Кіріспе
Пантодонт сүтқоректілер туысы палеоцен дәуірінен Coryphodon (грек тілінен κορῦφὴ, "нокта", және δος, "тіс", яғни шыңдағы тіс, "мүйіздің бұрыштарының нүктелерге [молярларда] дамуына" сілтеме жасайды). Coryphodontidae тұқымдасына жататын пантодонттардың жойылған туысы. Корифодон - пантодонт, әлемдегі ірі сүтқоректілердің алғашқы тобының мүшесі. Ол қазіргі Солтүстік Американың солтүстік бөлігінде көшіп, бұрынғы пантодонт Бариламбданы алмастырды. Ол Моңғолияның Еоцен дәуірінің соңғы кезеңіндегі Гиперкорифодон тұқымының ата-бабасы болып саналады. Coryphodon Солтүстік Америкада көптеген үлгілерден белгілі, ал Еуропа, Моңғолия және Қытайда әлдеқайда аз. Бұл тіс ерекшеліктері бойынша басқа туысқанынан ерекшеленетін кіші және орта өлшемді корйфодонтидтер.
Coryphodon (from Greek κορῦφὴ, "point", and ὀδοὺς, "tooth", meaning peaked tooth, referring to "the development of the angles of the ridges into points [on the molars].") is an extinct genus of pantodonts of the family Coryphodontidae. Coryphodon was a pantodont, a member of the world's first group of large browsing mammals. It migrated across what is now northern North America, replacing Barylambda, an earlier pantodont. It is regarded as the ancestor of the genus Hypercoryphodon of Late Eocene Mongolia. Coryphodon is known from many specimens in North America and considerably fewer in Europe, Mongolia, and China. It is a small to medium sized coryphodontid who differs from other members of the family in dental characteristics.
Сипаттама
Кеуде биіктігі мен дене ұзындығы бойынша Coryphodon - сол кездегі ең үлкен сүтқоректілердің бірі. Бұл жануар өте баяу жүретін, оның жоғарғы аяқтары ұзын, ал төменгі аяқтары қысқа болғандықтан, салмағын көтере алмады. Алайда, Coryphodon қорғаныс жағынан көп нәрсеге мұқтаж болған жоқ, өйткені сол кездегі белгілі жыртқыштардың көпшілігі Coryphodon-дан әлдеқайда кіші болған сияқты. Корифодонның миы мен дене салмағы барлық сүтқоректілердің ішінде ең аз, оның миы шамамен 8 кг, ал дене салмағы шамамен 1 кг. Корифодонның дене салмағы бойынша бағалаулар айтарлықтай өзгерген. Құйрықты жануарлардың регрессиялық талдауы негізінде C. eocaenus типті түрдің орташа дене массасы , C. radians үшін және C. proterus және C. lobatus үшін шамамен бірдей деп бағаланды.
Estimates of Coryphodon's body mass have varied considerably. Based on a regression analysis of ungulates, estimated the mean body mass for the type species C. eocaenus to , for C. radians, and possibly as much as for C. proterus and C. lobatus.
Таксономия және жүйелеу
Бірінші қазба Вайомингте табылғаннан бері, Coryphodon және оның отбасы таксономиясы бұзылып кетті. Бес сипатталған тұқым Coryphodon-мен синонимдестірілді және отыз бес ұсынылған түрлер жарамсыз деп жарияланды.
Түрлер
C. anax Коуп (1882) ат қойған; Озборн (1898) және Ухен мен Гингерич (1995) оны Coryphodon lobatus-пен синонимдеуге мүмкіндік берді. C. anthracoideus деп Блейнвилл атаған (1846). C. armatus) деп атаған Коп (1872). C. dabuensis) деп атаған. C. eocaenus Оуэн (1846) атаған; Блейнвилл (1846) оны Lophiodon eocaenum деп қайта тағайындаған; оны Коуп (1877), Лукас (1984) және Ухен мен Гингерич (1995) қайта растаған. C. gosseleti (=C. Grosseleti lapsus calami) деп Малакин (1899 ж.) атаған. C. hamatus Marsh (1876) атаған; Lucas (1984) және Lucas and Schoch (1990) Coryphodon anthracoideus-мен синонимдеуге мүмкіндік берді; Uhen және Gingerich (1995) Coryphodon radians-пен синонимдеуге мүмкіндік берді. C. lobatus-ты Коуп атаған (1877). C. marginatus атауын Коуп (1882) қойған; оны Лукас (1984) және Ухен мен Гингерич (1995) Coryphodon eocaenus-пен синонимдеуге мүмкіндік берді. C. oweni Hebert (1856) ат қойған. C. pisuqti - Даусон (2012) C. proterus - Симонс (1960) атады. C. repandus атауын Коуп (1882) қойған; оны Корифодон радианс (Coryphodon radians) деген синонимді Уэн мен Гингерич (1995) қойған. C. radians-ты Коуп атаған (1872). C. singularis? (Жұрттық жәндік) Ол патологиясына байланысты nomen dubium болып табылады. С. субквадрат? Коп (1882) атаған; ол Мантеодонмен синонимді болды. C. tsaganensis атауын Решетов (1976) берді. C. ventanus атауын Осборн (1898) берді; оны Ухен мен Гингерич (1995) Coryphodon lobatus-пен синоним етті.
