Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1991 жылдың қаңтарында Сиад Барре үкіметі құлағаннан бастап 2006 жылы Уақытша ұлттық үкімет құрылғанға дейін (одан кейін Уақытша федералды үкімет пайда болды) Сомалиде орталық үкімет болған жоқ. Оның үкіметінің құлауы Сомалидің тарихын жоғарыда келтірілген себептермен қозғады. 2004 жылы құрылған Өткінші федералды үкімет Сомалидің орталық үкіметі ретінде танылды. 2006 жылдың желтоқсанына дейін TFG тек алтыншы ірі қала Байдоаны ғана бақылайтын. Ислам соттары одағының пайда болуынан кейін Эфиопия үкіметтік күштерінің араласуы, оның Байдоа шайқасында жеңілгені, Эфиопия әскерлерінің қорғауында TFG-нің өз бақылауын кеңейтуге мүмкіндік берді. TFG сол кезде салықтарды тиімді жинауға қабілетсіз болды, айтарлықтай қаржысы немесе нақты билік базасы жоқ еді, дегенмен бұл анархистер мен анархокапиталистердің таласы, олар оны анархия емес, жай ғана хаос деп санайды, мүмкін, биліктің тең емес бөлінуі мен көршілердің және АҚШ сияқты дамыған елдердің араласуынан туындаған. Сомали тәжірибесі мемлекет құлдырағаннан бері, әсіресе халықаралық араласудың сәтсіздігі, дәстүрлі экономикалық, саяси және әлеуметтік тәртіп теориясының элементтеріне және батыс дипломатиясы мен даму агенттіктерінің жұмыс істейтін жерлеріне айқын сын берді,
Between the fall of Siad Barre's government in January 1991 and the establishment of the Transitional National Government in 2006 (succeeded by the Transitional Federal Government), there was no central government in Somalia. His government's fall sparked Somalia's history by the reasons above. The Transitional Federal Government, formed in 2004, was recognized as the central government of Somalia. Before December 2006, the TFG controlled only the town of Baidoa, the sixth largest city. The intervention of Ethiopian government forces following the rise of the Islamic Courts Union, culminating in the latter's defeat in the Battle of Baidoa, allowed the TFG to expand its control under the protection of Ethiopian troops. The TFG was at the time not able to effectively collect taxes, had no notable finances or real power base, although this is disputed by anarchists and anarcho capitalists, who contend it is not anarchy, but merely chaos, perhaps resulting from unequal distribution of power and meddling by neighbors and developed nations like the United States. The Somali experience since the collapse of the state, and especially the failure of international intervention, has offered a clear challenge to elements of conventional economic, political and social order theory and the very premises under which Western diplomacy and development agencies operate,
Әлеуметтік жағдайлар
Халықаралық көмек көрсетуші "Шекарасыз дәрігерлер" ұйымы бұл кезеңде күнделікті зорлық-зомбылықтың деңгейі "қасіретті" деп мәлімдеді. Адам өлтірудің көрсеткіші АҚШ пен Еуропаға қарағанда әлдеқайда жоғары болса да, Африка елдерінің көпшілігіндегіден төмен. 2000 жылғы статистикада халықтың тек 21% ғана таза ауыз суға қол жеткізгендігі көрсетілді, ал Сомалиде дүние жүзіндегі ең жоғары бала өлім-жітімі бар, 10% бала туылған кезде қайтыс болады және туғаннан кейін аман қалғандардың 25% -ы бес жасқа толғанға дейін қайтыс болады. 2003 жылы жүргізілген зерттеуде сауаттылық деңгейі 19% -ды құрады. 2005 жылы Сомали 13 өлшемнің 6-сында жоғарғы 50 пайызды құраса, тек 3-інде төменгі орынға ие болды: нәресте өлім-жітімі, иммундау деңгейі және судың сапалы көздеріне қолжетімділік. Бұл 1990 жылғы жағдаймен салыстырғанда жақсы, Сомалиде соңғы рет үкімет болды және сол жылы бізде бар жеті өлшемнің төменгі 50 пайызында болды: өлім-жітім, нәресте өлім-жітім, өмір сүру ұзақтығы, негізгі телефон желілері, туберкулез және қызылша мен DTP-ге қарсы иммундау". Либертариандық Миз институтының ой-санасы Сомалиді мақтады, Либертариандық Като институтының ой-санасы да солай. Сомали үкіметі құлағанға дейін, 1990 жылдардың басында, Сомалидің өмір сүру ұзақтығы көршілес Эфиопиямен шамамен тең болды. 2014 жылы, 25 жыл бойы билікте болған Сомалидің өмір сүру ұзақтығы Эфиопиядан 9 жылға артта қалды. Алайда екеуінің де жағдайы күрт жақсарды.
