Кіріспе

Американдық археолог және Киелі кітап зерттеушісі Уильям Гвинн Девер (27 қараша 1933 жылы Луисвилл, Кентукки штатында туған) - американдық археолог, ғалым, тарихшы, семитшіл және теолог. Ол Ескі Келісімнің белсенді зерттеушісі және тарихшы, ежелгі Таяу Шығыстың және ежелгі Исраил мен Яһуда патшалықтарының тарихын зерттейді. 1975 жылдан 2002 жылға дейін Аризона университетінде Тассон қаласында Тасмания археологиясы және антропологиясының профессоры болды. Ол Пенсильваниядағы Лайкоминг колледжінде Таяу Шығыс археологиясының құрметті профессоры.

Білім

Девер "Б" бабын иеленді . 1955 жылы Миллиган колледжінен, 1959 жылы Батлер университетінен, 1959 жылы Христиан теологиялық семинариясынан B.D. 1966 жылы Гарвард университетінен докторлық дәрежесін алды. Ол өзін "табиғаты мен мінезі бойынша қайта құрылмаған дәстүрші" деп атайды.

Қазба жұмыстары

Девер 1966-1971, 1984 және 1990 жылдары Гарвард Семит мұражайының директоры болды; Гезердегі еврей одағы колледжінің қазбалары; 1967-1971 жылдары Хирбет-эль-Ком және Джебель-Какакир (Батыс жағалау) қазбаларының директоры; 1981-1985 жылдары Тель-эль-Хайят қазбаларының (Иордания) бас зерттеушісі және басқа қазбалар арасында 1991 жылы Кипрдегі Идалионға Аризона университеті экспедициясының директорының көмекшісі болды.

Тақырыптар

Ол өзінің Таяу Шығыстағы археология саласындағы білімімен "Құдайдың әйелі болды ма?" атты еңбегінде пікір білдірді. Ежелгі Исраилдегі археология және халықтық дін (2005), ежелгі Исраил мен Яһудадағы "әдеттегі адамдардың" күнделікті дінінде Ашераға табынудың сақталуы үшін. Израильдік жерлердің қатарынан алынған археологиялық деректерді талқылап, негізінен біздің заманымызға дейінгі 12-8 ғасырлар аралығында, Девер бұл халықтық дін, оның жергілікті құрбандық үстелдері мен құлшылық заттары, амулеті мен ант беру ұсыныстарымен халықтың көпшілігінің көзқарасын білдіретінін, ал еврей Киелі кітапта жазылған "Дұрыс жолды ұстану" шеңберінің Иерусалимдегі "кітап діні" тек бір элитаның ғана сақталуы, "ең көп жағдайда практикалық емес" діни идеал болды деп мәлімдеді. Ашераға табыну туралы Девердің көзқарастары негізінен Хирбет-эль-Ком және Кунительт-Аджруд қалаларындағы жазуларға негізделген (оның ішінде Танахтағы табыну орындарының маңыздылығы туралы талқылауын қараңыз), сондай-ақ археологтар Израильдің әртүрлі жерлерінде, соның ішінде Бірінші ғибадатхананың маңында (оның айтуынша, Жосияның иконаны жою реформасы). Оның осы кітапта айтылған құдайға табынуға қатысты көзқарасын кейбір адамдар сынға алды. Оның әдістемелік тәсілінде жалпы алғанда, Франческа Ставракопулу "халықтық дін" терминін қолдануы "әдетте "халықтық" немесе "халықтық" діннің ескі стереотиптерін ауылдық қоғамдастықтардың қарапайым тәжірибелері ретінде қолдайды" деп ұсынды, сондықтан қазіргі "қадірсіз болжамдарды" жалғастырады. Бұл тақырыпқа қатысты соңғы дискурстар қарсы шығуға тырысты. Дегенмен, басқалар Девердің темір дәуіріндегі Исраил мен Яһуда тарихын түсінуге қосқан үлесін жоғары бағалайды.

Лайкоминг колледжінде (2008 жылдан бері)

Девер Лайкоминг колледжінің факультетіне 2008 жылдың күзінде қосылды. Ол Таяу Шығыс археологиясының құрметті профессоры болып тағайындалды.

Видеолекциялар

2013 жылы Девердің Exodus туралы дәрісін YouTube-та табуға болады. Ол Нильс Петер Лемше сияқты "ревизионистер" мен "минималистерге" қарама-қайшы, темір дәуіріндегі тарихи Исраилдің бар екендігіне қарсы. Алайда, ол осы дәріс барысында Мысырдан шығудың көбісі миф немесе "псевдо-тарихи" екенін және ертедегі исраилдіктер негізінен жергілікті қанахандықтар болғандығын қорытындылады. Мысырдан бірнеше мың көшіп келушілердің тобы, бәлкім, Исраилге б.з.д. 2013 жылы Девердің Құдайның әйелі бар ма екені туралы (Ашера) лекциясы YouTube-та қол жетімді. Бұл лекцияда ол Киелі кітапты оңшыл элитаның таңдаулы нұсқасы ретінде сипаттайды және қарапайым адамдардың көпшілігі монотеистикалық Яхвистер емес екенін және олар "Ұлы Ашера құдайға" табынатын деп айтады. Ол Ашераны кейінгі яһуди дініндегі Шехинамен теңестіру арқылы қорытындылайды. 2014 жылы Дэйвердің Эморидегі осындай дәрісін YouTube-та табуға болады.

Жеке өмір

Девер евангелистік пастордың ұлы, евангелистік христиан ретінде тәрбиеленді және евангелистік уағыздаушы болды. Кейіннен ол христиан дінінен бас тартып, реформашыл яһуди дініне, сондай-ақ дінсіз теистке айналды. Ол Ликоминг колледжінің Ескі Келісім және яһудилік зерттеулер профессоры Памела Габерге үйленген.