Кіріспе

Америкалық гравитациялық физик (1947 жылы туған) дыбыс инженері Роберт М. Уолд (/w//ɔː//l//d/; 29 маусым 1947 жылы Нью-Йоркте туған) - американдық теориялық физик және Чикаго университетінің профессоры. Ол жалпы салыстырмалылық теориясын, қара тесіктерді және кванттық гравитацияны зерттейді және осы тақырыптар бойынша оқулықтар жазды.

Өмірі және білімі

Ол математик және статистик Абрахам Вальдтың ұлы және бас раввин Моше Шмуэль Гласнердің немересі. Уолдтың ата-анасы ол үш жаста болған кезде ұшақ апатынан қайтыс болды. Ол 1968 жылы Колумбия университетінде бакалавр дәрежесін, 1972 жылы Принстон университетінде физика ғылымдарының докторы дәрежесін Джон Арчибальд Уилердің жетекшілігімен алды. Докторлық диссертациясының тақырыбы "Сфералық емес гравитациялық құлдырау және қара тесіктің ерекшелігі" болды.

Еңбек жолы және үлесі

1972 және 1974 жылдар аралығында Роберт Уолд Мэриленд университетінде физика ғылымдарының ғылыми қызметкері болып жұмыс істеді. 1977 жылы Уолд "Ғарыш, уақыт және гравитация: Үлкен жарылыс және қара тесіктер теориясы" атты кең тараған ғылыми кітап жариялады, онда Альберт Эйнштейннің жалпы салыстырмалылық теориясы және оның космология мен астрофизикаға әсері түсіндірілді. Сондай-ақ, кітапта сол кезде жүргізіліп жатқан гравитациялық құлдырау және қара тесіктер туралы зерттеулер туралы мәлімет берілген. Бұл кітап Уолдтың 1976 жылдың көктемінде Чикаго университетінде Комптон лекцияларының бір бөлігі ретінде берген лекцияларының сериясынан пайда болды. Комптон лекциялары әр көктем және күз тоқсан сайын өткізіледі, олар жалпы жұртшылыққа физикалық ғылымдардағы елеулі жетістіктерді түсіндіруге арналған. 1984 жылы "Жалпы салыстырмалылық теориясы" атты оқулығын шығарды. Бастапқы аспиранттарға арналған, ол спиндерді, вариациялық принциптерді, бастапқы мәнді қалыптастыруды, (тиісті) гравитациялық толқындарды, сингулярлықтарды, Пенроуз диаграммаларын, Хокинг сәулесін және қара тесіктің термодинамикасын қамтиды. Уолд классикалық механика, кванттық механика, статистикалық механика және электромагнетизм сияқты көптеген тақырыптарды қамтитын бірінші курс курстарын оқытты. Сондай-ақ, ол өзінің мамандығы - жалпы салыстырмалылық теориясы бойынша кіріспе және жоғары деңгейдегі курстар өткізді. Ол 1997 жылы Чикаго университетінің "Студент оқыту сыйлығын" алды. Уолд қара тесіктерді және олардың термодинамикасын, гравитациялық сәулелену реакциясын (немесе өзіндік күшті) зерттейді. Уолд жалпы салыстырмалылық теориясы мен кванттық өріс теориясы бойынша 100 астам ғылыми мақала жариялады, олардың көпшілігі жүздеген кейінгі мақалаларда келтірілген. 1993 жылы ол қара түтіктің оқиға горизонтының ауданына ғана тәуелді болатын қара түтіктің Вальд энтропиясын сипаттады. Ол 1996 жылы Нобель сыйлығының лауреаты, теориялық астрофизик Субрахманян Чандрасекардың құрметіне "Қара тесіктер мен релятивистік жұлдыздар туралы симпозиум" ұйымдастырды. Бұл іс-шараның көрнекті спикерлері Стивен Хокинг, Роджер Пенроуз және Мартин Рис болды. Шараға кіру үшін 100 доллар талап етілсе де, Уолд Чикаго университетінің барлық студенттеріне тегін кіруді қамтамасыз етті. Уолд пен Чандрасекар ешқашан белгілі бір зерттеу жобаларында бірлесіп жұмыс істемегенмен, екеуі жылы қарым-қатынас орнатқан. Уолд 2015 жылдың 27 қазанында Алабама университетінде "Жалпы салыстырмалылық теориясының тұжырымдамасы" атты жалпыға арналған дәріс оқыды. Уолд Чикаго университетінің астрофизик Дэниел Холц басқаратын LIGO тобының мүшесі. Лазерлік интерферометрияның гравитациялық толқындар обсерваториясы 2015 жылы, Эйнштейн олардың бар екенін болжағаннан кейін бір ғасыр өткен соң, гравитациялық толқындарды алғаш рет анықтады.