Кіріспе

Олаф Гудродарсон (өлген 29 маусым 1153) - XII ғасырдағы Манн және Аралдар королі. Гудрёд Крованың кіші ұлы ретінде Олафр әкесі қайтыс болғаннан кейін ағалары арасындағы күш үшін күрестің куәсі болды. Кейін жас Олафр Англия королі Генрих І-нің қамқорлығына тапсырылды. Сол кездегі шотландтық монархтар Александр I және Давид I сияқты Олафр да ағылшын короліне жақын болған көрінеді. Оралдардың патшасы ретінде Олафр көршілес теңіз билеушілерімен некелік одақтар жасасты. Ол әкесінің бақылауында болған солтүстік аймақтарды қайтарып алу үшін сәтті әскери операцияларды жүргізген көрінеді, бірақ ол Галлоуэйдегі биліктің жоғалуына куә болған болуы мүмкін. Өзінің әріптесі Давид I сияқты Олафр өз патшалығын реформатор және жаңғыртушы болды. Алайда оның төрт он жылдық билігі 1153 жылы үш немере інісі өлтіргеннен кейін аяқ астынан апатқа ұшырады. Одан кейінгі билік күресінен кейін Олафтың ұлы Гудррх туыс өлтірушілерді жеңіп, аралдар патшалығының патшалығын қабылдады. Гудрёд Крованда 1095 жылы қайтыс болғанға дейін екі онжылдықтан астам уақыт бойы Ильс аралдары мен Манна аралдары аралы болды. Көп ұзамай Лгмадрдың кіші інісі Харальдрды қолдаған топтар арасында соғыс басталды, бұл аймаққа ирландтық биліктің араласуына және басып кіруіне әкелді. Қысқа уақыт ирландтық билік жүргізгеннен кейін, аймақ одан әрі қақтығысқа ұшырады, оны Норвегия королі Магнус Олафссон пайдаланды, ол XII ғасырдың басында бүкіл аралдар мен айналадағы Ирланд теңізінің аймағында екі әскери науқанға басшылық етті. Магнус 1103 жылы қайтыс болғанға дейін осы аймақтарда билік жүргізді, содан кейін аралдардың бақылауы қайтадан хаосқа ұласты. Ирландияның өркениетті биліктеріне билік бостығын толтыруға мүмкіндік берудің орнына, Генрих I 1112 және 1115 жылдар аралығында, Domnall mac Taidc аралдардан Ирландияға көшіп келген кезде, Олафрды таққа отырғызған көрінеді. Ол жасын Генрих I сарайында өткізген деп жазылған, ал оның кейінгі діни негіздері оның ағылшын тәрбиесінің әсеріне қатты ұшырағанын көрсетеді. Он бірінші ғасырдың екінші ширегінде Олафр Манндағы реформацияланған діни үй - Рушен аббатшылығына негіз қойды. Ол аралдардың епархиясын құруды қадағалады, оның аумақтық көлемі оның аймағының шекарасын ашады. Олффрдің кем дегенде екі әйелі болған: Оркни графы Хакон Палссонның қызы Ингибжург және Галлоуэй лорды Фергустың қызы Аффрик. Одақтар Олафтың Оркнимен одақтан Галлоуэймен одаққа ауысқанын көрсетті. Олафтың қыздарынан бірі Аффраикпен үйленгеннен кейін көп ұзамай аймақтағы жаңадан пайда болған билік Аргиллдің лоры Сомаирл мак Гилла Бригтке үйленді. Ол кезде патшалық билігі бейбіт болған деп айтылса да, оның билікке келуіне ешбір кепілдік жоқ деп ойлауға негіз бар. 1152 жылы Гудрр Норвегияға барып, Норвегия королі Инги Харальдсонға құрмет көрсетті. Осы уақытта аралдар епархиясы Нидросс архиепархиясына қосылды. Бұл Норвегияның аралдармен байланысын нығайта отырып, Ол Олафрдың доменінің шіркеулік тәуелсіздігін қамтамасыз етті және аймақтағы оның зайырлы билігін қорғады. Алайда Гудрр аралдарға қайтып оралғанға дейін Харальдтың үш ұлы Олафрға қарсы шығып, оны өлтірер алдында патшалықтан үлесін талап етеді. Үш адам Галлоуэйдің әскери араласуына қарсы маңызды қадамдар жасады деп есептелетін болса да, олар көп ұзамай Гудрёдрдің басып алуына ұшырады. Гудрёдр Норвегияның әскери күшімен күшейіп, аймаққа оралды. Олафрдың ұрпақтары аралдардың патшалары ретінде бір ғасырдан астам уақыт билік жүргізді.

