Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ян-Майен аралындағы жанартау
Volcano on Jan Mayen island
the volcano
Беренберг – Норвегияның Ян-Майен аралының солтүстік-шығыс бөлігін билейтін стратовулкан. Оның биіктігі шамамен метрге жетеді және ол әлемдегі ең солтүстік құрлықтағы белсенді жанартау, сондай-ақ Норвегиядағы жалғыз белсенді жанартау болып табылады. Жанартаудың үстінде көбінесе мұзбен толтырылған, шамамен метрлік кратер орналасқан, оның жиегінде көптеген шыңдар бар, оның ішінде батыс жағындағы ең биік шыңы – Хакон VII Топпен.
Beerenberg is a stratovolcano dominating the northeastern end of the Norwegian island of Jan Mayen. It is high and is the world's northernmost subaerial active volcano and the only active volcano in Norway. The volcano is topped by a mostly ice filled crater about wide, with numerous peaks along its rim including the highest summit, Haakon VII Toppen, on its western side.
Атауы
Оның атауы голланд тілінде "Аю тауы" дегенді білдіреді және 17 ғасырдың басында голланд кит аулаушылары осы жерде көрген полярлық аюлардың құрметіне қойылған.
Its name is Dutch for "Bear Mountain", and comes from the polar bears seen there by Dutch whalers in the early 17th century.
Сипаттама
Жанартаудың жоғарғы беткейлері көбінесе мұзбен жабылған, онда бірнеше ірі мұздықтар бар, олардың бесi теңізге жетеді. Мұздықтардың ең ұзыны – Вейпрехт мұздығы, ол кратер шыңынан кратер жиегінің солтүстік-батыс бөлігіндегі жарық арқылы ағып, шамамен теңізге дейін созылады. Бейренберг негізінен базальттық лава ағындарынан тұрады, аз мөлшерде тефра қосылған. Беткейлік жарықтар бойында көптеген шлак конустары қалыптасқан.
The upper slopes of the volcano are largely ice covered, with several major glaciers including five which reach the sea. The longest of the glaciers is the Weyprecht Glacier, which flows from the summit crater via a breach through the northwestern portion of the crater rim, and extends about down to the sea. Beerenberg is composed primarily of basaltic lava flows with minor amounts of tephra. Numerous cinder cones have been formed along slope fissures.
Тарих
1882-1883 жылдары аралда австриялықтардың метеостанциясы болған кезде, Беренберг шыңына жетуге австриялықтар әрекеттенген, бірақ нашар ауа райы салдарынан бұл әрекет сәтсіз аяқталды. Алғашқы тіркелген шағылысу 1921 жылғы жазда доктор П. Л. Меркантон басқаратын экспедициямен, оған Дж. М. Уорди, Т. С. Летбридж және тағы үш адам қосылды. Британдық экспедицияны аралға Норвегияның метеорологиялық қызметі жеткізді, ол аралда сымсыз станция құрып жатқан болатын. Соңғы жанартаулық белсенділігі 1970 және 1985 жылдары болды, екеуі де таудың солтүстік-шығыс беткейіндегі жарықтардан туындаған. Тарихи жазбалары бар басқа да жанартаулық белсенділіктер 1732, 1818 және 1851 жылдары тіркелген.
There was an Austrian attempt to reach the summit of Beerenberg, presumably whilst the Austrians had a weather station on the island in 1882–83, but the attempt failed due to poor weather. The first recorded ascent was in the summer of 1921, by an expedition led by Dr. P. L. Mercanton, joined by J. M. Wordie, T. C. Lethbridge and three others. The British expedition was taken to the island by the Norwegian meteorological service, which was establishing a wireless station on the island. Its most recent eruptions took place in 1970 and 1985, both of which were flank eruptions from fissures on the northeast side of the mountain. Other eruptions with historical records occurred in 1732, 1818, and 1851.