Кіріспе
Аттар индуизмде Ашва () - санскрит тілінде жылқы деген сөз, Ведаларда және кейіннен индуизм жазбаларында айтылған маңызды жануарлардың бірі. Бұл сөз Авеста , латынша equus, көне грекше ππος, протогерманша *ehwaz, ескірген прус литвалық ašvà (протобалто славянша *éśwā), барлығы протоиндоевропалық.
Ashva (, ) is the Sanskrit word for a horse, one of the significant animals finding references in the Vedas as well as later Hindu scriptures. The word is cognate to Avestan 𐬀𐬯𐬞𐬀 , Latin equus, Ancient Greek ἵππος , Proto Germanic *ehwaz, obsolete Prussian Lithuanian ašvà (from Proto Balto Slavic *éśwāˀ), all from Proto Indo European .
Ведалар
Атқа қатысты қайта-қайта айтылған мәліметтер Ведте (б.з.д. Әсіресе, Ригведада көбінесе күймемен байланысты көптеген ат үстіндегі көріністер бар. Ашвиндер - ат үстінде жүретін құдайлы егіздер. Индо-арийлер көшіп-қонуы көбінесе ат үстінде жүретіндерге негізделген деген әдеттегі болжамға қарамастан, отандық жылқыны субконтинентке енгізген болуы мүмкін, олардың ең алғашқы мәтінінде, Ригведада, ең айқын түрде РВ 5.61.2 3 -де, маруттарды ат үстінде жүретіндер ретінде сипаттап, нақты ат үстінде жүруге қатысты нақты сілтемелер аз. Қалай келдіңдер? Қалай солай істей алдың? Рейн мұрыннан, ал орын артқа отырды. Бишік қапталына қойылады. Батырлар аяғын жайып, бала туған әйелдей. (көшіру. РВ 7.18.19-ға сәйкес, Дасю тайпаларының (Аджа, Шигрус және Якшу) да жылқылары болған. Макдоннелл мен Кит Ригведада атта соғысқан адамдар туралы айтылмайтынын айтады. Бұл Ригведаның ерте қола дәуірінде, ат көлік құралы ретінде, негізінен, жүк тартқыштар ретінде қызмет еткен кездегі әдеттегі датасына сәйкес келеді (әскери ат әскерінің пайда болуы ерте темір дәуірінде, мүмкін, шамамен б.з.б. РВ 1.163.2 мифология бойынша жылқы мен ат үстінде жүзудің пайда болуына сілтеме жасайды: Яма берген бұл жылқыны Трита байлап, ең алдымен оған Индра отырғызды. Оның тұтқасын Гандарва ұстады. Уа, Васус, Күннің өзінен сен Курсерді жараттың. (көшіру. Гриффит) RV 1.162.18-де құрбандық атының 34 (2x17) қабырғасы бар деп сипатталған: Тез жүгіруші, құдайларға жақын, қырушының балтасы тесіп жатқан отыз төрт қабырғасы. Жақсылап кесіп, бөліктерін тазалап, бірін-бірі шауып тастаңдар. (көшіру. Ашвамедха немесе жылқы құрбандығы - Яджурведаның елеулі ырысы.
there are few clear references to actual horse riding in their earliest text, the Rigveda, most clearly in RV 5.61.2 3, describing the Maruts as riders:
Where are your horses, where the reins? How came ye? how had ye the power? Rein was on nose and seat on back. The whip is laid upon the flank. The heroes stretch their thighs apart, like women when the babe is born. (trans. Griffith)
According to RV 7.18.19, Dasyu tribes (the Ajas, Shigrus and Yakshus) also had horses. McDonnell and Keith point out that the Rigveda does not describe people riding horses in battle. This is in accord with the usual dating of the Rigveda to the late Bronze Age, when horses played a role as means of transport primarily as draught animals (while the introduction of cavalry dates to the early Iron Age, possibly an Iranian (specifically Parthian) innovation of around the 9th century BC). RV 1.163.2 mythologically alludes to the introduction of the horse and horseriding:
This Steed which Yama gave hath Trita harnessed, and him, the first of all, hath Indra mounted. His bridle the Gandharva grasped. O Vasus, from out the Sun ye fashioned forth the Courser. (trans. Griffith)
In RV 1.162.18, the sacrificial horse is described as having 34 (2x17) ribs:
The four and thirty ribs of the Swift Charger, kin to the Gods, the slayer's hatchet pierces. Cut ye with skill, so that the parts be flawless, and piece by piece declaring them dissect them. (trans. Griffith)
The Ashvamedha or horse sacrifice is a notable ritual of the Yajurveda.
Индуистік мифология
Вишнуның әйгілі аватарының бірі - Хаягриваның аты жылқының басымен бейнеленген. Хаягрива білімнің құдайы ретінде табынады. Уччайшравас аңызына сәйкес, алғашқы жылқы теңіздің тереңдігінен пайда болды. Сол ат ақ түсті, оның екі қанаты бар еді. Ол Уччайшравас деген атпен белгілі болды. Әңгімеде Индраның, индустар құдайларының бірі, мифтік атты өзінің аспандық мекеніне, сваргаға (көк) алып кеткені туралы айтылады. Содан кейін Индра атты қанаттарын кесіп, адамзатқа сыйлады. Аттың жер бетінде (притхви) қалуын және Индраның суваргасына ұшып кетпеуін қамтамасыз ету үшін қанаттары кесілді.
Қазіргі заманғы түсіндірмелері
Ауробиндоның айтуынша (Veda құпиясы, б. 44), Асва әрқашан жылқыны білдірмейді. Ауробиндо ашва және ашвавати сөздері энергияны білдіреді деп айтқан. Асва немесе Ратха кейде "атман тұрған немесе ол отырған психофизикалық кешен" деп түсіндірілді. РВ 1.164.2 және Нирукта 4.4.27-ге негізделген басқа символикалық түсіндірмеде асва кейде күнді де бейнелеуі мүмкін.