Өмірбаян

Олафр Крован әулетінің мүшесі болды. Ол Дублин мен аралдардың патшасы Гудрёдр Крованның ұлы болды. Гудрёд Крованың басқа ұлдары Лгмадр және Харальдр. Олафрдың әкесі 1070-ші жылдардың соңында аралдардың патшалығын иеленіп, 1090-шы жылдардың басында Дублиннің патшалығын иеленген көрінеді. Гудрр Крованның құлдырауы 1094 жылы болды, ол Мюнстер патшасы Мюрчертач Уа Брианмен Ирландиядан шығарылды. Гудрр Крован да Манннан айдалды деп күтуге негіз бар, өйткені ол келесі жылы Айледе қайтыс болды. Он үшінші-он төртінші ғасырдағы Манн хроникасына сәйкес, Гудрёд Крованың үлкен ұлы Лгмадр аралдардың патшалығына ие болды. Хроникада Лгмадрдың өз отбасында қарсылық көргені, оның бауыры Харальдтың бүлігі болғандығы туралы да айтылған. Алайда Лгмадр ақырында Харальдрды жеңіп, соқыр етіп, құлшынысынан айырды. Кейіннен Лгмадр кіші інісі Олафрды қолдаған фракция түрінде одан әрі қарсылық көрсеткен көрінеді. Лгмадрды өздері құлатуға қабілетсіз болғандықтан, диссиденттер Мюрчертахқа жүгінді, оның Дублинді жақында басып алуы оған сол патшалықтың басым теңіз күштерін басқаруға мүмкіндік берді. Егер хроникаға сенуге болса, Олафрдың жақтастары Мюрчертахқа өз туыстарынан - Уи Бриайннан - Оралдарды басқаруға, Олафр өзін басқаруға жеткілікті жасқа жеткенше, регент беруді өтінді. Мұндай шарт Мюрчертахтың қатысуына талап етудің орнына шарт болған болуы мүмкін. Алайда жылнамада Мюрчертак өзінің немере інісі Домналь мак Тайдкты таққа отырғызғаны жазылған. Дегенмен, Домналдың ағасы Амлайбтың өлімі, он жетінші ғасырдағы "Төрт қожайынының жылнамалары" 1096 жылы жазылған, Домнал мен қалған Мейк Тайдк аралдарында елеулі қарсылыққа тап болған, мүмкін Лгмадрдың жақтастары. Домналдың билігі қысқа болған көрінеді. 1097-1098 жылдары аралдағы соғыс туралы хроникада ол мүлдем аталмаған, бұл факт оның сол кезде бақылаудан айырылғандығын дәлелдейді. 1097 жылдың соңында Норвегия королі Магнус Олафсон аралдарға назар аударып, өз атынан бақылауға алу үшін аймаққа белгілі Ингимундрді жіберді. Өкінішке орай, Магнус үшін Ингимундр Льюис пен Харристегі аралдықтардың басшыларымен тез арада өлтірілді. Келесі жылы Магнус мәселені өз қолына алып, аймаққа өзінің басқыншылық флотын бастап келді. Шабуылшылар аралдарды Маннға қарай сәтті кесіп өткенде, Лгмадр жеңіліп, тұтқындалған. Манннан норвегтер Англсиге қарсы шабуыл жасады. Магнус сагасы XIII ғасырдағы Heimskringla-да осы оқиғаны Норвегияның жаулап алуы аясында орналастырғанымен, Магнус тек Олафрдың әкесі Гвиненд патшасы Груффуд ап Цинанмен бірге атқарып келген қорғаушы рөлін атқарған болуы мүмкін. Магнус Галлоуэйдің бағындыруына қол жеткізді және Шотландия королі Эдгармен келісім жасасу арқылы өзінің жорығын нығайтты. [[Файл:Магнус Олафсон Ирландияда. jpg jpggggcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcgacgcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagcagc thumb 173аяуалт=Айдаршаның аты Олафтың әйелі, Аффрик инген Фергуса, Британ кітапханасының 35v-тақтасында жазылған: "Аффрикам". Манн хроникасына сәйкес, Олафр Галлоуэй лорды Фергустың қызы Аффрикке үйленді. Бұл одақ қазіргі заманғы дереккөздермен даталанбағанымен, 1130 немесе 1140 жылдары ұйымдастырылған көрінеді. Аффрик Хроникада Гудрёдрдің анасы ретінде нақты аталады. Ол Норвегияға 1152 жылы дипломатиялық миссиямен барғандығы туралы дерек оның осы уақытқа дейін ересек адам болғанын көрсетеді және Олафр мен Аффриктің одақтастығы 1130 жылдары басталғанын білдіруі мүмкін. Бұл әйел Фергустың кейбір балаларының анасы болған, оның ішінде Аффрик те. Шын мәнінде, Гудрр мен Генрих I-нің немересі Генрих II, Англия королі арасындағы туыстық қатынас ХХІ ғасырдағы Мон-Сен-Мишель абысы Роберт де Ториньидің Хроникасында айтылған. Генрих II-нің анасы Генр...