C. proterus was named by Simons (1960). C. repandus was named by Cope (1882); it was synonymized with Coryphodon radians by Uhen and Gingerich (1995). C. radians was named by Cope (1872). C. singularis? was named by Osborn (1898); it is a nomen dubium due its to pathology. C. subquadratus? was named by Cope (1882); it was synonymized with Manteodon. C. tsaganensis was named by Reshetov (1976)
C. ventanus was named by Osborn (1898); it was synonymized with Coryphodon lobatus by Uhen and Gingerich (1995).
Өлшемі
Coryphodon - бұл табылған ең ірі түрлердің бірі және Кларкфорк NALMA-дан белгілі жалғыз түрі. Кейін дене көлемі азайды, содан кейін К. эокаэнус Кларкфоркский Васаткий ауысуында (55,4 млн. жыл бұрын, ПЭТМ-нің жанында) пайда болады, одан кейін Coryphodon ірі түрге айналды. C. radians. C. radians өз кезегінде ерте эоценде пайда болған екі бір уақыттағы түрге, кішкентай C. armatus және өте үлкен C. lobatus-қа айналды. Бұл өлшемдегі өзгерістер әлемдік климаттың өзгеруімен байланысты деп есептеледі, өйткені Coryphodon тұқымдасының ең кіші мөлшері палеоцен-эоцен шекарасынан кейін көп ұзамай пайда болды.
Тамақтандыру және тамақтану
Корифодон жартылай сулы өмір салтына ие болды, мүмкін, суқұйрық сияқты батпақтар мен батпақтарда өмір сүрді, бірақ ол қазіргі суқұйрықпен немесе басқа да жануарлармен тығыз байланысты емес. Корифодонның мойын бұлшық еттері өте мықты, қысқа тістері бар еді, олар батпақ өсімдіктерін түбірден жұлып алуға пайдаланылған. Ауыздағы басқа тістер қоқыс іздеп тапқан өсімдіктерді өңдеуге жарамды. Гренландияға жақын орналасқан Эльсмир аралында табылған окаменелі қалдықтар корфидонның бір кездері Американың оңтүстігіндегі қазіргі кипарис батпақтарына ұқсас, үлкен ағаштар өсетін жылы батпақ ормандарында өмір сүргенін көрсетеді. Эоцен дәуірінде климат қазіргіден әлдеқайда жылы болғанымен, Солтүстік поляр шеңберінен солтүстікке қарай өсетін өсімдіктер мен жануарлар әлі де бірнеше ай бойы қараңғылық пен 24 сағаттық жазғы күндерді бастан кешірді. Тіс эмалының изотоптық зерттеулері жазғы уақытта күндіз жарық көп болған кезде Coryphodon гүлді өсімдіктер, су өсімдіктері және жапырақтар сияқты жұмсақ өсімдіктерді жейтінін көрсетті. Алайда, өсімдік фотосинтезі мүмкін болмаған ұзақ қараңғы кезеңдерде, Coryphodon жапырақ шөптерінен, бұтақтардан, мәңгі жасыл инелерден және, ең бастысы, өсіру үшін жарық қажет емес организм және азық көзі саңырауқұлақтардан тұратын тамаққа ауысады. Бұл зерттеу Coryphodon-дың тамақтану диапазонын ғана емес, сонымен қатар Солтүстік поляр шеңберінде тұратын солтүстік популяциялардың мінез-құлқын да ашады. Осыған байланысты, Coryphodon оңтүстікке көшіп бармады немесе қыстап жатқан жоқ, ол жай ғана екі маусымдық азық көзінің арасында ауысты.
Жыныстық диморфизм
Coryphodon жыныстық диморфизмін байқады: жаак тістеріне қарағанда иттер өте үлкен немесе өте кішкентай болады, және қазіргі гиппопотамдармен салыстырғанда еркектер аналарға қарағанда үлкен иттерге ие болды деп болжауға негіз бар.