Кіріспе

Құрып кеткен жұмсақ денелі жануарлар туысы

Aysheaia – Канаданың Британдық Колумбиясынан табылған Орта кембрий дәуіріндегі Бурджесс тақтасынан белгілі болған, құрып кеткен жұмсақ денелі лобоподия туысы.

Анатомия

Айшеяның он дене сегменті бар, әрқайсысында тікенді, сақиналы бір жұп аяқтар орналасқан. Бұл жануар сегменттелген, және бірнеше тікендерімен толықсыған, алты саусақ тәрізді өскіндері аузының айналасында және "басында" екі ұстау мүшелері бар, үрленген көбелек құртына ұқсайды. Әр аяқтың ұшына жақын орналасқан алты иілген тырнағы бар. Жақ аппараты байқалмайды.

Экология

Айшеяның кейбір үлгілері губкалармен бірге табылған, алайда бұл олардың не жегенін тікелей көрсете бермейді.

Қарым-қатынас

Айшея – лобоподиан, қазіргі құрлықтағы бархат құрттарға (Onychophora) ұқсас, жойылған теңіз жануарларының филумы. Ерекшеленетін белгілері – жақ пен мұртшаның болмауы, көру мүшелерінің болуы мүмкін емес және аузының соңғы жағында орналасуы. Осыған ұқсас таксондар Қытайдың төменгі кембрий дәуіріндегі Маотианшан тақталарынан белгілі. Үлкен филлопод төсегінен табылған 20 мысалдан басқа, олар қоғамдастықтың 2% құрайды, A. pedunculata-ның барлығы 19 ғана мысалы белгілі. A. prolata Юта штатының шамамен бірдей жастағы Уилер тақтасынан жеке түр ретінде сипатталған, бірақ іс жүзінде Стэнликарис сияқты радиодонттың алдыңғы қосымшасын көрсетеді.

Уолкотттің суреті (1911)

Айшеяны Уолкотт 1911 жылғы анелид құрттарына арналған еңбегінде сипаттаған; Уолкотт полихета туыстығын қолдау үшін бас (көрінбеген) болған деп есептеген. Алайда, Айшея тірідей сақталған онихофоралардың қатарына жатпағандықтан, оған жеке филум берілді. Бірақ, 1970 жылдардың соңында бұл қазба қайта сипатталғанға дейін, онихофора туыстығы басым пікір саналды. Осылайша, оның түсіндіруі Айшеяны Тардиграда + Онихофораның тамырлық тобына жатқызады, бірақ сол кездегі көзқарас бойынша, бұл екі қазіргі филум полифилетикалық Бунақденелілердің ішіндегі топты білдірген. Айшеяны онихофораларға бунақденелілерден бұрын жатқызу әлі ерте болуы мүмкін, себебі оның онихофора тәж тобының ерекше белгілері жоқ; керісінше, онихофоралар мен бунақденелілердің екеуі де Айшея мен оның туыстарына ұқсас жануарлардан пайда болған болуы мүмкін. Бадд Айшея сияқты организмдерді қазіргі онихофоралар мен бунақденелілердің де пайда болған парафилетикалық саты ретінде қарастырады.

Этимология

Туыс атауы Вапта мұздығының тік солтүстігінде орналасқан "Айша" тау шыңын еске түсіреді. Бұл шың алғаш рет 1904 жылғы аймақ карталарында Айша деп аталған, кейіннен Райдер Хаггардтың 1887 жылғы "Ол" романының басты кейіпкерінің құрметіне Айша деп қайта аталды.