Кіріспе

Авеста тіліндегі "сулар" термині Apas ('/ɑː//p//ə//s//, //æ//p// /, ) - "сулар" деген авеста тіліндегі термин, оның сансыз жиынтық күйлерінде сулардың гипостаздары Апас арқылы бейнеленеді. Āb (көпше Ābān) - орта парсы тілінің түрі.

Кіріспе

"Бүгінгі күнге дейін заростряндықтар суды терең қастерлейді, ал православиелік қауымдастықтар үйдегі құдыққа немесе жақын маңдағы өзенге құрбандықтар ұсынады". Маймыл заотра рәсімі - Ясна ғибадатханасының (өз кезегінде ғибадат етудің басты әрекеті) ең басты рәсімі - сөзбе-сөз "суларды нығайту" үшін. Авестаның apas (бірлік āpō) грамматикалық жағынан әйелдік, ал Apas әйел. Орта парсы тіліндегі эквиваленттері ābān / Ābān (alt: āvān / Āvān), одан парсы гужарати āvā / Āvā (тек діни қолданыста) туындайды. Авестаның жалпы есімдік апасы Веданың санскрит апасына дәл сәйкес келеді, екеуі де британдық Авон өзенімен туыстығы бар бір прото-индо-иран сөзінен шыққан. Авеста және Веда санскрит мәтіндерінде сулар - толқындар немесе тамшылар ретінде немесе бірлесіп өзендер, көлдер, өзендер немесе құдықтар ретінде - сулардың құдайлары тобы Апалар арқылы бейнеленеді. Екеуінде де құдайлық элементпен сәйкестендіру толық: Ригведада құдайлар су ішуге жарамды, Авестада құдайлар суға шомылуға жарамды. Үндістанның діни мәтіндерінде сулар алғашқы элемент ретінде қарастырылады. Зороастризмнің космогониясында сулар аспаннан кейінгі екінші жаратылыс. Апастан басқа, Зороастризмнің жеті құдайлары сумен бірдейленеді: үш Ахура (Мазда, Митра, Апам Напат), екі Амеша Спента (Хурватат, Армаити) және екі аз Язата (Аредви Сура Анахита және Ахурани). Абанс - Уранның серіктері арасында орналасқан Ариэльдегі кратер.

Жазбаларда

Жеті тараудағы "Ясна Хаптаңхайти" ғаталардың реттілігін бұзады және тілдік жағынан ғаталардың өздері сияқты көне, сулар Ахуранис, Ахураның әйелдері ретінде қастерленеді (Ясна 38.3). Бойс бұл Ахураны басқаша атамаса да, оны судың тағы бір құдайы Апам Напатпен (ортаңғы парсы: Бурз Язад) байланыстырады. "Жер мен қасиетті суларға" арналған 38-ші Яснада апас / апас тек қана тамақтану үшін ғана емес, өмірдің қайнар көзі ("сендер, тудырушылар", "өміріміздің аналары") деп саналады. Ясна 2.5 және 6.11-де apas/Apas "Мазда жасалған және қасиетті". Абан Яштта (Яшт 5), суларға арналған, құрмет сулармен сәйкестендірілген тағы бір құдай Аредви Сура Анахитаға бағытталған, бірақ бастапқыда жерді қоршап тұрған "дүниелік өзенді" білдіреді (тақырыбы бойынша қараңыз). Екі ұғымның бірігуі "бәлкім" Аредви Сураға II Артаксеркс (б.з.д. (Ломмель мен Бойс бойынша) Аредви Үнді-Иран тегіне жататын және Веда Сарасватимен туыс болса да, біздің заманымызға дейінгі V ғасырда Аредви ұқсас қасиеттері бар семит құдайларымен біріктірілді, одан кейін оған қосымша қасиеттер мұра болды. Басқа Авеста мәтіндерінде сулар [Спента] Армаитимен (орта парсы тіліндегі Спендармад), жердің Амеша Спентасымен (бұл қауымдастық Бундахишн 3.17-де дұрыс әзірленген) байланысты. Ясна 3.1 -де Абанның беделін тағы бір Амеша Спента Хаурвататқа (орта парсы: (К) хордад) қамқоршылықты беру арқылы күшейтеді.