Діндарлық негіздер мен тағайындаулар

thumb " 'Алмас " ' (англ. thumb " 'Алмас " ') - " 'Льюис " " ' шахматшыларының бірі. Англияның корольдік сарайында Оллафр шотланд монархиясының мүшелерімен кездесті. Мысалы, Генрих I-нің әйелі Матильда болды, оның корольдік ағалары Александр I және болашақ Шотландия королі Давид I, екеуі де өздерінің билік етулері басталғанға дейін Англияда тұрған (қауымдар 1102 - 1124 және 1123 - 1153 жылдары билік құрған). Матильда да, оның күйеуі де діни ордені, әсіресе, августиндіктердің атақты қамқоршылары болды. Ол Генрихтің сарайында Савиньяк және цистерциан ордендерінің Англияға келуінен бұрын болғанмен, Англиядағы тәжірибе оның реформаланған монахтар орденін өз патшалығына енгізу туралы шешіміне айқын әсер етті. Шын мәнінде, Олафтың шотландтық замандастарының - Давид I және оның алдыңғысы Александр I - шіркеу іс-әрекеттеріне Англияда өткізген уақыты ұқсас әсер етті. Олафр патшалығындағы шіркеулік юрисдикция - Аралдар епархиясы болды. Оның ерте тарихы туралы аз мәлімет бар, бірақ оның шығу тегі Уи Имайр империясымен байланысты болуы мүмкін. Аралдар мен Дублин арасындағы шіркеулік өзара байланыс Ирландияның Дублинге билік ету кезеңінде, Гудрёдр Крованның аралдардағы билігінің басында үзілген сияқты. Олафрдың билік құрған уақытына қарай епархия бұрын Магнус талап еткен аралдарды қамтыған сияқты, сондай-ақ, батыс Галлоуэйдегі аумақты да қамтыған болуы мүмкін. 1113 жылы, патшалық құрған кезінде, Олфред есімін атамаған бір епископты Ёрк архиепискобына бағыштау үшін ұсынған. Хат епископты "G" деген бастапқы әріппен таныса да, бұл Джеральдты білдіруі мүмкін, оның билік ету мерзімі 11001108 жыл, Олафтың билік етуі бірнеше жылдан кейін басталған сияқты, бұл бастапқы әріптің қате екенін және бастапқы "T" болуы мүмкін деп болжайды, мүмкін архиепископ Томасқа немесе Томастың мұрагері Турстанға қатысты. Ағылшын тіліндегі дереккөздерде ешқандай құлшылық туралы мәлімет жоқ, ал Олафрдың кандидаты туралы хроникада айтылмаған. Балассала маңындағы Рушен шіркеуінің қираған жері. Ол 12 ғасырдың аяғында Балласаллаға көшіп кетер алдында Кастельтаунда орналасқан болуы мүмкін. 1134 жылы Олафр Манндағы Рушен аббатшылығын құрды. Ол осы үйді құру үшін Ивоға жер берген. Савиньяктың жақын маңдағы Фернесс аббатшылығының қызы ретінде Ланкаширдегі Ирланд теңізінің арғы жағында орналасқан діни үй. Рушен аббатшылығы аралдағы алғашқы реформаланған үй болды, ал оның іргетасы Манн мен Солтүстік Англия арасындағы байланыс маңыздылығын дәлелдейді. Архиепископ болған кезінде (1114-1140 жж.) Турстан солтүстік Англиядағы шіркеу реформасын жақтады және ол Олафрдың іргесін құруда белсенді рөл атқарды деп күтуге негіз бар. Ол Тёрстанның монастырлық реформа бағдарламасын жалғастырып қана қоймай, сонымен қатар Йорк архиепископиясының шіркеулік билігін одан әрі кеңейтті. Қалай болғанда да, аббатхананың құрылтай жарғысы Олафр