Кіріспе

Басс бұғазы аралындағы ұшпаған құстың жойылған түркіні Король аралы эму (Dromaius novaehollandiae minor) - Австралия мен Тасмания аралығындағы Басс бұғазындағы Король аралына ендемиялық болып табылатын эмудың жойылған түркіні. Оның ең жақын туысы Тасманиялық эму (D. n. diemenensis) болуы мүмкін, өйткені олар 14000 жыл бұрын Тасмания мен Кинг аралы әлі байланыста болған кезде бір популяцияға тиесілі болған. Король аралы эмусының кішкентай мөлшері аралдық карликовизмнің үлгісі болуы мүмкін. Король аралындағы эму барлық белгілі эмулардың ішіндегі ең кішкентайы болды және құрлықтағы эмуға қарағанда қара түсті қауырсын болды. Ол қара және қоңыр түсті, мойнында ашық көк түстес терісі бар, ал оның балапандары құрлықтағылар сияқты жолақты. Бұл түр Kangaroo Island emu (D. n. baudinianus) -дан бірнеше остеологиялық мәліметтер бойынша, оның ішінде көлемі бойынша ерекшеленді. Король аралы эмуының мінез-құлқы құрлықтағы эмудан көп айырмашылық танытпаған. Құстар жем-шөп іздеп, ұрықтану үшін үйір-үйір болып жиналатын. Олар бақшада өсіп тұрған бақшада өседі. Олар тез жүгіріп, өздерін тепкілеп қорғай алатын. Ұясы терең емес, өлі жапырақтар мен шым-шыттан тұрады. 7-9 жұмыртқадан тұрады, оларды ата-анасы екіге бөліп көтереді. Еуропалықтар 1802 жылы аралға алғашқы экспедициялар кезінде Король аралы эмуын тапты. Құс туралы білетіндердің көпшілігі француз натуралисі Франсуа Перонның мұрын аулаушымен сұхбатынан, сондай-ақ суретші Шарль Александре Лесуэрдің суреттерінен алынған. Олар 1802 жылы Николас Бодиннің экспедициясымен бірге Король аралына келген, ал 1804 жылы бірнеше тірі және толған Король және Кенгуру аралдары эмулары Францияға жіберілді. Патша аралындағы екі тірі дана өсімдіктер бағында сақталған, ал олардың және басқа құстардың қалдықтары бүгінде Еуропаның әртүрлі мұражайларына шашырап жатыр. Экспедиция журналында қай аралдан тұтқындалған құстардың шыққандығы, тіпті олардың таксономиялық жағынан ерекше екендігі айтылмаған, сондықтан олардың мәртебесі бір ғасырдан астам уақыт өткенге дейін белгісіз болды. Патша аралында алғашқы қоныстанушылар бастаған аңшылық қысым мен өрттер 1805 жылы жабайы популяцияны құрып кетуіне әкелген болуы мүмкін. 1822 жылы Парижде тұтқында болған екі данасы да қайтыс болды және олар өз түрінің соңғысы болды деп есептеледі.

