Кіріспе

1985 жылғы Дэвид Бриннің романы

Дэвид Бриннің 1985 жылғы "Пошташы" романы – Дэвид Бриннің пост-апокалиптикалық, дистопиялық ғылыми-фантастикалық романы. Ол Орегонның шөлейтті аймағында саяхаттап жүрген бір адамның АҚШ пошта қызметінің формасын тауып киюі және өзін "қайта құрылған Америка Құрама Штаттарының" пошта тасушысы және федералдық инспекторы деп жариялауы туралы. Оның пошта қызметі және орталық үкіметтің қайта оралуы туралы мәлімдемелері халыққа үміт сыйлайды, оларға қатыгез, неофеодалдық әскерлік құрама қауіп төндіреді. Романның алғашқы екі бөлімі "Пошташы" (1982) және "Циклоп" (1984) аттарымен жеке-жеке жарық көрді. 1997 жылы Кевин Костнер мен Уилл Паттонның басты рөлдерде ойнаған романның киноадаптациясы шықты.

Сюжет

Пост-апокалиптикалық сценарий мен бірнеше әрекетке толы эпизодтарға қарамастан, кітап негізінен өркениет пен оның нышандары туралы. Кітаптың үш бөлімінің әрқайсысы әртүрлі символдарды қарастырады. Біріншісі – пошташы Гордон Кранц. Ол бандиттерден барлығын жоғалтқаннан кейін, киімді тек жылыну үшін киеді. Ол шағын қауымдар арасында саяхаттап, тамақ пен баспана үшін Уильям Шекспирдің пьесаларынан көріністер қойып, алмасады. Бұрын Миннесота университетінде драма студенті болған ол, бірнеше ЭМҚ-дан, ірі қалалардың қирауынан және биоқарулардың таралуынан туған дүниежүзілік хаостан кейін батысқа, Орегонға сапар шегеді. Ұзақ уақыт бойы тасталып кеткен пошта фургонында паналаған ол, пошта мен пошташының формасын табады. Форманы киіп, поштаны жақын маңдағы қауымға алып барып, тамақ пен баспанаға айырбастауға тырысады. Оның нағыз пошташы екендігі туралы алғашқы сөздері қасақана алдау емес (кем дегенде бастапқыда), бірақ адамдар оған және оның «қайта жаңғырған АҚШ-ты» білдіретініне сене алмастан, үмітсіздікке жетеді. Кейін, екінші бөлімде ол Орегон штатының Корваллис қаласындағы қауыммен кездеседі, оның басшысы Циклоп – Орегон мемлекеттік университетінде жасалған және апаттан аман қалған саналы жасанды интеллект. Бірақ шындығында, машина соғыс кезінде істен шығып, ғалымдардың тобы үміт, тәртіп және білімді сақтап қалу үшін оның жұмыс істеп тұрғанын көрсетуді жалғастырады. Ғалымдар сондай-ақ Циклоптың кеңестері мен болжамдарын пайдаланып, азаматтардан тамақ жинауға тырысады, бұл тәсілді Гордон Дельфи оракулымен салыстырады. Соңында, үшінші бөлімде Пошташы Циклоптың ғалымдарымен «гипертіршілікке бейімді милицияның» шабуылына қарсы соғыста бірігіп, гипертіршілікке бейімділердің Орегонның Рог Ривер аймағынан оңтүстікке қарай ығысып жатқанын біледі. Гипертіршілікке бейімділер көбінесе олардың негізін қалаушысы Нейтан Холнның атымен Холнистер деп аталады, ол зорлық-зомбылықты, әйелдерді жек көруді және милитаризмді жақтаған автор. Ол романның оқиғаларынан бұрын өлім жазасына кесілген, бірақ қысқа мерзімді азаматтық тәртіпсіздіктен кейін Холнның ізбасарларының шабуылдары АҚШ-тың соғыстан және одан кейін болған індеттен қалпына келуіне кедергі келтірді. Оқиғаның мән-жайына жеткенде, Пошташы Орегонның оңтүстік-батысындағы Умпква аңғарындағы шаруалардың, ағаш кесушілердің және америкалықтардың ұрпақтарынан құралған қатал тайпалық топпен одақтасады, оларға АҚШ әскерінің әуедегі полкінің бұрынғы мүшесі – америкалық тумасы басшылық етеді. Умпква халқы Ескі Батыстағы америкалықтар сияқты жауынгерлік мәдениетке ие және Холнистердің қатты қарсыласы; олар Холнистерді әрқашан жеңіп отырады, бірақ Пошташы келгенге дейін Вилламет аңғарының «әлсіз» қала тұрғындарына Холнистерге қарсы көмектесуге құштар емес еді. Романның соңында Пошташы Холнистердің оңтүстікте тағы бір ұйымдасқан жауы бар екенін біледі, олар тек олардың жиналған нышанымен ғана танылады: Аю туы. Романның соңғы эпизодтары топтардың (нышандардың) өркениетті қайта жаңғырту үшін бірігуі мүмкін деген ойды қалдырады. Сюжеттің тағы бір мазмұны – апокалиптикалық әлемнің тарихы: атап айтқанда, қоғамды толығымен жойған ЭМҚ-ны жойған электроника емес, ірі қалаларды қиратқан немесе әртүрлі биоинженерлік індеттерді тарату емес, керісінше, осы қиын кезеңде гуманитарлық көмек көрсететін қызметкерлерге шабуыл жасап, қауымдарды тонаған Холнистер.

Қабылдау

Дейв Лэнгфорд "Пошташыны" White Dwarf журналының 83-шы санында қарап шығып, "Оқиға Кранцтің жаңа мифпен тоғысуымен күрделенеді, содан кейін шайқас, кісі өлтіру және күшейтілген партизандардың араласуымен шатастырылады, бәрі де қажетсіз алаңдатушылық, бірақ еске алмаңыз. Жақсы жазылған, кейде сезімді, және соңы дұрыс. Оқуға тұрарлық." Романның екі бастапқы бөлігі де үздік повесть үшін Хьюго сыйлығына ұсынылды. Толыққан роман 1986 жылы ең үздік ғылыми-фантастикалық роман үшін Джон У. Кэмпбелл естелік сыйлығы мен ең үздік ғылыми-фантастикалық роман үшін Локус сыйлығын жеңіп алды. Ол сондай-ақ 1986 жылы ең үздік роман үшін Хьюго сыйлығына ұсынылды. Брин "Пошташыны" Mad Max фильмдерінен кейін пайда болған көптеген туынды апокалиптикалық фантастикадағы хаостың тойлануына қарсы жазғанын айтты.