Кіріспе

Дәрілік препараттар арқылы овуляцияны ынталандыру Овуляцияны индукциялау - дәрілік препараттар арқылы овуляцияны ынталандыру. Әдетте ол анаугуляцияны немесе олигоугуляцияны кері қайтару үшін жұмыртқалық фолликулдардың дамуын ынталандыру мағынасында қолданылады.

Кломифен цитраты

Кломифен цитраты (немесе кломид) - овуляциясыздықты емдеу үшін ең көп қолданылатын дәрілік препарат. Ол эстроген рецепторларының селективті модуляторы, гипоталамус- гипофиз- гонадалық оське әсер етіп, организмде эстроген тапшылығы бар сияқты жауап береді, нәтижесінде фолликулді ынталандыратын гормонның өндірісін арттырады. Оны пайдалану өте оңай және ыңғайлы. Кломифен гипоталамустағы эстроген рецепторларын тежеп, эстрогеннің фолликулді ынталандыратын гормон өндірісіне кері әсерін тежеп отырады. Сондай- ақ гипоталамус- гипофиз осьін тікелей ынталандыруға әкелуі мүмкін.

Летрозол

Летрозолды бала тудыру дәрігерлері 2001 жылдан бері жұмыртқалық стимуляция үшін қолданады, өйткені оның кломифенге қарағанда жанама әсерлері аз және бірнеше жүктілік мүмкіндігі аз. Летрозол немесе летрозол және фолликулды ынталандыратын гормонмен емделген 150 сәбиді зерттеу 2005 жылы Американдық репродуктивті медицина қоғамының конференциясында жалпы ауытқулар арасында айырмашылық жоқ, бірақ летрозол алған топта табиғи жүктілікке қарағанда жүрек және қозғалыс аномалияларының айтарлықтай жоғары деңгейі байқалды. 911 сәбиді қамтыған үлкен зерттеуде летрозолмен емделгеннен кейін туылған сәбилерді кломифенмен емделгеннен кейін туылған сәбилермен салыстырған. Бұл зерттеуде жалпы аномалиялар санының айтарлықтай айырмашылығы байқалмады, бірақ кломифен тобында летрозол тобымен салыстырғанда жүректің туа біткен аномалиялары айтарлықтай жоғары болды. Жалпы дозасы - күніне 2, 5 - 7, 5 мг 5 күн бойы. Күнделікті 12, 5 мг- ға дейінгі жоғары доза фоликулярлардың өсуін күшейтеді және эндометрийдің қалыңдығына зиянсыз әсер етпей, овуляциялардың санын арттырады және төменгі дозаға жеткілікті жауап бермейтіндер үшін қарастырылады.

Тамоксифен

Тамоксифен эстроген рецепторларына кломифен цитраты сияқты әсер етеді. Ол көбінесе сүт безі қатерлі ісігінің алдын алу және емдеуде қолданылады. Сондықтан оны кломифен цитратына реакция болған науқастарды емдеу үшін де қолдануға болады.

Гонадотропинді бөліп шығаратын гормонды сорғы

Гонадотропинді босататын гормон сорғысы дозаларды пульсативті түрде босату үшін қолданылады. Бұл гормон гипоталамуспен синтезделеді және гипофиз арқылы фолликулді ынталандыратын гормонның бөлінуімен айналысады. Гонадотропинді босататын гормон гипоталамустың кездейсоқ секрециясын еліктейтін, гипофизді лютеинизациялау гормоны мен фолликулді ынталандыратын гормонды бөліп шығаруға ынталандыру үшін пульсативті түрде берілуі керек. Гонадотропинді бөліп шығаратын гормонды сорғышты цигарка қорапшасындай етіп құралған, кішкентай катетері бар. Басқа емдеу әдістерінен айырмашылығы, гонадотропинді бөліп шығаратын гормонды сорғыны қолдану әдетте көп балалы жүктілікке әкелмейді. Болонья университетінің профессоры Филикоридің айтуынша, бұл гонадотрофиндер емдеу басталған кезде жоқ болғандықтан болуы мүмкін, сондықтан гипофиз шығарған гормондар (лютеинизациялық гормон және фолликулді ынталандыратын гормон) гонадотрофин секрециясын ретро бақылауға қатыса алады, табиғи циклді еліктейді. Бұл ем салмағы аз және/ немесе анорексиясы бар науқастарға да қолданылуы мүмкін; ол гиперпролактимияның кейбір жағдайларында да қолданылған.