The international aid group Médecins Sans Frontières stated that the level of daily violence during this period was "catastrophic". While the homicide rate was significantly higher than in the US or in Europe, it was actually lower than in most of the African countries. A statistic from 2000 indicated that only 21% of the population had access to safe drinking water at that time, and Somalia had one of the highest child mortality rates in the world with 10% of children dying at birth and 25% of those surviving birth dying before age five. A more recent 2003 study reported that the literacy rate was 19%. In 2005, Somalia ranked in the top 50 percent in six of our 13 measures, and ranked near the bottom in only three: infant mortality, immunization rates, and access to improved water sources. This compares favorably with circumstances in 1990, when Somalia last had a government and was ranked in the bottom 50 percent for all seven of the measures for which we had that year's data: death rate, infant mortality, life expectancy, main telephone lines, tuberculosis, and immunization for measles and DTP." The libertarian think tank the Mises Institute also repeatedly praised Somalia, as has the Libertarian think tank the Cato Institute. Prior to the fall of the Somali government in the early 1990s, Somalia's life expectancy was approximately equal to neighboring Ethiopia. As of 2014, after a quarter of a century of minimal government, life expectancy in Somalia was 9 years behind Ethiopia. However, both of them improved drastically.
Әлеуметтік ұйым
Мемлекеттік мекемелер мен ережелердің жұмыс істемеуі салдарынан, олардың орнын жеке сектор мен кландық заңдар алды. Комментаторлар жеке сектордың азаматтығы жоқ ортаға бейімделген аймақтарды анықтады. Дүниежүзілік банктің 2004 жылы Сомали экономикасын зерттеген зерттеуінде "әлеуметтік емес мекемелердің жұмыс істеуі мен кейбір инфрақұрылымдық қызметтердің жүзеге асуы, үкімет өте әлсіз немесе жоқ жерде, ойлағаннан да оңай болуы мүмкін" деген қорытынды шығарылды. "Нью-Йорк Таймс" пост-мемлекеттік Могадишоны "регуляциядан босатудың ең үздік үлгісі" деп атады. Құрлық желісін орнату уақыты үш күнді ғана құрады, ал көрші Кенияда күту тізімі көп жылға созылады. 2007 жылы Сомалиде ұялы телефонның таралу деңгейі Африкадағы ең төменгі деңгейге жетті. The Economist журналы Сомалиде телекоммуникация саласын реттеудің жоқтығын жеке кәсіпкерлерге "әлеуметтік қолдаудың орнына көбірек кедергі болуына" айқын дәлел ретінде қарастырды. Telecom Somalia компаниясының қызметкері Абдуллахи Мохаммед Хусейн "әдетте үкімет пошта және телекоммуникация компаниясы монополияға ие болған, бірақ режим құлағаннан кейін біз өз бизнесімізді құруға еркін болдық" деп мәлімдеді.
In the absence of functioning governmental institutions and regulations, they were supplanted by the private sector and clan law. Commentators identify evidence of areas where the private sector adapted to the stateless environment. A 2004 World Bank study of the Somali economy concluded that "it may be easier than is commonly thought for basic systems of finance and some infrastructure services to function where government is extremely weak or absent." The New York Times referred to post state Mogadishu as "the ultimate example of deregulation," Installation time for a land line was just three days, while in neighboring Kenya waiting lists were many years long. and in 2007 mobile phone penetration rates in Somalia were amongst the lowest in Africa. The Economist argued the lack of telecommunication regulation in Somalia represented "a vivid illustration of the way in which governments can often be more of a hindrance than a help" to private entrepreneurs. Abdullahi Mohammed Hussein of Telecom Somalia stated that "the government post and telecoms company used to have a monopoly but after the regime was toppled, we were free to set up our own business", though he also commented that he would be "interested in paying taxes" if an incoming government improved the security situation.
