Кіріспе
Химера немесе химерлік вирус - екі немесе одан да көп вирустан алынған генетикалық материалды қамтитын вирус. Бұл микроорганизмді Ветеринариялық биология орталығы (АҚШ Ауыл шаруашылығы министрлігінің жануарлар мен өсімдіктерді бақылау қызметі) "жаңа гибридтік микроорганизм ретінде түсіндіреді. Генетикалық химера термині бұрын-соңды мынадай мағынада анықталған болатын: ағзасы әртүрлі зиготалардан алынған жасушалар популяциясын немесе әртүрлі эмбриондардың бөліктерімен дамыған организмді қамтитын жеке организм. Химерлік флавивирустар жаңа тірі аттенуеулі вакциналарды жасауға тырысуда жасалды.
A chimera or chimeric virus is a virus that contains genetic material derived from two or more distinct viruses. It is defined by the Center for Veterinary Biologics (part of the U. S. Department of Agriculture's Animal and Plant Health Inspection Service) as a "new hybrid microorganism created by joining nucleic acid fragments from two or more different microorganisms in which each of at least two of the fragments contain essential genes necessary for replication." The term genetic chimera had already been defined to mean: an individual organism whose body contained cell populations from different zygotes or an organism that developed from portions of different embryos. Chimeric flaviviruses have been created in an attempt to make novel live attenuated vaccines.
Этимология
Мифологияда химера - бұл гиппогриф немесе грифон сияқты әр түрлі жануарлардың бөліктерімен құрылған тіршілік иелері, сондықтан бұл вирустардың атауы.
Табиғи құбылыс ретінде
Вирустар екі түрге бөлінеді: прокариоттарда вирустардың басым көпшілігі қос жіпті (ds) ДНК геномдарына ие, ал бір жіпті (ss) ДНК вирустарының басым көпшілігі және РНК вирустарының шектеулі болуы. Ал эукариоттарда РНК вирустары вирусомалардың көпшілігін құрайды, бірақ ssDNA және dsDNA вирустары да кең таралған. 2012 жылы табиғи түрде болатын РНК-ДНҚ гибридтік вирустың алғашқы мысалы Калифорниядағы Лассен вулкандық ұлттық паркіне қарасты Буйлинг Спрингс көлінің қышқылдық экстремалды ортасын метагеномдық зерттеу кезінде күтпеген жерден табылды. Вирус BSL RDHV (Boiling Springs Lake RNA DNA Hybrid Virus) деп аталды. Оның геномдары әдетте құстар мен шошқаларды жұқтыратын ДНК цирковирустарымен және өсімдіктерді жұқтырған РНК тобусвирустарымен байланысты. Зерттеу ғалымдарды таң қалдырды, себебі ДНК және РНК вирустары әр түрлі, ал химераның қалай біріктірілгені түсініксіз болды. Басқа вирустық химералар да табылды, ал топ CHIV вирустары ("химерлік вирустар") деп аталады. Сондықтан да химерлік вирустарды биоқару ретінде қолдану туралы ойланған жағдайлар болды. Мысалы, 1980 жылдардың аяғы мен 1990 жылдардың басында Кеңес Одағының Химера жобасы, тіпті Борис Ельциннің 1992 жылғы 11 сәуірдегі жарлығына қарамастан, Венесуэлалық жылқы энцефалиті вирусы мен шаян вирусының ДНК-сын бір жерде, ал Эбола вирусы мен шаян вирусын басқа жерде біріктіруге тырысты. Сондай- ақ, жұқпалы аурулар вирусы мен маймыл жұқпалы аурулары вирусының комбинациясы зерттелді. Сонымен қатар, денге вирусының төрт түріне қарсы химерлік вакцина жасау бойынша зерттеулер жүргізілуде, бірақ бұл әлі күнге дейін сәтті жүзеге асырылмаған.