Ұлттық және өңірлік қолданыс

Скандинавия елдерінде летрозол овуляцияны индукциялау үшін қолданылатын стандартты бастапқы режим болып табылады, өйткені онда кломифеннің құрамын пайдалануға тіркелмеген. 2011 жылы Үндістан сәбилерге қауіп төндіретінін айтып, летрозолды қолдануға тыйым салды. 2012 жылы Үндістан парламенті комитетінде дәрі-дәрмек бақылау кеңсесі летрозол өндірушілерімен бірлесіп, Индияда баласыздыққа қарсы дәрі-дәрмекті мақұлдады деп мәлімдеді.

Ультрадыбыстық зерттеу

Овуляцияны индукциялау кезінде аз дозадан бастау және трансвагинальды ультрадыбыс арқылы жұмыртқалық жауапты бақылау, соның ішінде дамушы фолликулдардың санын анықтау ұсынылады. Бастапқы тексеру әдетте соңғы таблеткадан кейін 4 - 6 күн өткен соң басталады. Трансвагинальды сериялық УЗИ-де дамушы фолликулдардың мөлшері мен саны анықталады. Ол сондай-ақ овуляция алдын ала фолликулдың кенеттен құлдырауы және жатырдың артқы жағындағы сұйықтық көлемінің артуы сияқты овуляцияның болжамды дәлелін бере алады. Овуляциядан кейін лютеинизацияның белгілері, мысалы, фолликулярлық шеттердің айқын жоғалуы және ішкі эхоның пайда болуы мүмкін.

Қайталау циклдері

Овуляцияны индукциялауды әр күтімімен қайталау керек. Кломифен дозасы овуляция болғанға дейін келесі циклдерде 50 мг- ға дейін көбейтілуі мүмкін. Алайда 200 мг дозада одан әрі көбейту жүктілік мүмкіндігін арттырмайды. Ановуляция кезінде әйелдерге гонадотрофиндерді қабылдауды ауыстырудан бұрын гипофиздік кері байланыс режимін 7-12 рет қайталау ұсынылады (кломифен цитратымен дәлелденген), өйткені соңғылары қымбат және оларды бақылау қиын. Симптомдар жағдайдың жеңіл, орташа немесе ауырлығына байланысты болады және үрлеу мен ерінуден бастап, тыныс алудың қиындауына, плевралық төгілуге және шамадан тыс салмақ алуға дейін (күнде 2 фунттан астам) дейін болуы мүмкін.

Бірнеше жүктілік

Сонымен қатар, бірден көп жұмыртқа түзіліп, егіз немесе үштік туылуы мүмкін. Поликистоздық жұмыртқалар синдромы бар әйелдер үшін бұл қауіп ерекше болуы мүмкін. Гонадотропиндермен, мысалы, менопаузалық гонадотропинмен және фолликулді ынталандыратын гормонмен индукцияланған циклдардан кейін бірнеше жүктілік шамамен 15-20% - ға кездеседі. Көп балалы жүктілікпен байланысты қауіп-қатерлер бір балалы жүктілікке қарағанда әлдеқайда жоғары; үш балалы жүктілікте перинаталды өлім-жітім жиілігі жеті есе жоғары және егіз балалы жүктілікте екі балалы жүктілікпен байланысты қауіп-қатерлерге қарағанда бес есе жоғары. Сондықтан емді әр пациентке жекешелендіру маңызды. Егер ультрадыбыста бір немесе екіден астам овуляторлық фолликул анықталса, жыныстық қатынастан бас тарту ұсынылады. Алайда, бұл әдістің тиімділігі мен қауіпсіздігін дәлелдейтін жеткілікті дәлелдер әлі жоқ.