Коммуналдық қызметтер
1991 жылдан бастап Сомалиде жұмыс істейтін орталық электр желісі жоқ, бірақ жеке кәсіпкерлер электр қуатын жергілікті негізде өндіруді ұсынды, әдетте күндізгі, кешкі немесе 24 сағат электр қуатын таңдауды ұсынады. Орталық Сомалидегі шөлді қала Гаалкакиода жергілікті кәсіпкер Абдиризак Осман көше жарығын орнатты. Ол телекоммуникация саласынан бастап электр генераторларына дейін өз кәсіпорындарын кеңейтіп, қалаға жарық беріп қана қоймай, жергілікті ауруханаға тегін электр қуатымен қамтамасыз етті. Даалло әуе компаниясының иесі Мохаммед Ясин Олад үкіметтің жоқтығы қиындықтар мен пайда әкелгенін айтып, "Сыбайлас жемқорлық мәселе емес, өйткені үкімет жоқ. Біз әуежайларды саламыз және әуежайларға қызмет көрсетеміз және біз қауіпсіздігімізге сенімді болған кезде ғана ұшамыз" деп түсіндірді. Босасо салыстырмалы түрде тұрақты автономиялы Пунтленд аймақтық хаб және ірі порт ретінде қалыптасты. Мемлекет құлағанға дейін шағын балық аулау ауылы болған Босасо 1990 жылдары порттан жылына 15 миллион АҚШ долларын құрайтын кірісті импорт / экспорт саудасын дамытты. Халық саны сегіз жылда 5000-дан 150 000-ға дейін өсті, оны жеке кәсіпкерлік, сот жүйесі, мектептер және жергілікті қоғамдастық құрған университет бәсекелестік негізде көрсететін мемлекеттік қызметтер қамтамасыз етті. Ғасырлар бойы сомали қауымы, мемлекетпен салыстырғанда, ислам білімінің барлық аспектілеріне жауапты болды, қаржылық және әкімшілік қолдау көрсетті. ); мемлекеттік қолдаумен жұмыс істейтін мемлекеттік мектептерде жекеменшік мектептер әдетте өздерінің академиялық жетістіктері үшін жоғары бағаланады, олар академиялық жетістіктер тестілерінде мемлекеттік бәсекелестерінен жақсы нәтиже көрсетеді. Дегенмен, бастауыш сыныпқа оқуға түсу деңгейі соғыс алдындағы деңгейге жақындады, ал орта мектептерге оқуға түсу саны да 1998 жылдан бері өсті. Аутономиялық солтүстік-батыс Сомалиленд аймағында валюта ретінде Сомалиленд шиллингін қолданады. Ол халықаралық қоғамдастықтың заңды төлем құралы ретінде танылмаған және ресми айырбас бағамы жоқ. Оны Сомалиленд банкі, анклавтың орталық банкі реттейді. Сомалилендтегі сепаратистік билік сомали шиллингін пайдалануға тыйым салғанмен, Сомалидің ресми валютасы аймақтағы көптеген халықтар үшін айырбастау құралы болып қала берді.
Since 1991 Somalia has lacked a functioning central electricity grid, but private entrepreneurs have offered electricity generation on a localised basis, typically offering a choice of daytime, evening or 24 hour electricity. Gaalkacyo, a desert town in central Somalia, was provided with streetlights by local entrepreneur Abdirizak Osman, who expanded his enterprises from telecommunications to power generators, not only lighting the town but also supplying free electricity to the local hospital. Mohammed Yassin Olad, owner of Daallo Airlines, stated that the absence of government has led to both difficulties and benefits, and commented that "corruption is not a problem, because there is no government We build the airports and we service the airports and we only fly when we are sure it's safe". Bosaso in relatively stable autonomous Puntland emerged as a regional hub and major port. A small fishing village prior to the fall of the state, Bosaso developed a lucrative import/export trade of U. S. $15 million per year out of its port during the 1990s. The population grew in eight years from 5,000 to 150,000, sustained by public services provided on a competitive basis by private enterprise, and court systems, schools and a university founded by the local community. For centuries, the Somali community, as opposed to the state, has been in charge of Islamic education in all aspects, providing financial and administrative support. ); in cases where there are state supported public schools, private schools are often coveted for their academic excellence, outperforming their public competitors in academic achievement tests. Nevertheless, this level of primary enrollment was approaching pre war levels, with secondary school enrollment also showing an increase since 1998. In the autonomous northwestern Somaliland region, the Somaliland shilling is used as currency. It hasn't been recognized as legal tender by the international community, and has no official exchange rate. It is regulated by the Bank of Somaliland, the enclave's central bank. Although the separatist authorities in Somaliland attempted to bar usage of the Somali shilling, Somalia's official currency remained the preferred means of exchange for many peoples in the region.
