Кіріспе

Шотландияның Хайленд қаласында орналасқан монастырь, Ұлыбритания Феарн аббатшылығы "Солтүстік шам" деп аталады Шотландияның Реформацияға дейінгі ең көне шіркеу ғимараттарының бірінде пайда болды. Шотландия шіркеуінің бір бөлігі және Росс графтығының Тайн қаласының оңтүстік-шығысында орналасқан тарихи ғимарат 2023 жылы шіркеу қызметтері үшін қолданылмай қалды, қалған жергілікті шіркеу қызметтері мен кездесулері көршілес қазіргі заманғы шіркеу залында өткізіледі. 2024 жылы шіркеу (бұрын Ниггпен бірігіп, Тарбатпен байланысты), Тарбат (Портмахомак) және Тэйн бұрынғы шіркеулерімен бірігіп, Шотландияның Пасхалық Росс түбегі шіркеуін құрды.

Дизайн

Ғимараттың құрылымы өте қарапайым. Оның ұзындығы 96 фут, ені 26 фут. Терезелер биік ланцет тәрізді. Шығыс қақпасында биіктігі бірдей төрт ланцет бар, сондай-ақ қабырғаның барлық бекіністерінің арасында жұппен ұқсас саңылаулар пайда болады. Шығыс бөлігі бөлініп, Балнагоундық Росс отбасының жерлеу ордасы ретінде бөлінді. Ғибадатханаға жалғастырылған часовнялар немесе aisles бастапқы қабырғаларға қарсы кейінірек тұрғызылды. Ғимараттың ең маңызды бөлігі - оңтүстік қанаты, киелі Михаилға арналған шіркеу, оны әббат Финлей МакФед (1485 жылы қайтыс болған) тұрғызған болуы мүмкін. Оның ұзындығы 32 фут, ені 23 фут, ал негізгі ғимаратқа 14 фут кеңдіктегі аркамен байланысты. Батысында есік, шығысында амбри, оңтүстік жағында аббат Финлейдің ескерткіші, онда аббат қалқаны және жазуы бар: Hic jacet Finlaius McFaed abbas de Fern qui obit anno MCCCCLXXXV (Мұнда 1485 жылы қайтыс болған Ферн аббаты Финлей МакФейд жатыр). Кішкентай монументалды часовня XVI ғасырда шіркеудің оңтүстік-шығыс бұрышына қарсы тұрғызылған, ол екі терезелерді бұғаттаған. Ғимараттың солтүстік қабырғасына тағы бір шіркеу салынды. Ғимарат пен үй ғимараттары енді сақталмаған. Ғасырлар бойы шіркеу қоңырауының арқандары қоңырау мұнарасының астындағы шіркеу қабырғасының тастарына терең жарық түсірді.

Орта ғасырлар

Алғашқы Феарн аббатшылығын Александр II билік құрған кезде Уиторн монастырының премонстраторлары құрды. Аббатхананы 1220 жылдары Росс графлығының 1-ші графы Ферхар қоныстанған, бірақ 1238 жылы екінші абат Малкольм Нигг кезінде оңтүстік-шығысқа қарай он мильге көшірілді. Бұл қадам солтүстік тайпалар тудырған дүрбелеңділіктен қажетті деп саналды, бірақ ауыл шаруашылығы үшін бай топырақ да игілік болды. Аббатхана Росс графтарының иелігінде болды, олар оны жылдар бойы сақтап, қорғады.

Реформация дәуірі

XVI ғасырдың басында комендатураны сол кездегі бала Патрик Гамильтон атқарды. Реформация қағидаларын қабылдаған Гамильтон 1528 жылы жиырма алты жасында еретик ретінде өртеліп өлтірілді. 1539 жылы король Джеймс V Рим папасы Павел III-ге Росс епискобы Роберт Кернкросты Феарнның абысы етіп тағайындауын ұсынды, себебі Кернкросс бай адам болғандықтан, бұзылып қалған ғимараттарды қалпына келтіруге қабілетті деп саналды. Николас Росс, Тейн колледжінің шіркеуінің провосты, 1545 жылы Кэрнкросс қайтыс болғаннан кейін аббатшылықты басқарды. Ол 1560 жылы парламентте отырғаннан және Шотландиядағы католицизмді жою үшін дауыс бергеннен бері бұл лауазымға секулярлық міндет ретінде ие болды деп есептеледі.

Реформациядан кейінгі дәуір

1587 жылы, Морангидің Уолтер Россінің, аббат Томас Росстің ұлы, жерлері Корольдікке қайтадан берілді. 1591 жылы Аббатхана Леттерфуридің Патрик Гордонға берілді. Феарн 1598 жылы Джеймс VI-дің атынан сэр Патрик Мюррейдің пайдасына Геани барондығына ие болды. 1609 жылы ол епископ Дэвид Линдсей үшін Росс кафедрасына қосылды, ал 1616 жылы епископ Патрик Линдсейге, 1617 жылы 28 маусымда Парламент актісімен расталды. 1633 жылы Карл I епископ Джон Максвеллге гранттарды растады. Реформациядан кейін аббатхана шіркеу ретінде пайдаланыла берді, бірақ 1742 жылы ғибадат кезінде флаконнан жасалған шатыр құлап, қауымның елуге жуық мүшесі қаза тапты. Қаңырап қалған шіркеудің жанында жаңа шіркеу салынғанымен, ол да 1770-ші жылдардың басында қираған күйге түсті. Нәтижесінде, 1772 жылы қираған аббатхананың бір бөлігі қайтадан салынды, ал аббатхана Шотландияның протестанттық шіркеуінің бір бөлігі ретінде қайтадан приход шіркеуі болды.

ХХ және ХХІ ғасырлар

Қазіргі ғимарат негізінен 1772 жылғы қалпына келтіруден басталады, бірақ ортағасырлық құрылыстың кейбір бөліктері әлі де бар. Оны 1971 жылы Иан Г. Линдсей және серіктестері қалпына келтірді. Тарихи Шотландияның қолдауымен 2002-2003 жылдары қайта қалпына келтіру жұмыстары жүргізілді. Феарн аббатшылығындағы қауым жергілікті аймақтағы ауқымды іске қатысады және Шотландия шіркеуінің Экуенденидегі (Малави) Дүниежүзілік миссионерлік жобаларымен және Израильдегі Табета мектебінің белсенді байланыстары бар.