Кіріспе
Норвегиялық ақын Олаф Якоб Мартин Лютер Бреда Булл (10 қараша 1883 - 29 маусым 1933) - норвегиялық ақын. Ол алты рет Нобель сыйлығына ұсынылған.
Olaf Jacob Martin Luther Breda Bull (10 November 1883 – 29 June 1933) was a Norwegian poet. He was nominated for the Nobel Prize in Literature six times.
Өмірбаян
Олаф Булл Норвегияның Кристиания қаласында (қазіргі Осло) дүниеге келген. Оның ата-анасы Жакоб Бреда Булл (1853-1930) және екінші әйелі Мария Аугуста Берглоф (1854-1922) болды. Бұлл Кристианияда өсіп, негізінен өсті. 13 жасында ол біраз уақыт Бускерудтың Хурум қаласында тұрды, онда әкесі журналист және редактор болып жұмыс істеді. 1899 жылы Аарс ог Восс мектебінде гимназияны бастады. Ол 1902 жылы жеке мектепті бітіргенге дейін Кристиания соборы мектебінде оқыды. Мектепті бітіргеннен кейін ол отбасымен бірге Римде тұрды, содан кейін 1903 жылы Кристианияға университетте оқуды бастауға оралды. Олаф Буллдың ғалымдық қабілеті жоғары, өйткені ол қазіргі заманғы және классикалық әдебиеттермен қатар философия, тарих, саясат, өнер және ғылым салаларын да меңгерген. Ол бірнеше жыл "Постен" және "Дагбладет" газеттерінде журналист болып жұмыс істеді. Ол "Осло ақыны" ретінде танымал болды, бірақ ол ұзақ уақыт бойы Италияда және Францияда өмір сүрді, онда оның ұлы, ақын Ян Булл (1927-1985) дүниеге келді. Олаф Булл үш рет үйленіп, екі рет ажырасқан. Оның өмірінде экономикалық қиындықтар мен ішімдікке деген құмарлық қатты әсер етті. Ол үрейлі болып, күйзеліске ұшыраған. Соңғы жылы аурумен және маскүнемдікпен ауырды. Оның дене аурулары, соның ішінде жартылай сал және бауыры зақымдалған. Олаф Булл 49 жасында Ослодағы Ульвель ауруханасында қайтыс болды. Оның ыдысы Vår Frelsers қабіріне қойылды.
Булл мен Джойс
Джеймс Джойс Финнеганс Уэйкпен жұмыс істеп жатқанда, ол скандинавия тілдері мен әдебиеттеріне сілтеме жасауды қалады, ол бес норвегиялық мұғалімді жалдады. Бұқа бірінші болды. Джойс сол кездегі әдебиеттердің түпнұсқасын, соның ішінде Питер Андреас Мунктің "Норрёне гуде ог гельтесагн" (Норс құдайлары мен батырлары туралы ертегілер) атты шығармасын оқығысы келді. Ол тілдің кедергісінен тыс ойын-сауықтарды және таңғажайып ассоциацияларды іздеді, бұл Булдың жақсы түсінген нәрсесі еді. Бұл "арқанның сөздері" арқылы естіледі, өйткені Джойс өзі Финнеганс Уэйк деп атады, ал Буль өзінің аты "Олаф Оксман" деп аталады, бұл оның тегінің ойыншық. Үйге жазған хаттарында Булл Джойс туралы ештеңе айтпаған, себебі ол отбасынан ақша сұраған, бұл оған әлемге әйгілі жазушының мұғалімі болған кезде сендірмейтін сияқты. Джойстің Буллмен қалай байланысқа түскені белгісіз, бірақ екеуі де Сильвия Бич басқаратын Париждегі Шекспир және Компания кітап дүкеніне жиі баратын, оларды бір-бірімен байланысқа шығарған болуы мүмкін. 1926 жылы "Улисс" кітапшасы АҚШ-та лицензиясыз шығарылды, яғни Джойс оған ақша алмады. Бичпен бірге ол бүкіл Еуропаның белгілі жазушыларының қол қоюын көздейтін наразылық хат жазды. Бич өзінің мемуарларында Джойс әсіресе Буллдың оған қол қоюын қатты қалағанын айтады. Бич Парижден француз ауылдарына көшіп кеткен Булды іздеді. Ол Джойс атынан наразылық актына қол қою үшін бір адамды жіберді. Бұллдың әйелі Сюзанна оған Булдың қолтаңбасының көшірмесін берді.
Ойнаңыз
Kjærlighetens farse: tre akter (Сүйіспеншілік фарсы: үш акті), Ашехуг, 1919 жылы 1948 жылы жарық көрді. Бұл фильмді Хелге Крогпен бірге жаздық.
Өлгеннен кейін жарық көрген шығармалары
"Эко және жаңбырлы жаңбыр: ақынның жұмыс орнындағы жазбалар" (Echo and Rainbow: Notes From a Poet's Workplace), Gyldendal, 1987. Франс Лассонның редакторы. Олаф Булл: brev fra en dikters liv (Олаф Булл: Ақынның өмірінен хаттар), 2 том, Гилдендал, 1989. Франс Лассондың редакторы Ild og skygger: spredte notater fra et dikterliv (От пен көлеңке: Ақын өмірінен шашыраған жазбалар), Nørhaven, Viborg, 1991. Frans Lasson редакторы
Ild og skygger: spredte notater fra et dikterliv (Fire and Shadows: Scattered Notes from a Poet's Life), Nørhaven, Viborg, 1991. Edited by Frans Lasson