Таксономия

Король аралы мен Кенгуру аралындағы шағын арал эму таксондарының таксономиялық мәртебесі мен географиялық шығу тегі туралы ұзақ уақыт бойы түсініспеушілік болды, өйткені екі популяцияның үлгілері де 1800-жылдардың басында Австралияға жасалған француз экспедициясының бір бөлігі ретінде Францияға жеткізілді. Эмулардың қай жерде және қашан жиналғандығы экспедиция журналында нақты көрсетілмеген, бұл құстардың әрқайсысына көптеген ғылыми атаулар берілді, олардың көбісі күмәнді негізде және барлық үлгілер Кенгуру аралынан шыққан деген ойға әкелді. 1914 жылы Л. Бразил экспедиция король аралында эмумен кездеспегенін, өйткені ауа райы олардың лагерінен кетуіне тым нашар болғанын дәлелдеді. Француздар сонымен қатар эму мен казуарды "казуар" деп атады, бұл одан әрі шатастыруға әкелді. Түрлі коллекционерлер 20-ғасырдың басында Кинг аралында субфоссильді эму қалдықтарын тапты, біріншісін 1903 жылы шығыс жағалаудағы лагунаның жанында Австралиялық әуесқой орнитолог Арчибальд Джеймс Кэмпбелл тапты. 1906 жылы австралиялық орнитолог Уолтер Болдуин Спенсер Кинг аралында табылған кейбір плейстоцендік субфоссильдік сүйектер мен жұмыртқа қабықшаларына негізделген Dromaius minor атауын шығарды, ол оны D. ater-ден (содан кейін Кенгуру аралынан деп саналды) ерекше деп санайды. Австралиялық орнитолог Уильям Винсент Легге де бұл қалдықтарға 1906 жылы Dromaius bassi деген атау берді, бірақ кейінірек. 1907 жылы британдық зоолог Уолтер Ротшильд өзінің "Extinct Birds" атты кітабында Веййоның сипаттамасында шын мәнінде материктегі эму туралы айтылған, сондықтан D. ater атауы жарамсыз деп мәлімдеді. Париждегі ұлттық табиғи тарих мұражайындағы тері Кенгуру аралынан деп сеніп, ол оны өзінің жаңа түрі Dromaius peroni типтік үлгісі етті, ол француз натуралисі Франсуа Перонның есімімен аталды, ол құс туралы ақпараттың негізгі көзі болып табылады. Австралиялық әуесқой орнитолог Грегори Мэтьюс 1910-шы жылдардың басында жаңа атауларды енгізді, оның ішінде жаңа тұқым атауы - Перониста, өйткені ол Король және Кенгуру аралы құстары материктегі эмудан генерикалық жағынан ерекшеленеді деп сенді. Кейінгі жазушылар Король және Кенгуру аралдарында табылған субфоссиль қалдықтары айқын айырмашылықтарға ие емес екенін және сондықтан олар бір таксонға тиесілі екенін мәлімдеді. 1959 жылы француз орнитологы Кристиан Жуанин экспедиция мен мұражай құжаттарын тексергеннен кейін, терілердің ешқайсысы шын мәнінде Кенгуру аралынан емес екенін ұсынды. 1990 жылы Жуанин мен француз палеонтологы Жан Кристоф Балуэ экологиялық сот сараптамасын қолдана отырып, Париждегі терілердің Кинг аралынан келгенін және әр аралдан кем дегенде бір тірі құс әкелінгенін көрсетті. Сондықтан Кенгуру аралы эмуына берілген барлық ғылыми атаулар Кинг аралынан алынған даналарға негізделген немесе басқаша жарамсыз болған, сондықтан ол атаусыз қалды. 1984 жылы субфоссильді материалдың кейіннен табылған деректеріне сүйене отырып, австралиялық орнитолог Шейн А. Паркер король мен кенгуру аралы эмуларының географиялық шығу тегі мен морфологиясының ерекшелігін растады, соңғысының үлкен екенін анықтады. Паркер Кенгуру аралындағы құсты француз экспедициясының жетекшісі Николас Бодиннің есімімен Dromaius baudinianus деп атады. Dromaius ater атауын Король аралы эмуына қалдырды. Өліп кеткен арал эмуларын өлшемінен басқа материктегі эмулардан ерекшелейтін морфологиялық айырмашылықтар аз, бірақ барлық үш таксоны көбінесе бөлек түрлер деп санаған. 2011 жылы австралиялық генетик Тим Х.Хейпинк пен оның ядролық және митохондриялық ДНК-ның әріптестері бес субфоссильді Кинг-Айленд эму сүйегінен алынған зерттеу оның генетикалық өзгерісі қазіргі материктегі эмуның ішінде екенін көрсетті. Сондықтан оны Австралия материгінің эмуларымен бір түрге жатқызды және Dromaius novaehollandiae, D. n. ater түрінің бір түріне қайта жіктелді. Король аралында кездесетін басқа жануарлар да өздерінің континенттік немесе Тасманиялық әріптестерінің жеке түрлерінің емес, олардың кіші түрлері ретінде қарастырылады. Авторлар әр түрлі әдістерді қолдана отырып, қосымша зерттеулер жүргізіп, таксондарды ерекшелейтін ерекшеліктерді табуға мүмкіндік беретінін ұсынды. Бұл негіздемені IOC World Bird List қабылдады, ол кейін D. n. minor-ті қолданды. 2014-2015 жылдары ағылшын палеонтологы Джулиан Хьюм және оның әріптестері Кинг аралында эмуның қалдықтарын іздестірді; жергілікті табиғи тарихшы Кристиан Робертсонның соңғы отыз жылдағы ашылуларынан басқа, 20-ғасырдың басынан бер...

