолапа, Тапилула, Текатан, Акала, Бланка роза және Окозокоаутла муниципалитеттерінде және қалаларында тұрады. Олар сондай-ақ Техуантепек аралының солтүстік бөлігінде, Оахака штатында, соның ішінде Селва-Зокеде тұрады. Испан дәуірінен бұрын зокилер бүкіл Чиапас, Техуантепек аралығы мен Табаско штатының кейбір жерлерінде өмір сүрген. Олар ольмектердің ұрпақтары болуы мүмкін. Олардың кейінгі мексикалықтармен жақсы әлеуметтік және сауда қатынастары болды, бұл олардың Чиапас мәдениетінің экономикалық өркендеуіне ықпал етті. 1494 жылы Ахуицотл тұсында ацтектер оларды басып алып, жеңіп, оларға алым-салық төлеуге мәжбүр етті. 1523 жылы Луис Мариннің басшылығымен испандықтар зок жерлерін жаулап алды. Олар испандықтардың арасында бөлініп, көп жұмыс істеуге және көп салық төлеуге мәжбүр болды. Аурулар, қанаушылық және олардың өмір сүру жағдайының нашарлауы олардың санының айтарлықтай азаюына себеп болды. Мексика тәуелсіздігіне қол жеткізгеннен кейін, зокелердің жағдайы жақсармады, өйткені оларды метисолар мен криоллолар иемденуді жалғастырды. 1922 жылы оларға ежидо (жалпы жерлер) берілгенде ғана олардың өмір сүру жағдайы жақсарды.

Колонияға дейінгі кезең

Испан дәуірінен бұрын зокелер бүкіл Чиапас жерінде, Техуантепек аралы мен Табаско штатының кейбір жерлерінде өмір сүрген.

Колониялық кезең

1494 жылы Ахуицотлдың тұсында зоктер ацтектерге басып кірді және жеңілді, содан кейін оларға алым-салық төлеуге мәжбүр болды. 1523 жылы Луис Мариннің басшылығымен испандықтар зок жерлерін жаулап алды. Зокелер қоныс аударушылар арасында бөлініп, олар мәжбүрлі еңбекке түсіп, жоғары алым-салық төлеуге мәжбүр болды. Аурулар, қанаушылық және олардың өмір сүруінің аянышты жағдайлары олардың санының айтарлықтай азаюына ықпал етті.

Қазіргі заманғы мәдениет

Ақ жиекті қара қыш бұйымдар зоке халқына тән. Зоке дәстүрлі киімін тек әйелдер ғана киеді және арнайы жағдайларда. Кейбір ескірген ер адамдар ақ мақтадан жасалған көйлек киеді. Әйелдер әдетте қысқа жеңді ақ блузка киеді, оның мойындысы ашық, түрлі түсті, ұзын, түрлі түсті. Соңғы кездері олар түрлі түсті, тізеге дейін ұзын, ақ түсті, қайырылған көйлек киеді. Жақында ғана үйленген әйелдер ыстық жерде жұмыс істегенде денесінің жоғарғы бөлігін шешіп алуы әдет болған. Жас ұрпақ әйелдері көкіректерін ашудан тартыншақ. Олардың үйлері негізінен төртбұрышты, бір немесе екі бөлмелі. Әдетте үйдің қабырғалары кірпіштен, яғни саздан, қапталып, іші мен сырты ақтайтын. Соңғы уақытта үйлер бетон блоктармен, цементпен төселіп, тасқыр темірден шатылып салынған. Ашхана әдетте негізгі үйден бөлек құрылым болып табылады. Басқа топтардағыдай, олардың негізгі экономикалық қызметі - ауыл шаруашылығы. Егіннің өнімі жер бедерінің географиясына байланысты әр түрлі болады. Олар көбінесе жүгері, бұршақ, чили және құмшекер өсіреді. Олардың коммерциялық өнімі - кофе, какао, қалемпир, банан, мамей, кондитерлік сорпа және гуава. Топырақ сапасы нашар, сондықтан өнім аз. Олар тамақпен қамтамасыз ету үшін шошқа мен үй құстарын аз мөлшерде өсіреді. Сонымен қатар, зокилер құрылыс саласында да жұмыс істейді.