Фернесс монахтарына аралдардың епискобын сайлау құқығын бергенін көрсетеді, бұл Олафрдың патшалық артықшылығын ғана емес, сонымен қатар Фернесске аралдарға континенттік ықпалды жіберуге мүмкіндік берді. Жарғыда оның патшалығындағы епископтық билік сырттан келгендерге тигенін білдіреді және патшаның аралдарды өзінің епискобы басқаратынды қалайтынын білдіреді. Бұл бұрынғы епархиялық епископ Хамондтың бірнеше жыл бұрын қайтыс болғанын және көрші епископтардың бос орын алған кезеңін дәлелдей алады. 1128 жылы Уитхорн епархиясын қайта құру осы жағдайда жүргізілген болуы мүмкін, сондай-ақ Батыс Галлоуэйді аралдар патшалығынан жоғалтуды білдіруі мүмкін. Вимундтің аты Британ кітапханасының 122v фолиосында кездеседі. Ол өзінің негізі қаланғаннан кейін көп ұзамай жазылған хатта Олафр Тёрстанға хат жазып, Фернесс монахтары таңдаған кандидатты растады. Хамондтың мұрагері - көлеңкелі Вимунд, аралдар епискобы. Он екінші ғасырдағы Historia rerum Anglicarum-ға сәйкес, Вимунд Рушенге көшіп кетер алдында өзінің шіркеулік мансабын Фурнессте бастады. Он екінші ғасырдағы Йорк шіркеуінің тарихы туралы хроникада Вимунд Томасқа мойынсұнатынын айтқанмен, бұл архиепископтың ертедегі қызметі (11091114) оны Турстанмен шатастырғанын көрсетеді. Бұл дереккөз Вимундтің соборын sancta ecclesia de Schith ("Скайдың қасиетті шіркеуі") деп атағаны, епархиялық орынның әлі күнге дейін Маннда тұрақты түрде шоғырланбағанын және Вимундтің кейінгі ортағасырлық Снизорт соборының орнында отырғанын дәлелдейді. Вимунд Фурнесс монахы ретінде Олафрдың Рушенді құруы кезінде Маннға көшіп келген болуы м�...

Дін мен дін емес тәуелсіздік

Furness Abbey-нің суреті Furness Abbey-нің қираған жері. Ол Ланкаширдің діни үйінің монахтарымен тығыз қарым-қатынас орнатып, оларға өзінің аралдар епискобын сайлау құқығын берді. Өзінің шіркеулік әрекеттері арқылы Олафр өз патшалығының аумақтық шекараларына сәйкес келетін аралдар епархиясын нық құрды және аралдардың шіркеулік мойынсұнуын Кантерберий архиепархиясынан Йорк архиепархиясына ауыстыруды бастаған көрінеді. Мұндай өзгерістер оның епархиясын Дублиндікінен одан әрі алшақтату үшін жасалды. 1152 жылы папалық Дублин епархиясын архиепископтық мәртебеге көтеру шараларын қолға алды. Дублиннің аралдармен саяси және экономикалық байланыстары аралдардың епискобы Дублин архиепискобының бағынысты болуы мүмкін дегенді білдірді. Олафрға мұндай оқиға оның шіркеудегі билігін де, өз патшалығындағы дүниежүзілік билігін де құртпақ еді. Олафр Николайды ресми түрде құлшылыққа тағайындауға қабілетсіздігі және оның Иоаннды епископ ретінде қабылдаудан бас тартуы нәтижесінде, Дублиннің шіркеулік үстемдігі кезінде аралдардың епископтық орын бос болған көрінеді. Нәтижесінде, өзінің құрметті епископы болмағандықтан, Олафр епархиясы Дублиннің үдемелі билігіне түсу қаупі төнген көрінеді. Сонымен қатар, 1152 жылы Давид I Оркни мен аралдардың епархияларын