Экономикалық жағдайлар
[[Файл:Бакаара базары. Моғдашиудің орталығында орналасқан Бакаара базары. Үкімет тарапынан ешқандай реттеу болмағандықтан, сомалиялық базарлар өркендеп келеді. Алайда, ЦРУ Фактбугі 2000-шы жылдардың басында табыстар жасалғанын айтады; "көрінетін анархияға қарамастан, Сомалидің қызмет көрсету секторы аман қалуға және өсуге қол жеткізді. Могадишудің басты базарында азық-түлік пен қаттан бастап, ең жаңа электронды құрылғыларға дейін әр түрлі тауарлар ұсынылады. Мейманханалар жұмыс істеуін жалғастырып, қауіпсіздікті милициялар қамтамасыз етеді". Сарапшылар мұны елдегі исламдық отаршылдардың қайта өркендеуінің бір факторы деп атап өтті, бұл соңғыларды көтерілісшілердің басшыларын сүртіп жіберген және Фордты ICU-ның ұстауына әкелген алдын ала шабуылдарға кірісуге итермеледі. соттың.
[[File:Bakaara Market. jpg|thumb|left|Bakaara Market in the heart of Mogadishu. In the absence of government regulation, Somali marketplaces have thrived. However, the CIA Factbook maintains that gains were made during the early 2000s; "despite the seeming anarchy, Somalia's service sector has managed to survive and grow. Mogadishu's main market offers a variety of goods from food and khat to the newest electronic gadgets. Hotels continue to operate, and militias provide security." This was cited by experts as a factor in the resurgence of Islamic militias in the country, prompting the latter to engage in pre emptive strikes which routed the rebel leaders and led to the seizure of Ford by the ICU. court.
Өткінші кезеңдегі федералды үкімет
2012 жылдың тамызына дейін Сомалидің үкіметі ретінде халықаралық деңгейде танылған, содан кейін оның орнына Сомалидің федералды үкіметі құрылды. Ол 2004 жылы қазіргі уақытта жойылған Уақытша ұлттық үкіметтің мұрагері ретінде құрылды және қазіргі уақытта Сомалидің Біріккен Ұлттар Ұйымында орын алады. TFG Ислам соттары одағымен және Сомалиді азат ету альянсымен одақтасады және оны АҚШ, Біріккен Ұлттар Ұйымы және Африка одағы қолдайды. Оның күштері Сомалидегі қақтығысты басу үшін күресіп жатыр және солтүстік аймақтар автономиялы және салыстырмалы түрде тұрақты болғандықтан, елдің оңтүстік жартысын бақылауға алуға тырысуда. Сомалидің жаңа құрылған коалициялық үкіметі 2009 жылдың наурызында елдегі ресми сот жүйесі ретінде шариғат заңын жүзеге асыратындығын жариялады.
The Transitional Federal Government was internationally recognized as the government of Somalia until August 2012, when it was replaced by the Federal Government of Somalia. It was established in 2004 as a successor to the now defunct Transitional National Government, and currently occupies Somalia's seat in the United Nations. The TFG is allied with the Islamic Courts Union and the Alliance for the Re liberation of Somalia, and is backed by the United States, the United Nations and the African Union. Its forces are fighting to quell the ongoing insurgency in Somalia and are attempting to gain control of the southern half of the country, as the northern regions are both autonomous and comparatively stable. As a truce, in March 2009, Somalia's newly established coalition government announced that it would implement Shari'a as the nation's official judicial system.