Кіріспе

Лубана (Lubana, Labana, Lavana, Lubhana; ) - Үндістандағы саудагерлер мен көлік қауымдастығы. Олар теңіз саудасы мен құрлық саудасымен айналысады. Пенджаб аймағында әлеуметтік-экономикалық реформалар кезінде лабандар басым көпшілігі ауыл шаруашылығына айналды. Пәнжаб пен Харьянаның лабандары негізінен сикхтер мен индустар және негізінен пәнжаби немесе хинди тілінде сөйлейді.

Этимология

"Лубана" термині "тұз" дегенді білдіретін "lūn" және "сауда" дегенді білдіретін "bānā" деген екі сөздің бірігуі деп есептеледі. Лубандар тұзды тасымалдау мен саудалаумен айналысқан. Кейде оларды банджара деп те атайтын.

Тарих

Лавана / Лабана қауымдастығының тарихы олардың аты мен кәсібіне әсер еткен тұз саудасы мен тасымалымен байланысына барып тіреледі. "Лубана" термині санскрит тіліндегі "лаван" сөзінен шыққан деп есептеледі, бұл сөз тұз дегенді білдіреді. Бұл байланыс тайпаның түрлі тарихи деректері мен мәдени тәжірибелерінде айқын көрінеді. Хан Сингх Набханың "Махан Кош" кітабында жазылған мәліметтерге сәйкес, "Лубана" термині тұзды білдіретін санскрит тіліндегі "Лаван" сөзімен байланысты. Лубана тайпасының мүшелері тұз саудасымен айналысады, бұл олардың есімі олардың дәстүрлі бизнес қызметімен тығыз байланысты екенін көрсетеді. Лубана тайпасы мен тұз тасымалдау арасындағы байланысты Круктың жұмысы да растайды. 1974 жылы Делидегі Космо баспасында басылып шыққан "Трибусы и касты северо-западной Индии" кітабының І томында ол өз есімін Банджараның лубана тайпасы тұз тасымалдау кәсібіне байланысты алғандығын айтады. Сонымен қатар, Гурчархан Сингх Лубандықтар арасында 1947 жылға дейін 'лун миани' деп аталатын ойынның танымалдылығын атап өтті. Бұл ойын олардың аты мен табиғатынан тұз тасымалдаумен тарихи байланысынан пайда болған. Ғасырлар бойы Лубана қауымдастығы дамып, әртүрлі мамандықтарға ие болды және өзгеріп келе жатқан заманға бейімделді. Алайда, тұз саудасымен тарихи байланысы олардың жеке басын және мұрасын маңызды аспекті болып қала береді. Лабаналар - Пәнжабтағы тұз тасымалдаушы және тұз саудасы жасайтын қауым. Уақыт өте келе олар саудагерлік жұмыстан ауысып, ауыл шаруашылығына басты кәсіп ретінде ауысты. Кейбір лабандар Аурангезебтің тұсында Пәнжабқа көшіп келген гаур брахмандар деп санайды. Лабаналар діни іс-шараларды өздерінің рәсімдерімен жүргізеді.