Кіріспе

Бұрынғы Араль теңізіндегі арал, бұрынғы Барса Келмес аралы (Барсакельмес, , Barsakelmes "қайта оралатын жер" дегенді білдіреді) - бұрынғы арал, Арал теңізіндегі ең үлкен арал. Оның ауданы 1980-ші жылдары 133 км2 болды, бірақ теңіздің тереңдігі аз болған сайын ол тұрақты түрде өсті, 1990 жылдары арал болудан қалды. Оның ең биіктігі 113 м. "Барса Келмес" "қайта оралатын жер" дегенді білдіреді. Бұл аралға осындай атау берілген, өйткені адамдар (немесе адамдар тобы) аралға барып, 2 немесе 3 күн ғана кеткенін ойлап, жылдар немесе тіпті ондаған жылдар өткеннен кейін қайтып келген. Ол Барса Келмес табиғи қорығын қамтиды. Жергілікті тұз кендері болғандықтан, шаң-тозаң мен қатты жел кезінде келушілерге көздерін жабу ұсынылады.

Тарих

Барса Келмесінің алғашқы тіркелген зерттеуі 1848 жылы тамызда географ А. Макшеев пен топограф А. Акишев аралдың топографиялық зерттеуін жасап, оның ландшафтын сипаттады. Жергілікті флора мен фаунаның алғашқы эскиздерін Тарас Шевченко жасаған. 1998 жылы аралдың атымен Ситикус барсакельмес (Sitticus barsakelmes) аталатын секіруші жәндік аталды.

Қалалық аңыз

ХХ ғасырдың екінші жартысында аралда орын алған паранормальды құбылыстар туралы қалалық аңыз қалыптасты. Аңыз 1990-шы жылдардың басында, "Техника молодёжи" ғылыми журналы бұл құбылыстар туралы үлкен мақала жариялаған кезде, олардың басты көзі ретінде жергілікті медицина студенті Сергей Лукьяненконы атап өтті. Ол аралдағы уақыт ағымының өзгеруі мен мүмкін UFO сапарларының қызықты оқиғасын айтып берді, және жергілікті балықшылардың таңғажайып уақыт ауытқуы, жоғалып бара жатқан экспедициялар және басқа да құпиялар туралы хаттары мен әңгімелері болды. Шын мәнінде, бұл қулықты алғаш жасады, содан кейін оны ашып көрсетті Лукьяненко және КЛФ МГУ (KLF = клуба любитлей фантастики, фэнтези жанкүйерлерінің клубы) президенті Григорий Неверов, оның қатысуы бәрі басталды. Әңгіме жүріп, Неверов бүкіл Кеңес Одағындағы әріптестерінен өз аймақтарында паранормальды құбылыстар туралы әңгімелерді еске түсіре ме деп сұрағанда, Алматы КЛФ-ның белсенді мүшесі болған Лукьяненко Барса Келместегі құпия іс-әрекеттер туралы кейбір аңыздарды еске түсіріп, москвалыққа әзіл-сықақ жасауды шешті. Ол уәделердің шығу тегін, жергілікті газеттегі ескі оқиғаны тауып, достарымен бірге балықшылардың хаттары сияқты дәлелдерді ойлап тапты, тіпті батыр Қобыланды батыр туралы қазақ эпосының жергілікті нұсқасын ойлап тапты. Неверов бір мақаланы сатып алып, оны TM редакциясына хабарлап, мақаланы жариялады. Кейіннен Лукьяненко бұл аңызды Неверовқа мойындағаннан кейін, олар анекдотқа себеп болған мақаланың шығу тегін іздеуге тырысты, бірақ оның өзі жергілікті журналисттің әзілі екенін анықтады.