Кіріспе

Мюлеберг () - Швейцариядағы Берн кантонында орналасқан Берн Миттелланд әкімшілік округінің муниципалитет.

Тарих

Мюлеберг алғаш рет 1011-16 жылдары Мюлинберг ретінде аталады. 2003 жылы халықтың 68% электр энергиясын атомнан тыс энергиямен өндіруге арналған 2005 жылы электр стансасын жабуды ұсынған Strom ohne Atom бастамасын қабылдамады. 2000 жылы осындай ұсынысты кантондық деңгейде 64% дауыс берушілер қабылдамады. Екі электр станциясы қаладағы ең ірі жұмыс беруші болып қала береді. Гумменен қамалынан ештеңе қалмады, оны Саан бойындағы қорғаныс бөлігі ретінде Бургундия графтары немесе Заринген герцогтары салған, Лаупен қамалы мен Грасбург қамалымен бірге. Қалдық өзендегі көпірді қорғау үшін салынған. 1391 жылы көпірдің айналасында ауыл (villa inferiori Dicti castri) пайда болды. 1259 жылы Пётр Савойский Гюммененді императорлық феодалды аймаққа айналдырды және императорлық кастеляндар қамал мен ауылды өз қолына алды. 1282-83 жылдары Германия королі Рудольф I Савойя кастеланын қуып, оны Габсбургтердің рыцары Маггенбергтің Ульрих II-іне феодалды мемлекет ретінде берді. 1319 жылы Ульрихтің мұрагерлері қамал, паром және фордты Фрибургке сатып жіберді. Содан кейін Фрибург жерлерді Вюппенс ер азаматтарына берді, олар оны 1325 жылы Киелі Рим империясына немесе Фрибургке қайтарып берді. Қамал мен ауыл 1333 жылы Гуммен соғысы кезінде қоршауға алынып, жойылған. 1333 жылы королева Агнес қол қойған бейбіт келісім бойынша Гюмменен Фрибургке қайтарылды. Құрылысқа салынған аумақтың 3,2%-ын тұрғын үйлер мен ғимараттар, ал 4,0%-ын көлік инфрақұрылымы құрайды. Орманды жердің 31,3%-ы орманды, ал 1,6%-ы жеміс бақшалары мен шағын ағаш шоғырымен қамтылған. Ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлердің 39,1%-ы егіншілікке, 12,6%-ы жайылымға, ал 1,7%-ы жеміс-жидек бақшалары мен жүзімдіктерге пайдаланылады. Муниципалитеттегі судың 2,7% -ы көлдерде, 1,8% -ы өзендер мен арықтарда.

Демография

Мюльбергтің 2010 жылғы тұрғыны 6,2% -ы шетелдік азаматтар. Соңғы 10 жылда (2000-2010 жылдар) халық саны 5,9%-ға өзгерді. Көші-қон 6% құрады, ал туу мен өлім-жітім 1,9% құрады. Халықтың көпшілігі (2000 жылғы жағдай бойынша) неміс (2 579 немесе 94,7%) бірінші тіл ретінде, француз тілі екінші (36 немесе 1,3%) және албан тілі үшінші (23 немесе 0,8%). 7 адам итальян тілінде сөйлейді, 1 адам романша тілінде сөйлейді. Мульберге тұрғындарының 917-і немесе 33,7%-ы Мюльберге туып, 2000 жылы өмір сүрген. Олардың 1154 немесе 42,4% -ы бір кантонда, 381 немесе 14,0% -ы Швейцарияның басқа жерінде, ал 185 немесе 6,8% -ы Швейцариядан тыс жерде туған. 2000 жылы муниципалитетте 1139 жеке тұрғын үй болды, ал бір үйде орташа есеппен 2,4 адам болды. 2009 жылы жаңа тұрғын үй құрылысының көрсеткіші 1000 тұрғынға шаққанда 2,3 жаңа тұрғын үй болды.

Ұлттық маңызы бар мұра нысандары

Саан өзенінің үстіндегі BN теміржол виадугы (Ференбальммен бөлінеді) ұлттық маңызы бар Швейцария мұралық орны ретінде саналады. Мюлеберг электр станциясының барлық бөлігі Швейцарияның мұралық орындарының тізіміне кіреді.

Саясат

2007 жылғы федералды сайлауда ең танымал партия - 41,24% дауыс жинаған SVP болды. Алдағы үш ең танымал партия - FDP (16,95%), SPS (16,14%) және Жасылдар партиясы (10,48%). Федералды сайлауда барлығы 981 дауыс берілді, сайлауға қатысу 46,2% құрады.

Экономика

2010 жылы Мюлебергте жұмыссыздық деңгейі 1,5%-ды құрады. 2008 жылы негізгі экономикалық секторда 216 адам жұмыс істеді және осы салада 77 кәсіпорын жұмыс істеді. Екінші секторда 587 адам жұмыс істеген, ал осы секторда 41 кәсіпорын жұмыс істеген. Үшінші секторда 373 адам жұмыс істейді, 81 кәсіпорын осы секторда жұмыс істейді. 2000 жылы 588 жұмысшы муниципалитетке келіп, 974 жұмысшы қаладан шығып жұмыс істеген. Қалалық округ жұмысшыларды экспорттаушы болып табылады, әрбір жаңа жұмысшы үшін қаладан 1,7 жұмысшы шығады. Жұмыс істейтін халықтың 22,6%-ы жұмысқа қоғамдық көлікпен, ал 53% жеке көлікпен барады. 2009-10 оқу жылында Мюлебергте жалпы 273 оқушы сабаққа қатысқан. Қалалық округте 2 балабақшасы бар, олардың жалпы саны 47 оқушы. Балабақшада оқитын оқушылардың 2,1%-ы Швейцарияның тұрақты немесе уақытша тұрғындары (азаматтары емес) және 4,3%-ы сыныптағы тілден басқа ана тілі бар. Қалалық округте 6 бастауыш сынып және 112 оқушы бар. Бастауыш сынып оқушыларының 1,8%-ы Швейцарияда тұрақты немесе уақытша тұратын (азамат емес) және 5,4%-ы сыныптағы тілден басқа ана тілі бар. Сол жылы жалпы 114 оқушымен 7 орта сынып болды. 5,3% -ы Швейцарияда тұрақты немесе уақытша тұратын (азамат емес) және 2,6% -ы сыныптағы тілден басқа ана тілі бар. 2000 жылы Мюльберг қаласында 49 оқушы басқа муниципалитеттен келген, ал 75 тұрғын муниципалитеттен тыс мектептерге барған.

Көлік

Муниципалитетте темір жол станциясы бар, ол Берн-Нойшатель желісінде орналасқан.