Кіріспе

Йос Сударсо шығанағы, 1827 жылдан 1968 жылға дейін Хумбольдт шығанағы деп аталатын, Жаңа Гвинеяның солтүстік жағалауындағы шағын шығанақ, Индонезияның Папуа провинциясы мен Папуа-Жаңа Гвинея елінің арасындағы шекарадан батысқа қарай 50 шақырым жерде. Индонезияның астанасы Жаяпура бухтада орналасқан.

Тарих

1827 жылы француз зерттеушісі Жюль Дюмон д'Урвилл бұл шығанақты Александр фон Гумбольдт есімімен атады. Голландиялық Этна экспедициясы 1858 жылы Гуго ван дер Гоестің басшылығымен алғаш рет буынды барлап, картаға түсірді. Оның мақсаты Жаңа Гвинеяда тұрақты үкіметтік пост құру үшін ықтимал жерлерді табу болды және бұл жер басқалардан жоғары деп табылды. Алайда, 1910 жылдың наурызына дейін, жаңа Гвинеяның солтүстік жағалауында неміс талаптарымен шабыттанған голландиялықтар шығанақта Голландия қаласын құрды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде 1942 жылы сәуірде аймақты жапондықтар басып алды, 1944 жылы 22 сәуірде АҚШ әскерлері азат етті және ол АҚШ-тың үлкен әскери-теңіз базасы Голландияның мекені болды. Бұл база 1945 жылы наурыз айында Филиппинді жаулап алғанға дейін генерал Дуглас Макартурдың штабы ретінде қызмет етті. Индонезия тәуелсіздік алғаннан кейін, 1949 жылы қала Голландиялық Жаңа Гвинеяның астанасы болды. 1962 жылы қарашада Кота Бару ("Жаңа қала") деп аталды, 1963 немесе 1964 жылы Сукарнопура ("Сукарно қаласы") деп аталды, ал 1968 жылы Жаңа тәртіпке ауысқаннан кейін Джаяпура ("Жеңіс қаласы") деп аталды. Хумбольдт шығанағы атауы кем дегенде сол жылға дейін сақталды, ол 1962 жылы голландиялық және индонезиялықтардың арасындағы теңіз шайқасында қаза тапқан индонезиялық әскери офицер Йос Сударсоның есімімен аталды.