болашақ Шотландияның Сент-Эндрюс архиепископтығына қосуға тырысты. thumb राखे राखे राखे राखे=Капсионға сілтеме жасаңызНиколас Брейкспирдің аты мен атағы AM 47-нің 57-тақтасында: "Николас кардиналы Ромаборг" деп жазылған. Гудрёд 1152 жылы Норвегияға сапар шеккен кезде осы аралдардағы шіркеулік дағдарыс жағдайында болған болуы мүмкін. Сондықтан Гудрёдрдің шетелдегі мақсаты аралдар епархиясын қорғауға дайын скандинавиялық митрополиттің қамқорлығын қамтамасыз ету болуы мүмкін. Гудрёдрдің Норвегияда болуы, әрине, папаның елшісі, Альбаноның кардинал-епискобы Николас Брекспирдің Скандинавияға сапарымен тұспа-тұс келді. Ақырында жаңадан құрылған Норвегия провинциясы - Нидроссен архиепископиясы - Норвегияның ішкі және сыртқы жерлеріндегі он бір епархияны қамтыды. Мұндай шет елдік епархиялардың бірі 1154 жылы қарашада провинцияға ресми түрде қосылған. Он бір епархияның бесеуі Норвегияда, ал алтысы шетелдегі колонияларда (екісі Исландияда, біреуі Оркниде, біреуі Фарер аралдарында, біреуі Гренландияда және біреуі аралдарда) орналасқан. Норвегиялық архиепископтық епархияның құрылуы Норвегияның корольдік билігіне жақын орналасқан шеткі скандинавтық аумақтарды байланыстырды. Іс жүзінде, аралдар епархиясының саяси шындықтары - оның аумақтық шекаралары мен алыс Норвегияға номиналды бағыныстылығы - аралдар патшалығының саяси шындықтарын бейнелеген сияқты.

Патшалық

Тинвальд тауының суреті Сент-Джонс қаласына жақын Тинвальд тауы аралдар патшалығының ұлттық жиналыс орны болған болуы мүмкін. Бұл жерде арал тұрғындары патшаларын халық алдында тұғырынан отырғызып, жаңа заңдар жариялап, дау-дамайларын шешкен болуы мүмкін. Алайда, көрінетін жерлердің көп бөлігі тек XVIII, XIX және XX ғасырларға жатады. және (бәлкім) Скайдағы Хиннисдейл ауданындағы Тинвиль. Манкс сайты сияқты, бұл төрт Хебридтік жер атауы ішінара көне норвег тіліндегі þing ("жиналыс") сөзінен алынған. Осы сияқты және басқа да қазір жоғалған сайттар Манкс патшалары мен олардың ұлттық жиналыс орны басым болғанға дейін құрылған болуы мүмкін. кейбір жағынан Олафтың патшалығы Шотландия патшалығының елеулі жаңғырушысы Дәуіт І-нің патшалығымен салыстыруға болады. Англияда өткізген уақытына байланысты Олафр феодализмнің заманауи түрлерін өз әлеміне енгізген сияқты, ал Маннда манориализмді дамытты. Дәуіт І сияқты Олафр өз патшалығындағы шіркеуді өзгертіп, аумақтық түрде анықталған епархия құрды. Оның Маннадағы демеснемен байланысты болған қазіргі заманғы аумақтық патшалықты құруы шет аймақтарды шеттетуге әкелген болуы мүмкін. Манндағы он бірінші ғасырдағы монеталардың Гудрёдр Крованның билігіне дейін пайда болғаны туралы дәлелдер бар, бірақ Олафрдың билігі кезінде ондай дәлел жоқ, сондай-ақ оның әулетінің бірде-бір мүшесінің атын бейнелейтін монеталар табылған жоқ. Патшаны сайлау немесе сайлау ортағасырлық Еуропаның солтүстігінде патшалық етудің маңызды бөлігі болды. Олафрдың