Кіріспе
Шираздағы қамал, Иранның ұлттық мұралық орны Кәрим ханның Аргы (арг کریم خان, Arg e Karim Khān) немесе Кәрим хан қамалы - Иранның Шираз қаласының орталығында орналасқан қамал. Ол Занд әулеті кезінде кешеннің бір бөлігі ретінде салынған. Бұл ғимарат Карим ханның есімімен аталған және оның баспанасы ретінде қызмет еткен. Ол төртбұрышты болып, ортағасырлық қамалға ұқсайды. Бұрын бұл қамал түрме ретінде пайдаланылған. Бүгінде ол Иранның мәдени мұра ұйымы басқаратын мұражай.
The Arg of Karim Khan (ارگ کریم خان, Arg e Karim Khān) or Karim Khan Citadel, is a citadel located in downtown Shiraz, Iran. It was built as part of a complex during the Zand dynasty. It is named after Karim Khan, and served as his living quarters. It is rectangular in shape and resembles a medieval fortress. In the past, the citadel was sometimes used as a prison. Today, it is a museum operated by Iran's Cultural Heritage Organization.
Тарих
Кәрим хан бекінісі Кәрим хан Занд (Шираз) көшесінің басында, Шахдарри алаңының бұрышында орналасқан. Кәрим хан Ширазда өз үкіметін құрған кезде Сафави архитектурасының әсеріне ұшырады. Сондықтан Исфахандағы Нагше Жахан алаңына барған соң, ол Шираздың солтүстігінде үлкен алаң салуды шешті. Бұл алаң Артиллерия алаңы деп аталды. Аянттың солтүстігінде Диван Кәрім хан алаңы, шығысында Вакил базары және бірнеше қонақүйлер орналасқан. Алаңның оңтүстігінде Хамам Вакил және Вакил мешіті орналасқан. Оның оңтүстік-батысында бақ, ал батысында Арг бекінісі орналасқан. Мұхаммед хан Ширазды жаулап алғаннан кейін, ол Кәрім ханның ғимараттарын қиратуға шешім қабылдады. Осы шешімнен кейін Зандия дәуіріндегі бірқатар ғимараттар, соның ішінде Шіраз айналасында Кәрім хан салған шекаралық қоршау бұзылды. Бақытымызға орай, Арг цитаделы қиратудан қорғалды және орталық үкімет Әмири мен Фарс губернаторлығына тағайындаған әмірлік соты ретінде пайдаланылды. Қажар әулеті құлағаннан кейін ол түрмеге айналдырылды және суреттер жабылып қалды. 1971 жылы ол Иранның Мәдени мұра ұйымына берілді. Қасiрдiң қайта жаңарту жұмыстары 1977 жылы басталды.
Сипаттама
Кәрим ханның қамалы Шахдардарь алаңында орналасқан. Оның аумағы 4000 м2 және 12 800 м2 кешеннің ортасында орналасқан. Кәрим ханның қамалы төрт биік қабырғадан тұрады, олар 90 градус бұрышпен төрт 14 м дөңгелек кірпіш мұнаралармен байланысқан. Әрбір 12 м қабырғаның қалыңдығы 3 метр, ал жоғарғы жағында 2,8 метр. Қамалдың құрылымы әскери және тұрғын үй архитектурасын біріктіреді, өйткені ол Кәрім ханның үйі және әулеттің әскери орталығы болды.