Кіріспе
Жоғары басшы лауазымы Компания хатшысы - ұйымдарды корпоративтік басқарудағы жоғары лауазым, ол заңдық және нормативтік талаптардың сақталуын қамтамасыз етуде маңызды рөл атқарады. Бұл позиция корпорациялардың тиімді жұмыс істеуіне, әсіресе жалпы құқық юрисдикцияларында, маңызды. Компания хатшысы сәйкестікті сақтаушы, директорлар кеңесі мен басқа да мүдделі тараптар арасындағы қарым-қатынасты жеңілдетуші және корпоративтік деректерді сақтаушы ретінде қызмет етеді. Атауына қарамастан, бұл қызмет кеңсе немесе хатшы емес. Компания хатшысы ұйымның тиісті заңнама мен ережелерді сақтағанын қамтамасыз етеді және басқарма мүшелерін олардың заңды міндеттері туралы хабардар етеді. Көптеген елдерде жеке компаниялар заң бойынша бір адамды компания хатшысы етіп тағайындауға міндетті, ал бұл адам басшы кеңесінің аға мүшесі немесе жоғары басшы құрамның мүшесі болады.
A Company secretary is a senior position in the corporate governance of organizations, playing a crucial role in ensuring adherence to statutory and regulatory requirements. This position is integral to the efficient functioning of corporations, particularly in common law jurisdictions. The Company Secretary serves as a guardian of compliance, a facilitator of communication between the board of directors and other stakeholders, and a custodian of corporate records. Despite the name, the role is not clerical or secretarial. The company secretary ensures that an organisation complies with relevant legislation and regulation, and keeps board members informed of their legal responsibilities. In many countries, private companies are required by law to appoint one person as a company secretary, and this person will either be a senior board member or a member of the senior management team.
Рөлдер мен міндеттер
Барлық секторлардағы компания хатшылары жоғары деңгейдегі жауапкершілікке ие, соның ішінде басқару құрылымдары мен тетіктері, ұйымның нормативтік ортасындағы корпоративтік мінез-құлық, басқарма, акционерлер мен сенімгерлер жиналыстары, заңдық, нормативтік және тізімге енгізу талаптарының сақталуы, атқарушы емес және сенімгерлерді оқыту және енгізу, реттеуші және сыртқы органдармен байланыс, акционерлерге / сенімгерлерге есептер мен циркулярлар, зейнетақы және қызметкерлердің үлесі сияқты қызметкерлерге берілетін жәрдемақыларды басқару, сақтандыруды басқару және ұйымдастыру, келісімшарттарды келіссөздер, тәуекелдерді басқару, мүлік пен ұйымды басқару және қаржылық есептерді түсіндіру. Компания хатшылары бизнесті жүргізу бойынша кеңестердің негізгі көзі болып табылады және бұл мүдделер қақтығысы туралы заңдық кеңестерден бастап, қаржылық есептер бойынша бухгалтерлік кеңестер арқылы стратегияны әзірлеуге және корпоративтік жоспарлауға дейін барлық нәрсені қамти алады.
Қытай
Қытайда әрбір тіркелген компанияның басқарма хатшысы болуы қажет. 2005 жылғы "Компаниялар туралы" заңның 124-бабына сәйкес, әр биржада тіркелген компанияның директорлар кеңесінің хатшысы болуы тиіс. Басқарма хатшысы жауапкершіліктеріне акционерлер мен директорлар кеңесінің жиналыстарын дайындау, компанияның жазбаларын және акционерлерге ақпарат беру, ақпараттың ашылуымен айналысу және т.б. жатады. Қытайда листингке енгізу ережелері Басқарма хатшысы басқарушылық лауазымға ие екенін анықтайды. Бұл тізімде директорлар кеңесінің хатшысы міндеттері егжей-тегжейлі қарастырылады. "Шағын акционерлік қоғамдардың акцияларын шетелде сату және листингке шығару туралы Мемлекеттік кеңестің арнайы ережелері", "Котировкадағы компанияның жарғыларына басшылық ету", "Шанхай қор биржасының акцияларын листингке шығару ережесі" және "Шэньчжэн қор биржасының акцияларын листингке шығару ережесіне" сәйкес, Басқарма хатшысы жоғары басқару тобы ретінде жіктеледі. Осы ережелерге сәйкес, Қытайдағы директорлар кеңесінің хатшысы басқа көптеген елдердегі компания хатшысымен салыстырмалы.
Үндістан
Үндістанда "Үндістанның компания хатшылары институты" (ICSI) компания хатшыларының мамандығын реттейді. ICSI - 65000-нан астам қауымдасқан мүшелері бар заңдық кәсіби орган. Жарғылық хатшылар төрағалар, бас атқарушылар және атқарушы емес директорлар, сондай-ақ басшылар және компания хатшылары ретінде жұмыс істейді. Кейбір жарғылық хатшылар өз компанияларында корпоративтік хатшылық басшылары / менеджерлері немесе корпоративтік хатшылық директорлары ретінде белгілі.
Малайзия
Малайзияда Компаниялар туралы заң 2016 Малайзияда Chartered Secretary (FCIS/ACIS) біліктілігін беретін жалғыз кәсіби орган - Малайзияның Chartered Secretaries and Administrators (MAICSA) институты, ол Ұлыбританияның Chartered Governance Institute бөлімшесі. Компаниялар туралы 2016 жылғы Заңның 235 (2) бөлімінде көрсетілген біліктіліктерге қоса, компания хатшысы Малайзияның Компаниялар комиссиясы (Suruhanjaya Syarikat Malaysia) берген қолданыстағы практика сертификатына ие болуы керек.
Оңтүстік Африка
Оңтүстік Африка Республикасында барлық мемлекеттік және мемлекеттік компаниялар компания хатшысын тағайындауға міндетті. Компания хатшысы міндеті мен жауапкершілігі 2008 жылғы No 71 компаниялар заңында айқындалған. Қоғамдық қорларда тіркелген компаниялар үшін бұл рөлдер King IV баяндамасында нақтыланды және кеңейтілді. Сонымен қатар, коммерциялық емес компаниялар компаниялар туралы заңның "Жауапкершілікті арттыру және ашықтықты арттыру" ережелерін өз еркімен қабылдады, олар компания хатшысы тағайындауға тиіс, оның рөлі мемлекеттік компаниялар рөліне ұқсас.