флориуты кезінде аралдардың патшалығында әміршілердің рөлін ойнаған бірнеше мысал бар. Мысалы, патшалықтың жетекші адамдары Мюрчертактың Олафрға билік жүргізуге жеткілікті жасқа жеткенше регент беру туралы келісім жасасты деп жазылады, ал ризасыздық танытқан басшылар Ингимундрдің регенттігінің драмалық аяқталуына әкелгені туралы хабарланады, ал басшылар Олафрды Англиядан өзінің билігін бастауға ертіп келді. Оллафрдың өлімінен кейін, Манн хроникасы аралдардың басшылары (принциптер insularum) жиналып, бір ауыздан Гудрёдрды патша етіп сайлағандығын көрсетеді. thumb राखे राखे राखे alt=Refer to caption राखे Олафрдың ұлы мен мұрагері Гудрёдрдың титулы, Британ кітапханасының 40r фолиосында кездеседі. Крован әулетінің билігінен қалған тек жиырма патша жарғысының дәлелі бар. Олардың тек біреуі Олафтың билігіне жатады. Бұл туралы дәлелдер түпнұсқаларда, көшірмелерде және патша жарғыларының тұжырымдамалық нұсқаларында бар. Жалғыз түпнұсқа жарғы Олафрдың немересі, Манн және аралдар патшасы Магнус Олафссонның билігіне жатады. Галь тіліндегі титулдың латынша эквиваленті, алғаш рет оның 10-ғасырдағы алдыңғы адамы, Гудрр Харральдсонға, аралдардың патшасына берілген. Тірі қалған дереккөздер Олафр өзінің династиясынан бірнеше патшалардың ішіндегі ең біріншісі деи гратия ("Құдайдың рақымымен") билік жүргізетінін айтады. Бұл формуланы қолдану қазіргі еуропалық монархтар арасында кең таралған, бірақ оны Шотландия патшалары сияқты арал патшалары Англияның Анжевин патшалары шығарған жарғыларды еліктеп қабылдаған көрінеді. Шотландиялықтар сияқты Олафр мен оның мұрагерлері өздерінің патшалық құқығына басымдық беру үшін, өз уақытының жетекші монархтарының қатарында өз орнын алу үшін формуланы қабылдаған көрінеді. Олафрдың формуланы қолдануы - аралдардағы өзінің патшалық алдыңғыларына қарағанда - ол билеушінің жаңа түрі және кейінірек Манс патшалығының негізін қалаушы болғандығын көрсетеді. Ол Англия корольдік сарайында тәрбиеленгендіктен, Дәуіт І сияқты, оны да ағылшын патшасы рыцарь атағына ие етті. Әрине, Олафрдың он үшінші ғасырдағы бірнеше патшалық мұрагерлерін ағылшын әріптесі ерлік атады. Олафтың қызы Рагнхильданың аты, GKS 1005 fol (Flateyarbók) 143r-та жазылған: "Ragnhilldi". Рагнхильдра Сомаирл мак Гилла Бригтаға үйленді. Ол аралдардың солтүстік бөлігінде өзінің билігін әскери күш арқылы нығайтатын күшті патша болған көрінеді. Бұл аймақтың Олафрдың басшылығымен арал тұрғындары қайтарып алғанға дейін Оркадияның ықпалына түскенін күтуге негіз бар. ХVII ғасырдағы Слет тарихында сақталған Хебрид дәстүріне сәйкес, оған Сомайрл әскери операцияларда (басқа уақыттағы дереккөздерде тіркелмеген) "Арднамурханның солтүстігіндегі ежелгі даниялықтарға" қарсы көмек көрсетті. Ол солтүстік Уистке де шабуыл жасады деген мәлімдемесімен бірге бұл дереккөз Гудрёдр мен Сомайрл арасындағы (Олафр қайтыс болғаннан кейін болған) қайғылы күрес Сомайрл...

