Кіріспе

Ирактың Киркук губернаторлығы (محافظة كركوك; ; Kerkük ili) немесе Киркук провинциясы – Ирактың солтүстігіндегі әкімшілік аймақ. Губернаторлықтың аумағы 2017 жылы 1,259,561 адамды құрады деп есептелді. Облыстың орталығы – Киркук қаласы. Ол төрт ауданға бөлінген. 1976 жылға дейін провинция Киркук губернаторлығы деп аталды, кейіннен ол Ат Тамим губернаторлығы деп өзгертілді, бұл "ұлттандыру" деген мағынаны білдіреді, аймақтық мұнай және табиғи газ қорының мемлекеттік меншікке тиесілігін көрсетеді. 2006 жылы "Киркук губернаторлығы" атауы қайта орнатылды.

Демография

Киркук облысының шекарасы 1976 жылы өзгертілді; Сулеймания, Дияла және Саладин облыстарына 4 аудан қосылды. Киркук облысы Мосул облысынан арабтар тұратын Заб ауданын алды. Баас партиясының арабтандыру саясатының нәтижесінде ресми санақтардағы арабтардың саны 40 жыл ішінде бес есеге артты, бірақ облыстың этникалық құрамын көрсететін ең сенімді дерек – 1957 жылғы санақ. 1957 жылдан 1977 жылға дейін күрдтердің саны салыстырмалы түрде тұрақты болды, ал олардың санының азаюы 1990 жылдардағы арабтандыру процесімен келіседі. Түрікмендер Баас партиясының Киркук шекараларын өзгертуінен ауыр зардап шекті, олардың үлесі 21%-дан 7%-ға дейін төмендеді. 1977 жылдан бастап 2000 христиан (ассириялықтар) арабтар ретінде тіркелді. Перс шығанағы соғысы аяқталғаннан 1999 жылға дейін шамамен 11000 күрд отбасы Киркуктен күштеп шығарылды. 2003 жылы АҚШ-тың Иракқа басып кіргенінен бері 100 мың күрд Киркук қаласына қайта оралды.

Археологиялық орындар

Губернаторлық аймақтағы археологиялық орындарға Арапха, Нузи және Любду кіреді, олардың бәрі бірнеше мың жылға дейін сонады. Арапха қазіргі Киркук қаласының ішінде орналасқан, Нузи Йорған Тепе орнымен анықталған, ал Любдудың орны белгісіз, бірақ Талл Булдағда деп саналады.