Жакопо Пери: Ренессанс пен Барокко дәуірінің композиторы және әншісі

Кіріспе

Италиялық композитор және әнші (1561–1633)

Жакопо Пери (20 тамыз 1561 – 12 тамыз 1633) – Кеш Ренессанс және ерте Барокко дәуірлерінде өмір сүрген итальян композиторы, әнші және аспапшы. Ол алғашқы опера деп есептелетін, көбінесе жоғалған «Дафнаны» (шамамен 1597 ж.) және сақталған ең ерте опера «Эвридиканы» (1600 ж.) жазды. Оны кейде «Ло Заззерино» деген атпен де біледі.

Өмір және мансап

Жакопо ди Антонио ди Франческо Пери Римде немесе Флоренцияда орта тапқа жататын отбасында дүниеге келген. Пери өзінің римдік екенін айтқан, бірақ биліктегі Фернандо де Медичидің Римге деген ықыласын ескере отырып, флоренциялық ретінде танылу артықшылық емес еді, бұл Периді туған жері туралы жалған айтуға итермелеген болуы мүмкін. Дегенмен, ол Флоренция қаласындағы Аннунциати Сервиттер монастырында әнші болып жұмыс істеді. Ол монастырь мектебінде білім алған болуы мүмкін. Өлшемі мен Медичи сотының әр апта сайын қатысатын миссаға деген құрметіне байланысты, Аннунциати көптеген музыкалық студенттерге музыкалық мансапқа жол ашты. Таланттылығы мен білімі арқасында Пери Флоренцияда Кристофано Мальвецциден сабақ алып, ондағы бірнеше шіркеулерде органшы және әнші болып жұмыс істеді. 1588 жылдың қыркүйегінде ол Медичи сотында жұмыс істей бастады, алдымен тенор әншісі және клавишті аспаптарда ойнаушы, кейін композитор болып. Оның алғашқы туындылары пьесаларға, интермедияларға және мадригалдарға қосымша музыка болды. 1590 жылдары Пери Флоренциядағы музыканың ең ірі демеушісі Жакопо Корсимен байланысқа түсті. Олар заманауи өнердің классикалық грек және римдік туындылардан нашар екенін санады және грек трагедиясын өздері түсінгендей қайта жаңғыртуға бел буды. Олардың жұмысы бұрынғы онжылдықтағы Флоренциялық Камератаның жұмысына үлес қосты, ол монодияда алғашқы тәжірибелер жасады – континуо бас үстіндегі жеке ән стилі, кейіннен речитатив пен арияға айналды. Пери мен Корси ақын Оттавио Ринуччиниді мәтін жазуға шақырды, нәтижесінде пайда болған «Дафна» операның жаңа түріндегі алғашқы туынды деп есептеледі. Ринуччини мен Пери келесі жобада «Эвридика» операсымен бірлесіп жұмыс істеді. Ол алғаш рет 1600 жылдың 6 қазанында Палаццо Питтиде Принцесса Мари де Медичи мен Генрих IV-тің неке тойына қойылды. «Дафнадан» айырмашылығы, ол бүгінгі күнге дейін сақталған (бірақ сирек қойылады, көбінесе тарихи ескерту ретінде). Бұл туындыда ариялар мен хорлардың арасындағы жаңа элемент – речитативтер пайдаланылды, ол оқиғаны дамытуға көмектесті. Пери басқа композиторлармен (мысалы, Марко да Гальяномен бірлесіп «Ла Флора» операсын) бірнеше опералар жазды, сондай-ақ түрлі сарайлық шаралар үшін көптеген шығармалар құрастырды. Оның туындыларының көпшілігі бүгінде орындалмайды, тіпті өмірінің соңында оның опералық стилі Клаудио Монтеверди сияқты жас реформатор композиторлардың туындыларымен салыстырғанда көне болып көрінді. Алайда Перидің кейінгі композиторларға тигізген әсері зор болды.

Jacopo di Antonio di Franceso Peri was born in either Rome or Florence to a middle class family. Peri himself claimed to be from Rome, but considering the pro Roman sentiments of the reigning Fernando de'Medici, it was a disadvantage to be known as a Florentine, which may have motivated Peri to lie about his true birthplace. Nonetheless, he was employed to sing at the Servite monastery of SS. Annunziati in the city of Florence. He likely received an education from the monastery school as well. Due to its size and favour with the Medici court, who attended mass each week, SS. Annunziati was a pipeline for many musical students into musical careers. Because of his talent and education, Peri was able to study in Florence with Cristofano Malvezzi, and went on to work in a number of churches there, both as an organist and as a singer. He subsequently began to work in the Medici court around September 1588, first as a tenor singer and keyboard player, and later as a composer. His earliest works were incidental music for plays, intermedi and madrigals. In the 1590s, Peri became associated with Jacopo Corsi, the leading patron of music in Florence. They believed contemporary art was inferior to classical Greek and Roman works, and decided to attempt to recreate Greek tragedy, as they understood it. Their work added to that of the Florentine Camerata of the previous decade, which produced the first experiments in monody, the solo song style over continuo bass which eventually developed into recitative and aria. Peri and Corsi brought in the poet Ottavio Rinuccini to write a text, and the result, Dafne, is seen as the first work in a new form, opera. Rinuccini and Peri next collaborated on Euridice. This was first performed on 6 October 1600 at the Palazzo Pitti for the wedding of Princess Marie de' Medici and Henry IV. Unlike Dafne, it has survived to the present day (though it is hardly ever staged, and then only as a historical curio). The work made use of recitatives, a new development which went between the arias and choruses and served to move the action along. Peri produced a number of other operas, often in collaboration with other composers (such as La Flora with Marco da Gagliano), and also wrote a number of other pieces for various court entertainments. Few of his pieces are still performed today, and even by the time of his death, his operatic style was looking rather old fashioned when compared to the work of relatively younger reformist composers such as Claudio Monteverdi. Peri's influence on those later composers, however, was large.

Шығармалары

Жакопо Пери: Ай Леттори. «Le Musiche sopra l'Euridice» кіріспесі, Вальтер Карниньяноның редакциясы мен түсіндірмелері. Жакопо Пери: «Le Musiche sopra l'Euridice». Вальтер Карниньяноның редакциясы мен түсіндірмелері, L'Opera Rinata, Турин.