Кіріспе

Александр Петрович Греков:Олександр Петрович Греков (; 4 желтоқсан 1875 - 2 желтоқсан 1958) - Ресей империясы армиясының және Украина халық армиясының генералы. Ол Польша-Украина соғысы кезінде Батыс Украина Ұлттық Республикасы армиясының бас қолбасшысы және Польша армиясына қарсы Украина Галисия армиясының алға жылжуындағы Чортьков шабуылдарының архитекторы болды.

Өмірбаян

Греков орыс отбасында дүниеге келген. Оның егістігі Чернигов губернаторлығының Сопычи қаласында Хлюхивке жақын жерде орналасқан. Бүгінде аумақтың көп бөлігі Ресей Федерациясымен шекарадағы Хлюхив районы Сопыч ауылына жатады. Оның әкесі Петро Гаврилович Греков - заңгер және Чернигов губернаторлығының ірі жер иесі, ал анасы Мария Григоривна Преображенская. Отбасы аңызына сәйкес, Хрековтар отбасы 1472 жылы Мәскеудің Ұлы князі Иван III Ресейге үйленген кезде София Палеологқа еріп барған делегацияның бір бөлігі болған гректің ұрпақтары болды. Грековтар отбасы Ұлы Петрге қызмет еткені үшін абыройының мәртебесіне ие болды. Әкесінің талабы бойынша 1897 жылы Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік университетінің заң факультетін бітіреді. Кейіннен, таңғаларлық жағдаймен Мәскеу әскери мектебінде оқуға түсіп, оны 1899 жылы және Николай атындағы генерал-штаб академиясын 1905 жылы үш жыл оқығаннан кейін (басқа бір украин генералы Володимир Синклермен бірге) бітірді.

Ресей армиясындағы мансабы

1905 жылдан бастап Хреков Лейб гвардиясының Егерский полкінде қызмет етті. 1908 жылдан бастап әскери академияда саяси және әскери тарихтан сабақ берді. Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін (1907) 3-ші гранадерлік дивизияда (Мәскеу) қызмет етті, кейін (1908) Санкт-Петербургке 1-ші гвардиялық дивизияға көшірілді. Сол жерде Греков өзінің алғашқы наградасын - ІІІ дәрежелі Қасиетті Станислав орденін алды, сондай-ақ капитандыққа көтерілді. Әскери қызметпен қатар болашақ генерал Павел атындағы жаяу әскер училищесінде (училище) дәріс оқыды . 1910 жылдан бастап Греков Петербург әскери округінің штабында жұмыс істеді. 1910 жылы ол сондай-ақ күзет күштерінің бірінші адъютанты, күзет тыңдау қызметінің бастығына ұқсас лауазымға тағайындалды. Оның бір міндеті Николай II патшаның отбасын қорғау болды. 1911 жылы подполковник болып, ІІІ дәрежелі "Святая Анна" орденімен марапатталды. 1912 жылы Хреков әскери өнер тарихы бойынша диссертация қорғады, ол бүгінде ғылым кандидаты болып табылатын ерекше профессор болды. Греков Николай академиясының Бас штабының әскери өнер кафедрасының профессоры болды. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, ол 74-ші жаяу әскер дивизиясының штаб бастығы болып тағайындалды. Ол жерде Греков басқа бір болашақ украин генералы Николай Юнаковпен кездесті. Оны майданға жіберу туралы өтініштен кейін Греков 1-ші гвардиялық дивизияның штаб бастығы болып тағайындалды. 1915 жылы полковник атағына ие болды. 1917 жылы сәуірде ол Тарнополь маңында соғысып, IV дәрежелі Георгий орденімен марапатталды. Сол жылы Греков генерал дәрежесіне көтерілді.