Эволюция

Қосжылдықтың соңғы кезеңінде (0,7 млн жыл бұрын) шағын эмулар Австралияның бірнеше аралдарында өмір сүрді. Бұл түрлерге Кинг аралы эмусынан басқа, қазір жойылып кеткен Кенгуру аралы мен Тасманияда кездесетін таксондар да кіреді. Ең кішкентай таксон, Кинг аралы эму, Тасмания мен Виктория арасындағы Бас бұғазында орналасқан кішкентай аралмен шектелген, екі жағалаудан шамамен 100 км (62 миль). Кинг аралы бір кездері Тасмания мен Австралияның материгін байланыстыратын құрлық көпірінің бөлігі болған, бірақ соңғы мұздық максимумнан кейін теңіз деңгейінің көтерілуі аралды оқшаулады. Фенотиптік пластикалық әсердің нәтижесінде Кинг аралы эму популяциясы аралдық карликоволық процеске ұшыраған болуы мүмкін. Бұл сценарий бойынша, Король аралы мен Тасмания эмусының ата-бабалары бастапқыда материктегі таксоннан оқшауланған, содан кейін Король аралы мен Тасмания популяциялары бөлінген. Бұл өз кезегінде, сондай-ақ жойылған Тасманиялық эмуның құрлықтағы эмумен Король аралы эму сияқты тығыз байланысты екенін көрсетеді, бұл ретте Король аралы мен Тасманиялық эму бір-бірімен тығыз байланысты. Эмуның қазбалардағы таксондары Король аралы эму мен материктегі эмуның орташа өлшемдерін көрсетеді. Сондықтан құрлықтағы эмуды үлкен немесе алып түр деп қарастыруға болады. Австралиялық генетик Вики Томсон мен оның әріптестерінің 2018 жылғы зерттеуінде (борынгы сүйек, жұмыртқа қабығы мен қауырсын үлгілеріне негізделген) Кангуру аралы мен Тасманияның эмулары да материктегі эмулардың қосалқы популяцияларын білдіретінін, сондықтан да олар бір түрге жататындығын анықтады. Сонымен қатар, олар арал эмуларының өлшемі олардың мекендейтін аралдардың өлшеміне сәйкес сызықтық масштабта өскенін анықтады (Кинг аралы эмусы ең кіші, ал Тасманиялық ең үлкен), ал оқшауланған уақыт олардың өлшеміне әсер етпеді. Бұл осы эмулардың кәрлі болуына аралдың көлемі маңызды себепші болғандығын көрсетеді, мүмкін ресурстардың шектеулі болуынан, бірақ нақты әсерін растау керек. Аралдағы эмулардың арасындағы аз генетикалық айырмашылық олардың карликовость бір-бірінен оқшауланғаннан кейін тез және тәуелсіз дамығанын көрсетеді. Кинг аралы - Австралияның солтүстік жағында орналасқан, ол Тасманиядан 12 000 жыл бойы оқшауланған, ал Тасмания 14 000 жыл бойы Австралия материгінен оқшауланған. Кенгуру аралы 10 000 жыл бұрын материктен бөлініп қалған. 2020 жылы француз орнитологы Элис Сибуа мен оның әріптестері жасаған жалғыз Кангуру аралы эму терісінің генетикалық зерттеуі де үш арал эмуын D. n. minor ретінде қосалқы түр ретінде ұстап тұруды қолдады.

Сипаттама

Король аралы эмуы эмулардың ең кішкентай түрі болды және материктегі құстың шамамен 44% немесе жартысы болды. Ол шамамен биік болды. Перонның жергілікті ағылшын тұтқыршы Дэниел Купермен сұхбатында ең үлкен үлгілердің ұзындығы 137 см-ге дейін, ал ең ауырларының салмағы 20 - 23 кг-ға дейін болды. Оның қауырсын түгі қараңғы, мойны мен басында қара түсті қауырсын, ал денесінде қара түсті қауырсын, сонымен қатар қоңыр түсті. 2011 жылғы генетикалық зерттеуде құстардағы меланизммен байланысты гендер табылмады, бірақ қара түсті бояудың баламалы генетикалық немесе генетикалық емес факторларға байланысты болуы мүмкін деп болжады. Еммулардың аналық түрлері еркектерден орташа алғанда үлкен және жұптасу кезінде жарық түсіп, басқа құс түрлерінің нормасына қайшы келетіндіктен, Австралия мұражайының кураторы Стефани Пфеннигверт бұл байқаулардың кейбіреулері қате дәстүрлі даналыққа негізделген болуы мүмкін деп болжады. Бұл қасиетті жас құрлықтағы эмуларда да кездестіруге болады. 1802 жылы ағылшын капитаны Мэтью Флиндэрс Кинг аралына барғанда эмуларды көрмеген, бірақ оның натуралисті Роберт Браун олардың көмірін тексеріп, олардың негізінен Лептекофилла юниперинаның жидектерін жегенін байқаған. Перонның сауалнамасы 1899 жылға дейін жарияланбаған, сондықтан сол кезге дейін құс туралы өте аз мәлімет белгілі болды. Париждегі теріде бірнеше сүйек бар, бірақ жынысты көрсететін таз емес, сондықтан әйелдің жеке басы расталмаған. Перон Францияға әкелінген шағын эмулар материктегілерден ерекшеленетінін, бірақ олардың бір-бірінен ерекшеленетінін немесе қай аралдан келгенін емес, сондықтан олардың шығу тегі ғасырдан астам уақыт бойы белгісіз болды. Скелет тозығып, бірнеше элементтер жоғалып кеткен, кейбіреулері ағаш көшірмелермен ауыстырылған (бәлкім, Париж скелеті), соның ішінде кеуде белбеуі, қанаттары, аяқ пен бас сүйегінің бөліктері. Оның оң жақ метатарсы өмірінде зақымдалған және дұрыс емделмеген. Ол еркек (және қате Париж терісі) деп саналды, бірақ қазір екі адамның құрамасы екені белгілі. Төртінші данасы Ливерпуль мұражайында сақталған деп ойланған, бірақ ол жай ғана жас материктік эму болуы мүмкін.