Өлім

thumb राखे alt=Refer to caption राखेRgnvaldr Haraldsson, Óláfr's kin slaying assassin, аты Британдық кітапхананың Cotton Julius A VII 36r-тарындағы "Regnaldus" деген жазуда кездеседі. 1153 жыл аралдар патшалығының тарихында маңызды кезең болды. Дәуіт I тек мамыр айының соңында ғана емес, сонымен қатар Олафр өзі де бір айдан кейін 29 маусымда өлтірілді, ал Гудрорд Норвегияда жоқ еді. Маннның жылнамасына сәйкес, Олафрға Дублинде тұратын үш немере інісі - Харальдссон және оның жер аударылған ағасы Харальдрдың ұлдары қарсылық білдірді. Осы адамдардың патшалықтың жартысын өздеріне беру туралы талаптарын естігеннен кейін, ресми кеңес шақырылды, онда Харальдссонның бірі - Ренгвальдер деген адам Олафрға жақындап, балтасын көтеріп, патшаға сәлем бергендей етіп, оны бір соққымен шауып тастады. Соның салдарынан Харольдссондардың аралды өз араларына бөлгенін хроникада баяндалады. Бұл ер адамдардың басқа аралдарда билік бағындырған-алмағаны белгісіз. Маннның билігін қолға алғаннан кейін, елжіреде айтылғандай, олар патшалықтың заңды мұрагері Гудрёдрға адал күштерге қарсы қорғанышта болды. Галлоуэйдің басып кіруі ауыр зардаптарға ұшырағанмен, Харальдссондар Маннға қайтып келгеннен кейін, олар барлық Gallovidians-ты өлтіріп, қуып жібергенін жазған. Бұл қатыгездік Гудрёдр мен оның анасына еріп жүрген жергілікті топтарды түп-тамырымен жоюға тырысуды көрсетеді. Аралдардың жетекші мүшелерінің скандинавиялық байланыстары олардың әскери қару-жарақтарында көрініс тапқан болуы мүмкін және мұндай ойыншықтарда бейнеленгенге ұқсауы мүмкін. Әкесінің өлтірілгеніне бірнеше ай өткен соң Гудрр өз жазасын тартты. Хроникаға сәйкес, ол Норвегиядан Оркниге сапар шекті, оны Норвегияның әскери қолдауы күшейтті және оны аралдың жетекші адамдары бір ауыздан патша деп жариялады. Содан кейін ол Маннаға жалғасты, онда ол үш туысын жеңіп, ағайындыларын өлтірді, біреуін өлтіріп, қалған екеуін соқыр етті және патшалықты өзі үшін сәтті қорғады. Гудрёдрдің аналық бабасының қолдауынан гөрі норвегиялық көмекке арқа сүйеуі, Галлоуэйге шабуыл жасау хрониканы құрастырушының мойындауына қарағанда сәтті болғанын білдіруі мүмкін. Олафр Гудрёрдті 1152 жылы Норвегияға жібергені аралдар патшалығының мұрагерлігіне қатысты алаңдаушылықтың болғанын және Гудрёрдтің корольдікті қорғау үшін Норвегия королі Инги Харальдссонға құрмет көрсеткенін білдіреді. Хроникада Гудрёдрдің Норвегиядан оралуы туралы жазылған мәліметте оның бес кемеден тұратын флотымен келгені айтылған, бұл шетелден қолдау шынымен де алынғанын білдіреді. Олафрдың аға ағаларының арасындағы қақтығыстың алғашқы оқиғасы, оның немере інілерінің қолынан өлтірілгені және оның ұрпақтары төккен кейінгі өзара күрес аралдардың патшалығы үшін бәсекелестік өте бәсекелестік және ерекше күшті болғандығын көрсетеді. Ингиге ауысу Норвегияның Оркни мен Кейтнесс аралдарындағы шотландтық ықпалдың отыз жылдығын алмастырған уақытта болды. Бұл 1150-ші жылдардың алғашқы жылдары шотландтық корольдік биліктің әлсірегенін дәлелдей алады. 1153 жылы қарашада Давид I қайтыс болғаннан кейін Сомайрл бастаманы қолға алып, Шотландияның жаңадан тағайындалған королі Малкольм IV-ге қарсы көтерілді. Малкольмның династиялық қиындықтары мен Шотландияның аралдардағы ықпалының төмендеуі Гудрёдрдің патшалықты басқаруды нығайтудағы табысына себеп болуы мүмкін және ол әкесіне қарағанда патша ретінде жүргізген агрессивті саясатта байқалуы мүмкін. оның табысты мансабының кілті некеде болған болуы мүмкін. Шын мәнінде, Сомаирл кланының алғашқы билеушілері өздерінің Оралдар патшалығына деген дәулетіне Рагнхильдер арқылы Олафрға деген генеалогиялық байланысының құқығымен қарыз болған көрінеді. Олафрдың жерленген жері белгісіз және белгісіз болса да, он үшінші ғасырдың екінші ширегінде Рушен аббатшылығы Крован әулеті үшін патшалық кесене рөлін атқарған көрінеді. Гудрёдр Айонада жерленген, ең көне ғимарат - Қасиетті Оран шіркеуі. Бұл ғимараттың сәулетінде белгілі бір ирландтық әсерлер оның шамамен XII ғасырдың ортасына таанды екенін көрсетеді. Шәжіре Олафр немесе Гудрёдрдің қолында болуы мүмкін. Әрине, осы кезеңде олардың отбасының ерекше діни қызметі Ионаның қамқорлығын күткенін көрсетеді.