Украина армиясындағы мансабы

Қазан төңкерісінен кейін, империяның және Уақытша үкіметтің жойылуынан кейін, 1917 жылдың желтоқсанында ол Украинаға қызмет етуге келді. Оның алғашқы тапсырмасы 2-ші Сердюк дивизиясының командирі болды, ол сол кезде шағын офицерлік корпустан тұратын. Грековтың Украина Халық Армиясының жағында болған алғашқы ерекше қол астындағыларының бірі полковник Петр Болбочан болды. Бір кезде Кеңес Одағының премьер-министрі Владимир Ленин полковник Болбочанның басын 50 мың күміс рубльге сатып алуға ұсынған болатын. Осы уақыт аралығында Хреков Киев әскери округінің бастығы болып тағайындалды және Евгений Коновалец басқарған Сич атқыштары Халич Буковина Курин (батальон) құрамына ішінара қатысты. Бірлік Орталық Рада мен Михайло Грушевскийдің негізгі қолдаушысы болды. 1918 жылдың басында Киевтің құлауынан кейін Греков Украина халық армиясынан зейнеткерлікке шықты. 1918 жылдың желтоқсанынан 1919 жылдың қаңтарына дейін ол Украина дирекциясы атынан Одессаны басып алған француз күштерімен келіссөздер жүргізуді тапсырды. Петлюрамен және солшыл украиндық саясаткерлермен болған қақтығыстан кейін ол қызметінен кетуге мәжбүр болды және 1919 жылы 16 мамырда Евгений Петрушевич ұсынған Украинаның Галисия армиясының командалығын қабылдады. Галликия әскері жақсы жабдықталған Геллер әскеріне қарсы Львовтан Збрух өзеніндегі Гусятинге дейін итермеленді. Грековтың сол жерде болуы поляктармен соғыста жеңілудің алдында тұрған галициялық сарбаздарды қуанышқа бөледі; сол соғыстың көптеген ардагерлері оның қолбасшылығындағы кезеңді соғыс тәжірибесінің ең жоғары нүктесі ретінде еске алды. Грековтың қолбасшылығымен 9 маусым мен 5 шілде аралығында Батыс Украина Халық Республикасының әскері ең үлкен табысты Чортов шабуыл кезінде бастан кешірді, ол кезде поляктар кері қайтарылды. Алайда, поляк күштері өздерінің берілген аумағының жартысын қайтарып, майданды тұрақтандыруға мүмкіндік алды. Нәтижесінде Греков шығыс Галисиядағы украиндар арасында өте танымал болды. Батыс Украина Ұлттық Республикасының басшылығымен болған қақтығыстан кейін (Барлық Батыс Украина Ұлттық Республикасының басшысына Петлюра Грековты жіберуге қысым жасады деп айтылады, өйткені Петлюра Грековтың танымалдығынан қорқып, оның социалистік саясатына қарсылық білдіргенін ұнатпады) Греков және оның отбасы 1919 жылдың шілдесінде Румынияға кетті.

Құлдықтағы өмір

1920 жылы Венаға көшіп барды. Ол жерде ол "Украина" журналын редакциялады, бірақ поляк жағына бағытталған бағытты қабылдады, бұл оны украин эмигранттары қауымының көпшілігінің алдында беделсіз етті. 1930 жылдары ол орыс эмигранттарының шеңберіне жақын болды, бірақ сол онжылдықтың соңында украин қауымына оралды, онда ол "украиндық казактар" ұйымын құруға тырысты. 1948 жылы Кеңес өкіметінің қолынан қамауға алынып, Киевтегі Лукьяновская түрмесіне жеткізілді, 1956 жылы босатылмас бұрын ГУЛАГ-тың Озерлаг лагеріне жер аударылды, содан кейін Венаға оралды. Қазіргі уақытта Львовтағы бір көшеге Грековтың есімі берілген.

Жеке өмір

1905 жылы Александр Греков жоғары соттың хофмейстерінің, құпия кеңесші және сенатордың қызы Наталья Иванивна Кабатқа үйленді. Оның әйелі мажарлар еді. Олардың ұлы Олег (1914-1942 жж.) және қызы Елизавета (1906 ? ), Грековтің Анна мен Юлия есімді екі әпкесі және үш ағасы болды: Костиантин - заңгер, Григорий - әскери офицер, Микола - инженер және теміржол маманы.