Hendrik Willem Bakhuis Roozeboom

Кіріспе

Голландиялық химик (1854-1907) Х. В. Бакхуис Роузбум (, 24 қазан 1854 - 8 ақпан 1907) физикалық химияда фазалық мінез-құлықты зерттеген голландиялық химик.

Білім және мансап

Бахуис Рузебум (алғашқы аты "Bakhuys Roozeboom") Нидерландының Алкмар қаласында дүниеге келген. Қаржылық қиындықтар оған тікелей университетке түсуге мүмкіндік бермеді, сондықтан ол мектепті тастап, химиялық зауытта біраз уақыт жұмыс істеді. Оның ұстазы Ж. М. ван Беммеленнің қолдауымен 1878 жылы Лейден университетінде ассистент болды, бұл оған академиялық білім алуды бастауға мүмкіндік берді. 1881 жылы қыздар мектебінде мұғалім болды, ал 1884 жылы қышқылдардың гидраттары бойынша еңбектермен докторлық дәрежесін алды. Д. ван дер Ваальс оны J. Виллард Гиббстің фазалық ереже туралы теориялық еңбектерімен таныстырды, ол химияда тәжірибелік тексеруге аз мүмкіндік берді, бұл оны фазалық тепе-теңдіктер бойынша өмір бойы зерттеу бағдарламасын бастауға итермеледі. 1896 жылы Амстердам университетінде химия профессоры болды, ол 1907 жылы 8 ақпанда қайтыс болды. Бакхуис Рузебумның негізгі жұмысы термодинамика саласында болды, онда ол бірнеше фазалы жүйелердің тепе-теңдігін зерттеді. Теориялық негіздерді Дж. Уиллард Гиббс өзінің фазалық ережесімен құрды, бірақ теорияны қолданатын және оның пайдалылығын көрсететін Рузебум болады. Ол негізінен металл қорытпаларының балқыту фазалық диаграммалары, яғни металл қоспаларының құрамдас бөліктерінің салыстырмалы мөлшеріне байланысты қалай балқығанын зерттегені үшін есте қалады, бұл металлургия үшін маңызды. Рузебум сондай-ақ үш өлшемді қатты диаграммалардан тік немесе көлденең кесінділер ретінде алынған екі өлшемді графиктерде үштік фазалық тепе-теңдіктерді бірінші болып сызды. Бұлар тиісінше изоплеттер және изотермалар деп аталады. Ол хиральды заттар ғылымына да үлес қосты, әр түрлі кристалл рацематтарды қалай ажырату керектігін түсіндірді және энантиомерлердің қоспалары қатты және ерітінділердің гетерогенді жүйесінде қалай әрекет ететінін болжады. 1890 жылы Бакхуис Рузебум Нидерланды Корольдік өнер және ғылым академиясының мүшесі болды. Розебум Амстердам университетінде Дж. Х. Вант Хофтың орнын басады. 1904 жылы ол "Гетерогендік теңгерімдер фазалық ереже көзқарасынан" деп аталатын гетерогендік теңгерімдер туралы көп томдық трактаттың бірінші томын және екінші томының бірінші бөлігін жариялады. 1911 жылы оның құрметіне Bakhuis Roozeboom қоры құрылды; ол төрт жылда бір рет фазалық теорияны зерттеу үшін алтын медаль береді.

Bakhuis Roozeboom (originally "Bakhuys Roozeboom") was born in Alkmaar in the Netherlands. Financial difficulties did not allow him to directly pursue a university education, and he left school to work in a chemical factory for some time. Due to support from his mentor, J. M. van Bemmelen, he became an assistant at the University of Leiden in 1878, which enabled him to start his academic education there. In 1881 he became a teacher at a girls school, and in 1884 he obtained his PhD with works on the hydrates of acids. J. D. van der Waals introduced him to the theoretical works of J. Willard Gibbs on the phase rule which so far had little experimental verification in chemistry, prompting him to start a lifelong research program on phase equilibria. In 1896, he became professor for chemistry at the University of Amsterdam, where he died on February 8, 1907. Bakhuis Roozeboom's main work was in the field of thermodynamics, in which he studied the equilibrium of multiple phase systems. The theoretical foundations for this were laid by J. Willard Gibbs with his phase rule, but Roozeboom would be the one to apply the theory and demonstrate its usefulness. He is mainly remembered for his melting phase diagrams of metal alloys, i. e. studying how mixtures of metals melt depending on the relative amounts of the components, which is important for metallurgy. Roozeboom also was the first to plot ternary phase equilibria in two dimensional plots that were taken as vertical or horizontal slices from the three dimensional solid diagrams. These are termed, respectively, isopleths and isotherms. He also contributed to the science of chiral substances, clarified how to distinguish the different types of crystalline racemates and predicted how mixtures of enantiomers behave in a heterogeneous system of solid and solution. In 1890 Bakhuis Roozeboom became a member of the Royal Netherlands Academy of Arts and Sciences. Roozeboom succeeded J. H. van't Hoff at the University of Amsterdam. In 1904, he published the first volume and first part of the second volume of the multi volume treatise on heterogeneous equilibria entitled Die Heterogenen Gleichgewichte von Standpunkte des Phasenlehre "Heterogeneous Equilibria from the Phase Rule Viewpoint." In 1911, the Bakhuis Roozeboom Fund was established in his honour; every four years it awards a gold medal for research on phase theory.