Кіріспе

Бағдад халықаралық әуежайы, 1982 жылдан 2003 жылға дейін Саддам халықаралық әуежайы деп аталған (مطار بغداد الدولي) – Бағдад облысының Бағдад қаласының батысындағы қала маңында орналасқан Ирактың ең ірі халықаралық әуежайы. Бұл Ирактың ұлттық авиакомпаниясы – «Ирак әуежолдары» компаниясының негізгі базасы.

1982 жылға дейінгі

Әуежай 1979 жылы жасалған келісім негізінде, француз компаниясы Spie Batignolles басқаратын консорциум арқылы салынды. Иран-Ирак соғысы әуежайдың толыққанды ашылуын 1982 жылға дейін ықпалдастырды. Ол сол кездегі Ирак президенті Саддам Хусейннің құрметіне Саддам Халықаралық әуежайы деп аталды.

1991-2003 жылдар

Бағдадтың азаматтық рейстерінің көп бөлігі 1991 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымы Кувейтке басып кіргеннен кейін Иракқа шектеулер салғанда тоқтатылды. Персия шығанағы соғысынан кейін АҚШ және Ұлыбритания Ирак үстіндегі ұшуға тыйым аймағын енгізді, осының салдарынан Iraqi Airways ұлт ішіндегі рейстерді тек шектеулі уақыт аралығында ғана жалғастыра алды. Халықаралық жағынан Бағдадқа дәрі-дәрмек, гуманитарлық көмек қызметкерлері және үкімет шенеуніктерін тасымалдаған сирек чартерлік рейстер келіп тұрды. Royal Jordanian Airlines әуе компаниясы Амманнан Бағдадқа жүйелі рейстер орындады.

2003-2005 (АҚШ-тың басып алуы)

2003 жылдың сәуірінде АҚШ бастаған коалициялық күштер Иракқа басып кірді және әуежайдың атын Бағдад халықаралық әуежайы деп өзгертті. Осының салдарынан әуежайдың ИКАО коды ORBS-тен ORBI-ге ауыстырылды. IATA коды кейіннен SDA-дан BGW-ге өзгертілді, бұл код бұрын Бағдадтың барлық әуежайларына, ал одан бұрын Саддам билікте болған кезде Әл-Мутана әуежайына қатысты. 2004 жылы әуежайдың азаматтық басқаруы коалициялық уақытша басшылығынан Ирак үкіметіне қайтарылды.

2005 жылдан қазіргі уақытқа дейін

Сатер әуе базасы Бағдадтан мерзімімен зымыран шабуылына ұшырады. 2006 жылдың 6 желтоқсанында 107 мм-лік зымыран соққысы тұраққа қойылған C-5A ұшағынан 27,5 метр (30 ярд) қашықтықта жарып, көптеген сынық тесіктерімен тесіп тастады. C терминалы әуежайдан рейстер жасайтын авиакомпаниялар үшін үш активті қақпа аймағымен жаңартылды. Бағдад әуежайын Жасыл аймаққа қосатын, бұрын IED-терге толы қауіпті болған Бағдад әуежайы жолы, түрік көмегімен пальма ағаштарымен, күтіммен жасалған газонмен және фонтанмен қайта жаңартылды.

Әскери мақсатта

Әуежайдың жеке анклавында жаңа Аль-Мутана әуе базасы орналасқан, онда Ирак әуе күштерінің 23-ші эскадрильясы дислокацияланған, үш Lockheed C-130E Hercules көліктік ұшағын пайдаланады. Базада сонымен қатар бірнеше Су-25 шабуылдық ұшағы да орналасқан. Сатер әуе базасы, немесе Камп Сатер, 2003 жылдан 2011 жылға дейін әуежайдың батыс жағындағы АҚШ Әуе күштерінің базасы болды. Ол "Ирак азаттығы" операциясында шейіт болған алғашқы қатардағы әскери қызметкер, Скотт Сатердің құрметіне аталды. Сатер 2003 жылғы АҚШ-тың басып кіруінің бастапқы кезеңдерінде 24-ші арнайы тактикалық эскадрильясының барлау тобын басқарғаны үшін Батырлық медалімен марапатталды.

Әуежайлардың дамуы

2010 жылдың 18 мамырында Бағдад халықаралық әуежайын кеңейту жоспарлары жарияланды, оның сыйымдылығы жылына 15 миллион жолаушыға дейін екі есеге арттырылды. Шетелдік инвесторлар есебінен қаржыландырылатын кеңейту жобасы үш жаңа терминал салуды және қолданыстағы үш терминалды жаңартуды көздейді, олардың әрқайсысы жылына 2,5 миллион жолаушыға қызмет көрсете алады.

Оқиғалар мен жазатайым оқиғалар

Перс шығанағындағы соғыс кезінде АҚШ бомбасымен жерде тұрған екі ирактық "Туполев Ту-124В" ұшағы жойылды. 2000 жылдың маусым айында Сауд Арабиясының екі бұрынғы әскери офицері Лондонға бағытталған ұшаққа мініп, оны Бағдадқа бұрды. Олар Иракта пана сұрағысы келді, бірақ Ирак билігі оларды Сауд Арабиясына қайтарып жіберді. 2003 жылғы 22 қарашада "DHL Aviation" компаниясының тапсырысымен жұмыс істейтін, "OO DLL" тіркелген "European Air Transport" Airbus A300B4 жүк ұшағы ұшып шыққаннан кейін көп ұзамай "SA-14 Grail" зымыранына шалдықты. Ұшақтың гидравликалық жүйесінің қысымы төмендеп, басқару мүмкіндігі жоғалды. Экипаж қону шассиін кеңейтіп, содан кейін қозғалтқыштардың итеру күшін реттеу арқылы ұшақты басқарып, минималды залалмен жерге қондырды. Үш экипаж мүшесі де аман қалды. Осы оқиғадан кейін азаматтық ұшақтар жердегі қарулардан зардап шегу қаупін азайту үшін спираль тәрізді қонуды жиі қолдана бастады. 2015 жылдың 26 қаңтарында "flydubai" Boeing 737-800 ұшағы, Дубайден Бағдадқа 154 жолаушымен ұшып келе жатқанда, Бағдад халықаралық әуежайына қонуға дайындалып келе жатқанда шағын қарудан атылды. Ұшақ қауіпсіз қонды. Ұшаққа кем дегенде үш оқ тигендіктен бір жолаушы жарақат алды. Осы оқиғадан кейін БАӘ-нің "FlyDubai" және "Emirates" әуе компаниялары Дубайден Бағдадқа рейстерін тоқтатты. "Turkish Airlines" және "Royal Jordanian" әуе компанияларының рейстері де уақытша тоқтатылды.